آموزش پزشکی نیازمند الگوسازی، پیوند با واقعیت و بازنگری در ساختار است
دکتر محمود حسینزاده ملکی، فوقتخصص جراحی قلب و استاد برتر آموزشی در جشنواره شهید مطهری (سال ۱۴۰۵)، مهمترین شاخصه یک استاد آموزشی موفق را باور قلبی به آنچه تدریس میکند عنوان و تأکید کرد: این باور قلبی قطعاً باید با عمل در زندگی حرفهای استاد همراه باشد تا نقش الگویی ایشان در ارتباط با دانشجویان محقق گردد.
دکتر حسینزاده ملکی در گفتوگو با وبدا، موضوع پایبندی استاد به اصول تدریسشده (از حضور بهموقع در کلاس گرفته تا رعایت دقیق فرمتهای آموزشی) را جوهره اصلی موفقیت یک استاد دانست و خاطرنشان کرد: این رویکرد الگوسازانه، بهویژه در کارهای عملی و همچنین در بخش تئوری، میتواند تأثیرگذاری عمیقی بر دانشجویان داشته باشد.
پیوند علم و عمل: سناریوهای بالینی و چاشنی خلاقیت
دکتر حسینزاده ملکی استفاده از متریالهای بصری و سمعی ـ بصری، مانند فیلم، اسلاید و عکس را برای اتصال مؤثر آموزش نظری به مهارتهای عملی و بالینی مفید برشمرد و خاطرنشان کرد: بهترین راهکار در مسیر تحقق این مهم، غرق کردن دانشجویان در مثالها و سناریوهای واقعی بالینی است.
وی بر اهمیت طرح این سناریوها در حین یا پایان درس تئوری نیز تأکید کرد و پیشنهاد داد: برای افزایش ماندگاری در ذهن دانشجویان، از چاشنیهایی چون طنز یا درام استفاده شود؛ این رویکرد خلاقانه میتواند نکات کلیدی را در خاطر دانشجویان ثبت کند.
ضرورت تقویت مهارتهای بالینی و ارتباط با جامعه
دکتر حسینزاده ملکی در ادامه، یکی از مهمترین چالشهای کنونی را تعداد بالای دانشجو نسبت به سرانه هیأت علمی و کاهش کیفیت آموزش عملی دانست و توصیه کرد: برای ارتقای کیفیت آموزش، باید به نسبت استاندارد دانشجو به استاد بازگشت تا امکان آموزش مؤثر فراهم شود
وی برای بهبود آموزش پزشکان عمومی، بر بازنگری در شیوه آموزش درمانگاهی تأکید کرد و گفت: ما باید بخشی از دوره آموزشی پزشکان عمومی را بهصورت اجباری و برای مدت حداقل یک تا دو ماه، در کلینیکها با همکاری پزشکان عمومی و مراکز بهداشتی شهری، تحت نظر پزشکان عمومی باتجربه قرار دهیم؛ چون این فرصت، دانشجویان را با تنوع بیماران سرپایی (سردرد، کمردرد، چشمدرد و سرماخوردگی) و نحوه صحیح نسخهنویسی و مدیریت بیماران آشنا میکند.
این استاد برتر آموزشی همچنین بیان کرد: عدم وجود این تجربه، منجر به پولیفارماسی (تجویز چندین دارو)، استفاده نامناسب از کورتون، تجویز آنتیبیوتیکهای غیرضروری و تداخلات دارویی در نسخهها میشود.
دکتر حسینزاده ملکی در ادامه تأکید کرد: دانشگاهها ظرفیتهای فراوانی در مراکز درمانی و بهداشتی شهری دارند که میتوانند با برنامهریزی مناسب و حضور محدود دانشجویان در هر شیفت، برای آموزش عملی پزشکان عمومی مورد استفاده قرار گیرند.
اهمیت توسعه رشتههای فوقتخصصی و حمایت بیمهای
دکتر حسینزاده ملکی در بخش دیگری از سخنان خود، به اهمیت تخصصی شدن رشته جراحی قلب کودکان اشاره و خاطرنشان کرد: دوره فلوشیپ جراحی قلب کودکان از سال ۱۳۹۵ در ایران آغاز شده و در دنیا نیز بهصورت یک رشته مستقل است.
وی اضافه کرد: این رشته بهواسطه ماهیت پیچیده و دشوار کار با نوزادان و کودکان مبتلا به بیماریهای پیچیده قلبی، نیازمند امکانات، تجهیزات فراوان، نیروی انسانی باتجربه در اتاق عمل و بخش مراقبتهای ویژه (Post ICU) است.
این استاد برتر آموزشی، با بیان اینکه در ایران تنها چند مرکز محدود فعال در این زمینه وجود دارد (مثل مشهد، مرکز کودکان تهران و شهید رجایی) و اشاره به اینکه خود دوره یکساله جراحی قلب اطفال را پیش از آکادمیک شدن این رشته گذرانده است، توصیه کرد: همکاران جوانتر دوره رسمی ۱.۵ ساله فلوشیپ را طی کنند.
پیشنهاد راهاندازی فلوشیپ جراحی قلب کودکان در دانشگاه
دکتر حسینزاده ملکی همچنین پیشنهاد کرد: دانشگاه علوم پزشکی مشهد، با داشتن دو استاد تمام (خود ایشان و دکتر عباسی) در این زمینه، برای راهاندازی فلوشیپ جراحی قلب کودکان درخواست دهد و از طریق رایزنی با دانشگاههای بزرگتر، امکان پذیرش دانشجو را فراهم کند تا به رفع کمبود متخصصان در این رشته حیاتی کمک شود.
وی در پایان توصیه کرد: همکاران جوانتر، علیرغم تمام مشکلات، ضمن حفظ «صبر» و «توانمندسازی علمی» خود، به ارزشهای معنوی حرفه پزشکی پایبند باشند؛ چرا که با گذر زمان و تمرکز بر دانش، بسیاری از چالشها قابل حل خواهند بود.
درج نظر