پایگاه خبری وبدا

عضو هیأت علمی گروه بهداشت عمومی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر ضرورت اجرای دقیق و نظام‌مند طرح پزشک خانواده، اصلاح نظام ارجاع را راهکاری اساسی برای جلوگیری از مراجعات غیرضروری به متخصصان، کاهش هزینه‌های درمان و ساماندهی مسیر دریافت خدمات سلامت عنوان کرد.

دکتر شهین سعیدی‌نجات، عضو هیأت علمی گروه بهداشت عمومی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، در گفت‌وگو با خبرنگار وب‌دا با اشاره به افزایش هزینه‌های درمان و پیچیدگی مسیر دریافت خدمات پزشکی برای بیماران، اظهار کرد: در شرایطی که هزینه‌های سنگین درمان و سردرگمی بیماران در فرآیندهای مختلف دریافت خدمات سلامت به یکی از دغدغه‌های اصلی جامعه تبدیل شده است، اجرای دقیق و نظام‌مند طرح پزشک خانواده، یک راهکار علمی، اثربخش و ضروری برای ساماندهی نظام سلامت و کاهش هزینه‌های سربار بر دوش مردم، دولت و بیمه‌ها به شمار می‌رود.

وی با بیان اینکه پزشکان عمومی نقش مهمی در خط مقدم ارائه خدمات سلامت دارند، افزود: طرح پزشک خانواده نه یک انتخاب، بلکه یک ضرورت برای نظام سلامت کشور است. در این الگو، پزشک عمومی با نگاهی جامع و کل‌نگر، مسئولیت مدیریت درمان‌های اولیه، پیگیری وضعیت بیمار و هدایت صحیح او در مسیر درمان را بر عهده دارد و تنها در صورت نیاز، بیمار را به سطوح تخصصی و فوق‌تخصصی ارجاع می‌دهد.

عضو هیأت علمی گروه بهداشت عمومی دانشگاه علوم پزشکی مشهد ادامه داد: اجرای کامل این طرح می‌تواند به‌عنوان سدی در برابر مراجعات غیرضروری به پزشکان متخصص و فوق‌تخصص برای مشکلات عادی جسمی و حتی برخی مسائل روحی و روانی عمل کند. این رویکرد نه‌تنها موجب کاهش قابل توجه هزینه‌های کلینیکی و پاراکلینیکی می‌شود، بلکه با جلوگیری از سرگردانی بیماران، فرآیند درمان را نیز علمی‌تر، هدفمندتر و منسجم‌تر پیش می‌برد.

دکتر سعیدی‌نجات با اشاره به آثار مثبت این رویکرد در مدیریت بهتر منابع نظام سلامت تصریح کرد: زمانی که نظام ارجاع به‌درستی اجرا شود، متخصصان و فوق‌تخصص‌ها نیز فرصت بیشتری خواهند داشت تا خدمات خود را به بیمارانی ارائه دهند که واقعاً نیازمند دریافت این سطح از خدمات هستند. در چنین شرایطی، هم کیفیت ارائه خدمات ارتقا می‌یابد و هم از اتلاف زمان و منابع جلوگیری می‌شود.

وی یکی از چالش‌های مهم در نظام درمانی فعلی را شکل‌گیری این تصور نادرست دانست که بیماران برای دریافت خدمات بهتر، ناگزیر از مراجعه به مراکز استان‌ها هستند و گفت: این باور عمومی، علاوه بر تحمیل هزینه‌های فراوان به خانواده‌ها، موجب ازدحام در مراکز درمانی بزرگ و افزایش فشار بر زیرساخت‌های سلامت در شهرهای مرکزی می‌شود. در حالی که اجرای صحیح طرح پزشک خانواده می‌تواند به تمرکززدایی در ارائه خدمات درمانی کمک کند و بسیاری از نیازهای درمانی مردم را در همان سطوح اولیه و در محل زندگی آنان پاسخ دهد.

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد خاطرنشان کرد: با تحقق این رویکرد، بخش قابل توجهی از هزینه‌های رفت‌وآمد، اقامت و مراجعات مکرر بیماران شهرستان‌ها به مراکز استان کاهش می‌یابد و دسترسی عادلانه‌تر و منطقی‌تری به خدمات سلامت فراهم می‌شود. این موضوع، هم از نظر اقتصادی و هم از منظر عدالت در سلامت، اهمیت بسیار زیادی دارد.

دکتر سعیدی‌نجات با تأکید بر لزوم اجرای فوری و اصولی این طرح اظهار کرد: موفقیت پزشک خانواده در گرو فراهم شدن زیرساخت‌های لازم برای استقرار کامل نظام ارجاع، ثبت دقیق اطلاعات، دریافت بازخوردها و طراحی سازوکارهای منسجم الکترونیک است. بدون ایجاد این بسترها، امکان بهره‌برداری کامل از ظرفیت‌های این طرح وجود نخواهد داشت.

وی ادامه داد: برای جلوگیری از هدررفت منابع انسانی و مالی و نیز کاهش سردرگمی مردم در مسیر درمان، لازم است فرآیندهای ارجاع به‌صورت دقیق، یکپارچه و الکترونیک طراحی و اجرا شوند تا نظام سلامت کشور بتواند همانند الگوهای موفق جهانی، خدماتی کارآمد، هدفمند و اقتصادی به آحاد مردم ارائه دهد.

عضو هیأت علمی گروه بهداشت عمومی دانشگاه علوم پزشکی مشهد در پایان تأکید کرد: امروز بیش از هر زمان دیگری، نظام سلامت کشور نیازمند بازنگری در شیوه ارائه خدمات و حرکت به سمت تقویت پزشکی خانواده و نظام ارجاع است؛ زیرا تنها از این مسیر می‌توان ضمن کاهش هزینه‌ها، از مراجعات غیرضروری جلوگیری کرد، کیفیت خدمات را ارتقا داد و رضایتمندی بیماران را افزایش بخشید.