پایگاه خبری وبدا

فوق تخصص بیماری های مغز و اعصاب کودکان و عضو هیأت علمی گروه کودکان دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: کودکان باید برنامه ثابت خواب و خوراک داشته باشند و ساعت‌های مشخص برای خواب، بیداری و وعده‌های غذایی به تنظیم ساعت زیستی کودک کمک کرده و از تحریک‌پذیری او می‌کاهد.

دکتر فرح اشرف زاده در گفتگو با وبدا، لازمه‌ی پرورش کودک سالم و تاب‌آور را توجه به رشد عاطفی، اجتماعی و شناختی او از جمله؛ ایجاد پیوندهای عاطفی ایمن و حمایت و پاسخ‌دهی به موقع دانست و افزود: وقتی کودک شما نیاز به دلداری، تغذیه یا همراهی دارد، سریع و با حوصله به او پاسخ دهید. این کار حس ایمنی و اعتماد را در او تقویت می کند و همچنین وقت روزانه‌ای را صرف بازی، گفت‌وگو یا بغل کردن کودک کنید تا بفهمد همیشه می‌تواند روی شما حساب کند.

وی ادامه داد: کودکان باید به شکل روتین و ثابت خواب و خوراک داشته باشند، چون ساعت‌های مشخص برای خواب، بیداری و وعده‌های غذایی به تنظیم ساعت زیستی کودک کمک می‌کند و از تحریک‌پذیری او می‌کاهد، علاوه بر این قوانین ساده و ثابت مثلاً «بعد از بازی کفش‌ها را مرتب کن»، به کودک حس امنیت می‌دهد و یاد می‌گیرد مرزها را بپذیرد.

والدین در آموزش و مدیریت احساسات، به کودک خود کمک کنند

فوق تخصص بیماری های مغز و اعصاب کودکان همچنین گفت: والدین باید در آموزش و مدیریت احساسات، به کودک خود کمک کنند و احساسات او را شناسایی کرده و برای آن‌ها واژه پیدا کند: مثلا «می‌بینم ناراحتی چون عروسکت رو گم کردی.» و در حوزه  مدل‌سازی تنظیم هیجان، باید والدین استراتژی‌هایی مثل تنفس عمیق یا صحبت آرام را نشان دهند، تا کودک یاد بگیرد چگونه آرام شود.

دکتر اشرف زاده، در ادامه مؤلفه های مهم حفظ سلامت روان کودک را یادآور شد و گفت: تشویق خودکارآمدی و استقلال ( وظایف متناسب با سن و قدردانی از تلاش های کودک)، تعامل مثبت و تقویت رفتارهای سازگار (تمرکز بر رفتارهای خوب، تنبیه منطقی و به‌موقع)، فرصت‌های بازی و خلاقیت( بازی آزاد،  هنر و موسیقی)،  تقویت روابط اجتماعی ( ملاقات با همسالان  مهارت‌های حل تعارض)،  الگو بودن والدین (  خودآگاهی و مراقبت از خود و  احترام متقابل) و توجه به سلامت روان( شامل تشخیص به‌موقع نیازها، آشنایی با نشانه‌های استرس) می تواند مؤلفه های مورد تأکید باشد .

تغذیه‌ی متنوع و متعادل در کودکان مورد تأکید است

فوق تخصص بیماری های مغز و اعصاب کودکان دانشگاه، همچنین تأکید کرد: تغذیه‌ی متنوع و متعادل( گنجاندن همه‌ی گروه‌های غذایی،  میوه‌ها و سبزیجات رنگارنگ حداقل ۵ سهم در روز)،  غلات کامل (نان سبوس‌دار، برنج قهوه‌ای، بلغور جو)، پروتئین‌های کم‌چرب (گوشت سفید، ماهی، تخم‌مرغ، حبوبات)،  لبنیات کم‌چرب یا جایگزین‌های غنی‌شده (دوغ، شیر کم‌چرب، ماست) و  اجتناب از غذاهای فراوری‌شده، نوشابه‌های گازدار و آبمیوه‌های صنعتی، اسنک‌های شور و شیرینی‌های بسته‌بندی‌شده، در برنامه غذایی مورد تأکید است.

