مگنت‌تراپی؛ کاربردهای درمانی، شواهد علمی و موارد احتیاط در استفاده از میدان‌های مغناطیسی
عضو هیأت علمی گروه فیزیوتراپی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تشریح کاربردها و محدودیت‌های مگنت‌تراپی تأکید کرد: اثربخشی این روش در بیماری‌های مختلف یکسان نیست و استفاده از آن باید بر اساس شواهد علمی، شرایط اختصاصی بیمار و نظر متخصص انجام شود؛ همچنین این روش نباید جایگزین درمان‌های اصلی، تمرین‌درمانی و برنامه‌های توان‌بخشی شود.
دکتر حسین اصغر حسینی، عضو هیأت علمی گروه فیزیوتراپی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، در گفت‌وگو با وبدا با اشاره به کاربرد مگنت‌تراپی یا مغناطیس‌درمانی در برخی مراکز فیزیوتراپی اظهار کرد: در این روش درمانی، بسته به نوع دستگاه، از میدان‌های مغناطیسی ثابت یا میدان‌های مغناطیسی متغیر و پالسی برای تأثیرگذاری بر بافت‌های بدن استفاده می‌شود.
وی افزود: مگنت‌تراپی با هدف کمک به کاهش درد، بهبود عملکرد و در برخی شرایط، تسریع ترمیم بافت‌ها به کار می‌رود؛ بااین‌حال، میزان اثربخشی آن به نوع بیماری، مشخصات دستگاه و شرایط بیمار بستگی دارد.
اثربخشی مگنت‌تراپی؛ چرا نتایج علمی یکسان نیست؟
این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به کاربردهای احتمالی مگنت‌تراپی در برخی مشکلات اسکلتی‌عضلانی، آرتروز، آسیب‌های بافت نرم و موارد خاص تأخیر در جوش‌خوردن استخوان تصریح کرد: شواهد علمی درباره اثربخشی این روش در بیماری‌های مختلف یکسان نیست و نتایج پژوهش‌ها در بسیاری از کاربردها همچنان قطعی نیست.
حسینی ادامه داد: برخی دستگاه‌های تولیدکننده میدان الکترومغناطیسی پالسی، در شرایط پزشکی مشخص و برای موارد خاصی از اختلال در جوش‌خوردن استخوان کاربرد دارند؛ اما نباید این کاربردهای محدود را به تمام دستگاه‌های مگنت‌تراپی یا همه بیماری‌ها تعمیم داد.
وی تأکید کرد: انتخاب این روش باید بر پایه تشخیص صحیح، شواهد علمی معتبر و ارزیابی شرایط اختصاصی هر بیمار صورت گیرد و صرف در دسترس بودن دستگاه، دلیل کافی برای استفاده از آن نیست.
مگنت‌تراپی جایگزین درمان‌های اصلی نیست
عضو هیأت علمی گروه فیزیوتراپی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر ضرورت رعایت اصول درمانی اظهار کرد: مگنت‌تراپی نباید جایگزین درمان‌های اصلی، تمرین‌درمانی یا برنامه توان‌بخشی متناسب با وضعیت بیمار شود. استفاده از این روش، در صورت وجود اندیکاسیون، باید در چارچوب برنامه درمانی مناسب و با نظر متخصص انجام گیرد.
چه افرادی باید در استفاده از مگنت‌تراپی احتیاط کنند؟
حسینی درباره محدودیت‌ها و موارد احتیاط در استفاده از این روش گفت: در افراد دارای ضربان‌ساز قلب، دفیبریلاتور کاشتنی یا برخی تجهیزات الکترونیکی کاشته‌شده، پیش از استفاده از مگنت‌تراپی باید نوع وسیله، مشخصات دستگاه درمانی و احتمال تداخل میدان مغناطیسی با عملکرد تجهیزات بررسی شود. در این شرایط، ارزیابی پزشکی و رعایت دستورالعمل‌های مربوط به دستگاه ضروری است.
وی افزود: در دوران بارداری نیز، به‌ویژه برای کاربردهای انتخابی، استفاده از مگنت‌تراپی باید با احتیاط و پس از ارزیابی پزشکی انجام شود؛ زیرا اطلاعات ایمنی این روش در بسیاری از شرایط به اندازه کافی در دسترس نیست.
این عضو هیأت علمی دانشگاه خاطرنشان کرد: وجود ایمپلنت فلزی در بدن، به‌تنهایی به معنای ممنوعیت قطعی استفاده از مگنت‌تراپی نیست؛ بلکه نوع ایمپلنت، مشخصات میدان مغناطیسی و دستورالعمل دستگاه باید به‌دقت بررسی شود.
وی همچنین تأکید کرد: در صورت وجود بیماری جدی یا درد با علت نامشخص، ابتدا باید ارزیابی پزشکی انجام شود تا علت مشکل مشخص و مناسب‌ترین مسیر درمانی انتخاب شود.
حسینی در پایان یادآور شد: مگنت‌تراپی نیز مانند سایر روش‌های فیزیکی، باید بر اساس نیاز واقعی بیمار و شواهد علمی مورد استفاده قرار گیرد. ارزیابی تخصصی، انتخاب صحیح روش درمان و توجه به محدودیت‌ها و موارد احتیاط، از اصول مهم در استفاده ایمن و اثربخش از این روش است.
درج نظر