پایگاه خبری وبدا

مدیر گروه ژنتیک پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به ظرفیت‌های ژن‌درمانی در درمان بیماری‌های صعب‌العلاج گفت: جایگزینی ژن سالم به جای ژن معیوب در بیماری‌هایی مانند تالاسمی و تقویت سیستم ایمنی برای مقابله با سلول‌های سرطانی، از مهم‌ترین کاربردهای ژن‌درمانی است که می‌تواند در آینده مسیر درمان این بیماری‌ها را متحول کند.

دکتر محمدرضا عباس‌زادگان در گفت‌وگو با وبدا، ژن‌درمانی را یکی از رویکردهای نوین و امیدبخش در درمان بیماری‌های صعب‌العلاج دانست و اظهار کرد: ژن‌درمانی با هدف اصلاح یا جایگزینی ژن‌های معیوب در سلول‌های بیمار انجام می‌شود و در برخی بیماری‌های ژنتیکی می‌تواند به جایگزینی عملکرد طبیعی ژن و کاهش یا حذف نیاز به درمان‌های مکرر منجر شود.

وی افزود: تالاسمی یکی از بیماری‌هایی است که ژن‌درمانی در آن مورد توجه قرار گرفته است؛ به‌گونه‌ای که با اصلاح نقص ژنتیکی، امکان کاهش وابستگی بیمار به تزریق‌های مکرر خون فراهم می‌شود و در برخی شرایط، این روش می‌تواند چشم‌انداز درمانی بسیار امیدوارکننده‌ای ایجاد کند.

مدیر گروه ژنتیک پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد ادامه داد: در حوزه سرطان نیز یکی از کاربردهای ژن‌درمانی، تقویت یا اصلاح عملکرد سیستم ایمنی است؛ به این معنا که با استفاده از فناوری‌های ژنتیکی، سلول‌های ایمنی می‌توانند برای شناسایی و مقابله مؤثرتر با سلول‌های سرطانی تقویت شوند.

ژن‌درمانی؛ استفاده از توان دفاعی بدن علیه سرطان

دکتر عباس‌زادگان با اشاره به نقش سیستم ایمنی در مقابله با سرطان گفت: در بدن انسان به‌طور طبیعی سلول‌هایی با تغییرات غیرطبیعی ایجاد می‌شوند و سیستم ایمنی در بسیاری از موارد آنها را شناسایی و حذف می‌کند؛ اما زمانی که این سیستم نتواند عملکرد مؤثری داشته باشد، امکان تکثیر سلول‌های غیرطبیعی و شکل‌گیری تومور افزایش می‌یابد.

وی خاطرنشان کرد: یکی از رویکردهای نوین درمان سرطان، استفاده از ظرفیت سیستم ایمنی برای شناسایی و از بین بردن سلول‌های سرطانی است و فناوری‌های ژنتیکی می‌توانند در تقویت این فرآیند نقش داشته باشند.

این متخصص ژنتیک پزشکی تأکید کرد: ژن‌درمانی یک فناوری پیشرفته است که کاربردهای آن بسته به نوع بیماری و شرایط بیمار متفاوت است و همه روش‌های ژن‌درمانی هنوز در مرحله درمان روتین قرار ندارند؛ بنابراین اثربخشی و ایمنی هر روش باید در مطالعات و کارآزمایی‌های بالینی به‌طور دقیق ارزیابی شود.

پیشگیری؛ همچنان مهم‌تر از درمان سرطان

مدیر گروه ژنتیک پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر اهمیت پیشگیری از سرطان اظهار کرد: حتی با وجود پیشرفت‌های چشمگیر در درمان‌های نوین، پیشگیری همچنان یکی از مؤثرترین راهکارها برای کاهش بار بیماری سرطان در جامعه است.

وی افزود: پرهیز از مصرف دخانیات، داشتن تغذیه سالم، کاهش مصرف غذاهای فرآوری‌شده و فست‌فودها، فعالیت بدنی منظم، توجه به وزن سالم و کاهش مواجهه با عوامل خطر محیطی می‌تواند در کاهش خطر ابتلا به بسیاری از سرطان‌ها مؤثر باشد.

دکتر عباس‌زادگان همچنین با اشاره به اهمیت وضعیت تغذیه‌ای و ویتامین‌ها گفت: تأمین ویتامین‌ها و مواد مغذی مورد نیاز بدن باید بر اساس نیاز فرد و نظر پزشک انجام شود و مصرف بی‌رویه مکمل‌ها و فرآورده‌های غیرضروری می‌تواند پیامدهای نامطلوبی داشته باشد.

وی در پایان خاطرنشان کرد: پیشرفت‌های حوزه ژنتیک و ژن‌درمانی افق‌های تازه‌ای را برای درمان بیماری‌هایی که در گذشته گزینه‌های درمانی محدودی داشتند، ایجاد کرده است؛ با این حال، توسعه این فناوری‌ها نیازمند ادامه تحقیقات، ارزیابی دقیق ایمنی و اثربخشی و طی مراحل علمی و قانونی پیش از ورود گسترده به عرصه درمان است.