فعالیت جسمانی در پیشگیری از بیماری ها، نقش بسزایی دارد

دکتر اشرف زاده با بیان اینکه در پیشگیری از بیماری ها، فعالیت جسمانی از اهمیت بسزایی برخوردار است افزود: فعالیت جسمانی منظم مثل بازی و ورزش روزانه، به مدت حداقل ۶۰ دقیقه فعالیت و با شدت متوسط تا بالا (دویدن، فوتبال، شنا، دوچرخه‌سواری)،  تشویق به بازی‌های گروهی و در فضای باز، کاهش زمان نشستن،  محدود کردن استفاده از تلویزیون، تبلت و موبایل به حداکثر ۱ تا ۲ ساعت، در روز برای حفظ سلامت جسمانی کودکان بسیار مهم است.

وی، با تأکید بر اهمیت موضوع خواب بر سلامت جسم کودکان اظهار داشت: خواب کافی و باکیفیت  متناسب با سن،  زمان ثابت خواب و بیداری،  فعالیت‌های آرامش‌بخش پیش از خواب (کتابخوانی، ماساژ سبک) تأثیر عمیقی در حفظ سلامت کودکان دارد.

اهمیت مراقبت های بهداشت فردی در کودکان

فوق تخصص بیماری های مغز و اعصاب کودکان درباره اهمیت مراقبت های بهداشت فردی در کودکان هم بیان داشت: بهداشت دهان و دندان،  دو نوبت مسواک زدن در روز با خمیر دندان حاوی فلوراید، معاینه‌ دندان‌ها هر شش ماه یک‌بار،  شست‌وشوی منظم دست‌ها قبل از غذا و بعد از توالت، استحمام منظم (با توجه به سن و فعالیت)، مراقبت از پوست،  استفاده از کرم ضدآفتاب با SPF مناسب هنگام بازی در فضای باز،  پوشیدن لباس‌های محافظتی در تابش مستقیم خورشید بسیارمهم است.

عضو هیأت علمی گروه بیماری های مغز و اعصاب کودکان درباره اهمیت پیشگیری‌های پزشکی و واکسیناسیون هم اظهار داشت: دفعات منظم ویزیت پزشک کودکان، معاینات رشد و وزن‌گیری، غربالگری‌های بینایی و شنوایی، تقویم واکسیناسیون به‌روز،  مطابق برنامه‌ی کشوری (فلج اطفال، دیفتری، کزاز، سرخک و …)،  واکسن آنفلوآنزا سالیانه برای کودکان مستعد مهم است و همچنین تأمین محیط امن و بدون خطر شامل؛ ایمن‌سازی منزل،  پوشش پریزها و گوشه‌های تیز،  قفل ایمن برای کابینت‌های وسایل شوینده یا دارو،  نظارت بر بازی‌ها،  استفاده از کلاه و زانوبند در رکاب‌زنی یا اسکیت، انتخاب اسباب‌بازی‌های مناسب سن (فاقد قطعات ریز)می توانند در سلامت کودک تعیین کننده باشند.

دکتر اشرف زاده افزود:  نوشیدن آب کافی، حداقل ۵ تا ۸ لیوان آب در روز (بسته به سن و فعالیت)، تعیین ساعت مشخص برای وعده‌ها،  سه وعده اصلی و یک تا دو میان‌وعده کم‌حجم، برای مراقبت از سلامت جسم کودک ضروری است، بنابراین والدینی که خود فعال، منظم در تغذیه و خواب باشند، بهترین الگو برای کودک‌ هستند.

دکتر اشرف زاده با تأکید بر این که استمرار در عادات خوب و ایجاد تعادل در همه جنبه‌های زندگی روزمره بسیار مهم است، خاطرنشان کرد: با پیگیری این گام‌ها و حفظ ثبات در روش‌ها، می‌توانیم زمینه‌ رشد جسمانی سالم و تندرستی را برای فرزندانمان فراهم کنیم.