پایگاه خبری وبدا

بسیاری تصور می‌کنند پرونده درمان یک بیمار، لحظه‌ای بسته می‌شود که پزشک برگه ترخیص را امضا می‌کند و بیمار بیمارستان را ترک می‌کند؛ اما واقعیت نظام سلامت چیز دیگری است. درست از همان لحظه‌ای که بیمار وارد خانه می‌شود، پرسش‌ها آغاز می‌شوند؛ داروها چگونه مصرف شوند؟ رژیم غذایی چگونه باشد؟ اگر علائم دوباره بازگشت چه باید کرد؟ چه زمانی باید دوباره مراجعه کرد؟ و اگر نیمه‌شب مشکلی پیش آمد، چه کسی پاسخگوست؟

به گزارش وب دا، همین فاصله میان «ترخیص» تا «بهبودی کامل»، یکی از حساس‌ترین مقاطع درمان است؛ دوره‌ای که اگر بیمار آموزش کافی دریافت نکرده باشد یا پیگیری منظمی انجام نشود، احتمال بازگشت بیماری، بروز عوارض، بستری مجدد و حتی مرگ افزایش می‌یابد.

کلینیک آموزش سلامت بیمارستان حضرت قائم(عج) دانشگاه علوم پزشکی مشهد دقیقاً برای پر کردن همین خلأ شکل گرفته است؛ مرکزی که امروز نه‌تنها به عنوان یکی از موفق‌ترین مراکز آموزش و پیگیری بیماران در کشور شناخته می‌شود، بلکه در دومین اجلاس ملی مدیران پرستاری دانشگاه‌ها و بیمارستان‌های کشور، عنوان مجموعه برتر خدمات درمانی پرستاری را نیز از آن خود کرده است.

این موفقیت تنها یک عنوان نیست؛ بلکه نتیجه سال‌ها تلاش شبانه‌روزی پرستاران، کارشناسان آموزش سلامت، مدیران پرستاری و کادر درمانی است که باور دارند درمان، محدود به دوران بستری نیست و تا بازگشت کامل بیمار به زندگی عادی ادامه دارد.

افتخاری که پشت آن هزاران ساعت خدمت نهفته است

دومین اجلاس ملی مدیران پرستاری دانشگاه‌ها و بیمارستان‌های سراسر کشور در مشهد، فرصتی بود تا برترین تجربه‌های حوزه پرستاری معرفی شوند. در میان ده‌ها دانشگاه علوم پزشکی و بیمارستان کشور، نام کلینیک آموزش سلامت بیمارستان حضرت قائم(عج) به عنوان یکی از مجموعه‌های برتر کشور اعلام شد؛ افتخاری که بر پایه شاخص‌های واقعی عملکرد، کیفیت آموزش، میزان پیگیری بیماران، رضایت‌مندی مراجعان و اثربخشی خدمات به دست آمد.

نگاهی به عملکرد این مجموعه نشان می‌دهد که تنها در سال ۱۴۰۴، میزان خدمات ارائه شده برای پیگیری ۱۰ بیماری شایع استان نسبت به عملکرد سال‌های گذشته بیش از چهار و نیم برابر افزایش یافته است؛ رشدی که حاصل توسعه نظام آموزش بیمار، افزایش فالوآپ‌های پس از ترخیص و حضور فعال کارشناسان آموزش سلامت در کنار بیماران است.

آموزش؛ نخستین گام درمان ماندگار

دکتر مصطفی داستانی، رئیس بیمارستان حضرت قائم(عج)، آموزش را مهم‌ترین بخش فرآیند درمان می‌داند و معتقد است هیچ اقدام درمانی بدون آموزش مؤثر، نتیجه مطلوب نخواهد داشت.

به گفته وی، بیماری تنها با انجام عمل جراحی، تجویز دارو یا بستری شدن درمان نمی‌شود؛ بلکه بیمار باید شیوه صحیح مراقبت از خود، نحوه مصرف داروها، علائم هشداردهنده، سبک زندگی مناسب و راه‌های پیشگیری از عود بیماری را نیز بیاموزد.

