۲۸ سال در کنار بیماران
روایت پرستاری که میان شیفتهای شب، مادری و مسئولیت حرفهای ایستاد
۲۸ سال خدمت در نظام سلامت، سالها حضور در شیفتهای دشوار مناطق کمبرخوردار، تجربه مادری چهار فرزند و مسئولیتهای فرهنگی و قرآنی؛ زهره سالاری، پرستار پیشکسوت بیمارستان شهید مدرس کاشمر، روایتگر مسیری است که در آن تعهد حرفهای و مسئولیت خانوادگی در کنار هم معنا پیدا کردهاند. او اکنون با وجود سالها خدمت و آسیبهای جسمی ناشی از کار، خواستار فراهم شدن امکان بازنشستگی زودتر از موعد یا استفاده تدریجی از مرخصیهای ذخیره برای کاهش ساعت کار موظفی است.
زهره سالاری، پرستار پیشکسوت بیمارستان شهید مدرس کاشمر، در طول سالهای فعالیت حرفهای خود، همزمان با مسئولیتهای پرستاری، در عرصههای فرهنگی و قرآنی نیز حضوری فعال داشته است؛ مسیری که از دوران دانشجویی آغاز شد و در سالهای خدمت، با وجود دشواریهای کار و مسئولیت مادری، ادامه یافت.
وی که در رشته پرستاری دانشگاه علوم پزشکی بیرجند پذیرفته شده است، در دوران تحصیل در نهادهایی همچون انجمن اسلامی، جهاد دانشگاهی، بسیج دانشجویی و ستاد اقامه نماز فعالیت داشت و موفق به کسب رتبههایی در مسابقات فرهنگی و کتابخوانی شد. این علاقهمندی در دوران خدمت نیز ادامه پیدا کرد و با وجود شیفتهای فشرده و مسئولیت نگهداری از فرزندان، در مسابقات کتابخوانی و جشنوارههای قرآنی شرکت کرد و به رتبههای برتر شهرستانی و استانی دست یافت.
از علاقه به احکام دینی تا پاسخگویی به پرسشهای شرعی بانوان
سالاری در گفتوگو با وبدا، با اشاره به پیشینه خانوادگی خود اظهار کرد: پدر مرحومم قاری قرآن و روحانی بود و برادرم نیز با تحصیلات حوزوی و غیرحوزوی در آموزشوپرورش مشغول به فعالیت است. علاقه من به مطالعه احکام و مسائل شرعی نیز از دوران جوانی و با تشویق پدرم شکل گرفت.
وی افزود: پدرم بانوانی را که برای پرسش درباره مسائل شرعی معذوریت داشتند، به من معرفی میکرد تا بتوانم پاسخگوی پرسشهای آنان باشم. همین ارتباط و نیازهای مکرر فقهی، بهتدریج علاقهمندی ویژهای در من نسبت به مطالعه رساله عملیه و مسائل شرعی ایجاد کرد؛ موضوعی که در سالهای خدمت نیز آن را دنبال کردم.
مادری در کنار مسئولیت پرستاری؛ روایت روزهای دشوار بارداری
این پرستار پیشکسوت با بازخوانی خاطرات دوران مادری خود، از تجربههای دشوار بارداری و شرایط کاری آن سالها گفت؛ تجربههایی که به گفته او، با محدودیت امکانات درمانی، دشواری رفتوآمد و نبود برخی حمایتهای امروزی همراه بود.
وی درباره نخستین بارداری خود اظهار کرد: در بارداری اول، دوقلو باردار بودم و زایمان در مرکز درمانی شبانهروزی ریوش، در شرایط دشوار کاری آن زمان اتفاق افتاد. در آن دوران، امکانات اورژانس ۱۱۵ وجود نداشت و انتقال بیماران بدحال از مسیر کوهستانی به کاشمر با آمبولانس انجام میشد. این شرایط به زایمان زودرس و از دست رفتن یکی از قلها منجر شد.
سالاری ادامه داد: در بارداری دوم، در بیمارستان کاشمر، بارداری سهقلو بهموقع تشخیص داده شد. با وجود نگرانیها و استرسهای اولیه، به لطف خداوند و با استفاده از مرخصی استعلاجی، این دوران با سلامت به پایان رسید.
سه فرزند همسنوسال و همراهی یک فرزند ششساله
این پرستار پیشکسوت درباره خانواده و فرزندان خود گفت: در حال حاضر چهار فرزند دارم. فرزند اولم بهتازگی از دانشگاه فارغالتحصیل شده و حدود یک سال پیش ازدواج کرده است.
وی با اشاره به نقش فرزند ارشد در سالهای رشد سهقلوها افزود: فرزند بزرگترم هنگام تولد سهقلوها تنها شش سال داشت، اما در سالهای بعد و بهویژه در امور تحصیلی، کمکهای مؤثری به آنها کرد.
سالاری همچنین درباره رابطه میان فرزندان سهقلو اظهار کرد: حضور چند فرزند همسنوسال در کنار یکدیگر باعث شده است در طول زندگی نقشهای مختلفی برای هم داشته باشند؛ از همبازی و همشاگردی گرفته تا دوست، مشاور و مونس و همدم.
شیفتهای شب با سه کودک یکساله؛ روزهایی دشوار اما فراموشنشدنی
وی با اشاره به دشواریهای همزمانی کار پرستاری و نگهداری از فرزندان گفت: رفتن به شیفتهای کاری، بهویژه شیفت شب، با داشتن سه فرزند یکساله و در شرایطی که اعضای خانواده نیز از نظر مسافت دور بودند، سختیها و استرسهای خاص خود را داشت. بدون لطف خداوند و کمک اطرافیان، عبور از آن شرایط میتوانست بسیار دشوار باشد.
