پایگاه خبری وبدا

مدیر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر نقش اثرگذار رسانه‌ها در پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی، خواستار پرهیز از روایت‌های صرفاً قربانی‌محور و حرکت به سوی روایت‌های انسان‌گرایانه شد؛ روایت‌هایی که در کنار بازتاب رنج و دشواری‌ها، بر توانمندی‌های فرد، حمایت‌های اجتماعی و مسیر بازسازی زندگی نیز تمرکز دارند.

به گزارش وب‌دا، کارگاه آموزشی «مسئولیت رسانه‌ها در پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی» با دعوت اداره‌کل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان رضوی و با حضور جمعی از خبرنگاران و اصحاب رسانه، در سالن اجتماعات معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد برگزار شد.

در این نشست تخصصی، دکتر ندا اخروی، مدیر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد دانشگاه علوم پزشکی مشهد، به تبیین ملاحظات اخلاقی و روان‌شناختی رسانه‌ها در مواجهه با موضوعات حساسی همچون رنج، خشونت و رفتارهای خودآسیب‌رسان پرداخت و نقش واژگان، تصاویر و زاویه روایت را در شکل‌گیری نگاه مخاطبان به تجربه‌های انسانی تشریح کرد.

وی با تأکید بر ضرورت تمایز میان «نمایش رنج» و «مصرف رنج» اظهار کرد: رسانه از یک سو می‌تواند به تجربه‌های خاموش امکان دیده‌شدن بدهد و از سوی دیگر، با تبدیل رنج به تصویری مصرفی، تیتر تکان‌دهنده یا محتوایی کلیک‌خور، به بازتولید آسیب و خدشه‌دار شدن کرامت انسانی دامن بزند.

دکتر اخروی افزود: هنگامی که فردی با حادثه، بیماری، خشونت یا سوگ مواجه می‌شود، نباید او را صرفاً در جایگاه یک قربانی رنج بازتعریف کرد؛ زیرا نادیده‌گرفتن سایر جنبه‌های مثبت زندگی و شخصیت او، به حاشیه‌راندن دیگر ابعاد انسانی و زیستی وی منجر می‌شود.

مدیر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر ضرورت گذار از «روایت قربانی‌محور» به «روایت انسان‌گرا» تصریح کرد: رسانه مسئول باید میان روایت رنج یک انسان و تقلیل‌دادن هویت او به رنجی که تجربه کرده است، تفاوت قائل شود و در کنار پرداختن به چالش‌ها، از تلاش فرد برای بهبودی، روابط حمایتی و توانمندی‌های او در مسیر بازسازی زندگی نیز روایت کند.

وی با اشاره به ضرورت رعایت استانداردهای علمی در گزارشگری آسیب‌های اجتماعی بیان کرد: گزارشگری مسئولانه باید فرآیندی چندمرحله‌ای داشته باشد؛ به این معنا که ابتدا رنج و عوامل مؤثر بر آن به‌درستی دیده و روایت شود، سپس فرد در مجموعه‌ای از نقش‌ها و انتخاب‌های انسانی خود معرفی شود و در نهایت، راه‌های حمایت و اقدام در شرایط مشابه پیش روی مخاطبان قرار گیرد.

دکتر اخروی همچنین با یادآوری نقش مهم رسانه‌ها در پیشگیری از رفتارهای خودآسیب‌رسان گفت: پژوهش‌های جهانی نشان داده‌اند رسانه‌ها می‌توانند با انتشار گزارش‌هایی که بر رفتارهای کمک‌طلبانه و شیوه‌های مدیریت بحران تمرکز دارند، به‌عنوان یکی از عوامل محافظتی در برابر افکار خودآسیب‌رسان عمل کنند.

وی در پایان بر ضرورت درج اطلاعات دقیق و کاربردی درباره مسیرهای دریافت کمک در گزارش‌های مرتبط با آسیب‌های اجتماعی تأکید کرد و افزود: بر اساس استانداردهای سازمان جهانی بهداشت، رسانه‌ها باید در پایان این گزارش‌ها، اطلاعات مربوط به خطوط بحران، خدمات سلامت روان در مراکز بهداشتی و خدمات حمایتی مراکز حمایت‌های اجتماعی را معرفی کنند تا افرادی که در شرایط دشوار قرار دارند، آسان‌تر به منابع حمایتی دسترسی پیدا کنند.