پایگاه خبری وبدا

نشست تخصصی «توسعه راهبردی ظرفیت‌های پژوهشی دانشگاه» با حضور دکتر علی گزنی، مشاور رئیس و عضو هیأت‌علمی  مؤسسه استنادی و پایش علم و فناوری جهان اسلام (ISC)، معاون پژوهش و فناوری دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشاور و جانشین معاون پژوهش و فناوری، مدیران و اعضای کمیته راهبردی معاونت و اعضای شورای پژوهشی دانشگاه برگزار شد.

به گزارش وبدا، در این نشست، ضمن بررسی جایگاه و اهمیت نظام‌های رتبه‌بندی دانشگاه‌ها، بر ضرورت اتخاذ رویکردی راهبردی، واقع‌بینانه و هدفمند نسبت به رتبه‌بندی‌های ملی و بین‌المللی تأکید شد و رتبه‌بندی‌ها به‌عنوان ابزاری برای شناخت وضعیت دانشگاه، مقایسه عملکرد با رقبا، شناسایی نقاط قوت و ضعف و هدایت برنامه‌های بهبود مورد توجه قرار گرفت.

ارتقای کیفیت واقعی؛ هدف اصلی دانشگاه

دکتر علی گزنی مشاور رئیس و عضو هیأت‌علمی  مؤسسه استنادی و پایش علم و فناوری جهان اسلام (ISC)،  در این نشست با تأکید بر اینکه رتبه‌بندی نباید به هدف اصلی و مأموریت دانشگاه تبدیل شود، اظهار کرد: تمرکز اصلی باید بر ارتقای واقعی کیفیت دانشگاه، تقویت ظرفیت‌های علمی و پژوهشی و افزایش اثرگذاری فعالیت‌های دانشگاه باشد و بهبود جایگاه در رتبه‌بندی‌ها باید به‌عنوان پیامد طبیعی این فرآیند مورد توجه قرار گیرد.

وی با تشریح روندهای رقابت جهانی میان دانشگاه‌ها، بر اهمیت افزایش مرجعیت علمی، ارتقای اثرگذاری پژوهش، توسعه همکاری‌های بین‌المللی و تقویت ظرفیت‌های پژوهشگران تأکید کرد.

عضو هیأت‌علمی ISC با اشاره به نقش شاخص‌هایی همچون استنادهای علمی، پژوهشگران پراستناد و مقالات اثرگذار در نظام‌های مختلف رتبه‌بندی افزود: دانشگاه باید به‌صورت هدفمند بر شاخص‌هایی تمرکز کند که همزمان با ارتقای جایگاه علمی، موجب بهبود واقعی کیفیت و اثرگذاری فعالیت‌های پژوهشی نیز می‌شوند.

تدوین نقشه راه پژوهش، فناوری و نوآوری

یکی از محورهای اصلی این نشست، تدوین نقشه راه پژوهش، فناوری و نوآوری دانشگاه بود. در این بخش، بر شناسایی ظرفیت‌های پژوهشی موجود، تعیین حوزه‌های دارای توانمندی و آمادگی بالا، شناسایی شکاف‌های نیازمند تقویت و سرمایه‌گذاری و بررسی میزان هم‌راستایی فعالیت‌های پژوهشی با نیازهای صنایع، اولویت‌های کشور و فرصت‌های بازار تأکید شد.

بر این اساس، حرکت آینده دانشگاه در حوزه پژوهش و فناوری باید مبتنی بر ظرفیت‌های واقعی، اولویت‌های مشخص و فرصت‌های قابل تحقق طراحی شود تا منابع و سرمایه‌گذاری‌های پژوهشی در مسیر بیشترین اثرگذاری قرار گیرد.

حرکت از تولید علم به تولید فناوری و تجاری‌سازی

در ادامه این نشست، موضوع گذار از تولید علم به سمت تولید فناوری، نوآوری و تجاری‌سازی دستاوردهای پژوهشی مورد بررسی قرار گرفت.

در این زمینه، بر ضرورت توجه به «سطح آمادگی فناوری» (TRL)، ایجاد ارتباط مؤثر میان دانشگاه و صنعت و طراحی مسیر مشخص برای تبدیل یافته‌های پژوهشی به محصولات و خدمات کاربردی تأکید شد.

همچنین ظرفیت‌های موجود برای تبدیل داده‌ها و دستاوردهای پژوهشی به فرصت‌های سرمایه‌گذاری و کسب‌وکار، به‌ویژه در حوزه هوش مصنوعی، مورد توجه قرار گرفت و تحلیل داده‌های علمی، شناسایی قابلیت‌های تبدیل‌شونده به محصول یا خدمت، تعیین بازار هدف و طراحی مسیرهای همکاری و سرمایه‌گذاری، از مؤلفه‌های مهم شکل‌گیری یک زیست‌بوم نوآوری کارآمد عنوان شد.

تقویت پژوهش‌های اثرگذار و همکاری‌های بین‌المللی

در بخش دیگری از این نشست، وضعیت برخی شاخص‌های اثرگذاری علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد بررسی شد و بر ضرورت تقویت پژوهش‌های با اثرگذاری بالا، توسعه همکاری‌های بین‌المللی و فراهم کردن دسترسی پژوهشگران به بانک‌های اطلاعاتی معتبر تأکید شد.

همچنین حرکت از مطالعات محلی و توصیفی به سمت پژوهش‌های تحلیلی و داده‌محور، توانمندسازی پژوهشگران در روش‌شناسی‌های پیشرفته پژوهش و ایجاد شبکه‌های همکاری علمی بین‌المللی، از دیگر محورهای مورد تأکید در این نشست بود.

رتبه بهتر؛ نتیجه توسعه واقعی دانشگاه

در پایان این نشست، بر ضرورت هم‌راستا کردن برنامه‌های توسعه و جهش پژوهشی دانشگاه با ظرفیت‌های واقعی علمی، فناوری و نوآوری و طراحی یک نقشه راه عملیاتی برای ارتقای جایگاه دانشگاه تأکید شد.

بر این اساس، افزایش رتبه دانشگاه علوم پزشکی مشهد در نظام‌های ملی و بین‌المللی باید نتیجه توسعه واقعی ظرفیت‌های علمی، پژوهشی، فناورانه و بین‌المللی دانشگاه باشد؛ رویکردی که می‌تواند ضمن ارتقای مرجعیت علمی، زمینه افزایش اثرگذاری پژوهش‌ها و تبدیل دستاوردهای علمی به فناوری و محصولات کاربردی را فراهم کند.

این نشست با تبادل نظر حاضران و بررسی راهکارهای عملی برای بهره‌گیری از ظرفیت‌های موجود و شناسایی اولویت‌های آینده پژوهش و فناوری دانشگاه ادامه یافت.