این پرستار پیشکسوت افزود: توکل به خدا، صبر و تلاش در حد توان، انسان را در مقاطع مختلف زندگی یاری میکند؛ چراکه روزیدهنده حقیقی خود اوست.
سالاری با اشاره به محدودیتهای حمایتی و بیمهای آن دوران بیان کرد: در آن زمان تنها سه فرزند تحت پوشش بیمه قرار میگرفتند و اگر فرزند اولم تحت پوشش بیمه خودم قرار نمیگرفت، یکی از سهقلوها از بیمه پدرشان محروم میشد. همچنین با وجود اینکه تاکنون دو بار، پس از ۲۰ و ۲۵ سال خدمت، درخواست بازنشستگی دادهام، موفق به استفاده از این امکان نشدهام.
شبی که مسیر انتقال مجروح را به حضرت ابوالفضل(ع) سپردیم
در میان خاطرات سالهای خدمت در درمانگاه شبانهروزی ریوش، یکی از شبها برای سالاری همچنان زنده و فراموشنشدنی است؛ شبی که انتقال یک مجروح از نیروهای انتظامی در شرایط ناامن جادهای، با نگرانی و اضطراب فراوان همراه بود.
وی در روایت این خاطره گفت: در آن سالها، حاجآقای هاشمزاده، راننده آمبولانس درمانگاه، برای من فقط یک همکار نبود؛ بلکه در زمینه توکل، صبر و توسل به اهلبیت(ع) آموزگار بزرگی بود و در شرایط دشوار کاری به من یاد داد چگونه آرامش خود را حفظ کنم.
سالاری ادامه داد: نیمهشب بود و در کوههای کوهسرخ درگیری سنگینی میان نیروهای انتظامی و اشرار جریان داشت. صدای شلیکها از دور شنیده میشد که مجروحی از نیروهای انتظامی را به درمانگاه آوردند. وضعیت او وخیم بود؛ گلوله به شکمش اصابت کرده و احشای شکمیاش بیرون زده بود. باید هرچه سریعتر او را به کاشمر منتقل میکردیم.
وی افزود: با توجه به ادامه درگیری و احتمال خطر در مسیر، ترس و اضطراب زیادی داشتم. در همان شرایط، حاجآقای هاشمزاده با وجود وضعیت جسمانی نامساعد و تنگی نفس، پشت فرمان آمبولانس نشست. او مرتب از اسپری خود استفاده میکرد، اما در چهرهاش تردید و ترسی دیده نمیشد.
این پرستار پیشکسوت با یادآوری جملهای که آن شب آرامشبخش او شد، گفت: وقتی دید مضطرب هستم، با آرامش به من گفت: «خانم سالاری، نگران هیچچیز نباشید. این آمبولانس بیمه حضرت ابوالفضل(ع) است؛ فقط ذکر بگویید و بسپارید به خودش.»
سالاری ادامه داد: این جمله به من آرامش داد و با ذکر و توکل، مسیر را به سلامت طی کردیم و مجروح را به مقصد رساندیم.
وی با قدردانی از آن مرحوم و یادکرد خانوادهاش گفت: با گذشت سالها، خاطره آن شب و یاد حاجآقای هاشمزاده همچنان در قلبم زنده است. آنچه از او برایم باقی مانده، تنها یک خاطره کاری نیست، بلکه درسی برای تمام زندگیام است؛ اینکه در سختترین لحظات نیز میتوان با توکل و توسل، آرامش و امید خود را حفظ کرد.
درخواست برای حمایت از پرستاران باسابقه؛ از بازنشستگی زودتر از موعد تا کاهش ساعت کار
این پرستار پیشکسوت بیمارستان شهید مدرس کاشمر در بخش دیگری از گفتوگو با اشاره به دشواریهای جسمی و روانی سالها فعالیت در حرفه پرستاری، خواستار توجه مسئولان به شرایط نیروهای باسابقه شد.
وی اظهار کرد: افرادی مانند من که سالهای طولانی در شرایط دشوار خدمت کردهاند و در دوران فرزندآوری نیز از بسیاری از تسهیلات و حمایتهای فعلی برخوردار نبودهاند، نیازمند تدابیری برای کاهش فشارهای جسمی و فراهم شدن فرصت استراحت و رسیدگی بیشتر به خانواده هستند.
سالاری با اشاره به قانون ۲۵ سال خدمت در حرفه پرستاری افزود: با وجود تصویب این قانون، کمبود نیروی انسانی باعث شده است اجرای آن بهراحتی امکانپذیر نباشد.
وی همچنین با اشاره به سابقه سه تا چهار سال تصدی مسئولیت سرپرستاری گفت: این مسئولیت را بدون درخواست شخصی پذیرفتم، اما به دلیل فشارهای زندگی و کاری از آن کنارهگیری کردم؛ با این حال، این تغییر مسئولیت تأثیری در شیفتهای کاری و بار جسمی فعالیت من نداشت.
این پرستار پیشکسوت در تشریح درخواست خود تأکید کرد: با توجه به ضرورت پیشگیری از پیشرفت مشکلات جسمی و آسیبهای شغلی، تقاضا دارم امکان استفاده تدریجی از مرخصیهای استحقاقی ذخیرهشدهام که حدود یک سال است، بهصورت کاهش ساعت کار موظفی فراهم شود؛ هرچند در حال حاضر به دلیل کمبود نیرو، این امکان وجود ندارد.
سالاری ابراز امیدواری کرد با اتخاذ تدابیر حمایتی و توجه به شرایط پرستاران باسابقه، زمینهای فراهم شود تا آنان پس از سالها خدمت، بتوانند با فراغت بیشتری به سلامت جسمی و روحی خود و حمایت از فرزندانشان در مسیر تحصیل، ازدواج و تشکیل خانواده بپردازند.