او تأکید می‌کند آموزش صحیح موجب کاهش عوارض بیماری، کاهش هزینه‌های درمان، افزایش کیفیت زندگی و بازگشت سریع‌تر بیماران به فعالیت‌های روزمره می‌شود؛ موضوعی که امروز در عملکرد کلینیک آموزش سلامت به‌خوبی قابل مشاهده است.

درمانی که با ترخیص پایان نمی‌یابد

شاید مهم‌ترین ویژگی این کلینیک، استمرار ارتباط با بیمار باشد.

در بسیاری از مراکز درمانی، ارتباط بیمار با بیمارستان پس از ترخیص تقریباً پایان می‌یابد؛ اما در بیمارستان حضرت قائم(عج)، تازه مرحله جدیدی از درمان آغاز می‌شود.

کارشناسان آموزش سلامت با بیماران تماس می‌گیرند، وضعیت آنان را بررسی می‌کنند، درباره نحوه مصرف داروها، رژیم غذایی، فعالیت بدنی، مراقبت از زخم، کنترل قند خون، فشار خون یا سایر اقدامات درمانی راهنمایی ارائه می‌دهند و اگر کوچک‌ترین ابهامی وجود داشته باشد، آن را برطرف می‌کنند.

همین پیگیری‌های مستمر سبب شده است بسیاری از بیماران بدون نیاز به بستری مجدد، روند درمان خود را با موفقیت طی کنند.

همراهی برای بیماران سکته قلبی، سکته مغزی، دیابت و سرطان

بخش مهمی از فعالیت‌های این کلینیک به بیماران مبتلا به بیماری‌های مزمن و پرخطر اختصاص دارد؛ بیمارانی که کوچک‌ترین تأخیر در درمان یا بی‌توجهی به مراقبت‌های خانگی می‌تواند پیامدهای جبران‌ناپذیری برای آنان داشته باشد.

پیگیری بیماران مبتلا به سکته قلبی و مغزی، آموزش بیماران دیابتی و غدد، مراقبت از مبتلایان به سرطان‌های روده بزرگ و پستان، آموزش خانواده‌ها و انجام فالوآپ‌های منظم، از مهم‌ترین برنامه‌های این مجموعه است.

به گفته مسئولان بیمارستان، بسیاری از موفقیت‌های درمانی این بیماران، حاصل همین ارتباط مستمر پس از ترخیص بوده است.

پرستار؛ همراه بیمار در خانه

معصومه نوری، مدیر پرستاری بیمارستان، معتقد است پرستاری تنها حضور بر بالین بیمار در بخش بستری نیست.

او می‌گوید پرستاران این بیمارستان تلاش می‌کنند آموزش‌های لازم را متناسب با شرایط هر بیمار و حتی سطح سواد و توانایی خانواده‌ها ارائه دهند تا مراقبت در منزل نیز به بهترین شکل انجام شود.

به گفته وی، بسیاری از آموزش‌ها علاوه بر خود بیمار، به همراهان او نیز منتقل می‌شود؛ زیرا خانواده مهم‌ترین نقش را در ادامه درمان ایفا می‌کند.

اعتماد پزشکان؛ سرمایه بزرگ کلینیک آموزش سلامت

یکی از اتفاقات مهم سال‌های اخیر، افزایش ارجاع بیماران از سوی پزشکان به این کلینیک بوده است.

فاطمه براتی، سوپروایزر آموزش سلامت، می‌گوید برگزاری جلسات متعدد با پزشکان و مشاهده نتایج مثبت آموزش‌ها موجب شد اعتماد جامعه پزشکی به این مرکز افزایش یابد و امروز بسیاری از پزشکان بیماران خود را برای ادامه روند درمان، آموزش و پیگیری به کلینیک آموزش سلامت ارجاع می‌دهند.

وی همچنین از اجرای طرح‌های نوآورانه‌ای مانند تزریق رایگان داروی ACTH برای کودکان مبتلا به بیماری‌های عصبی و برنامه‌های گسترده غربالگری سرطان به عنوان بخشی از اقدامات شاخص این مجموعه یاد می‌کند.

تجربه‌ای که آماده انتقال به سراسر کشور است

کلینیک آموزش سلامت بیمارستان حضرت قائم(عج) امروز تنها یک مرکز درمانی نیست؛ بلکه به مدرسه‌ای برای آموزش سایر بیمارستان‌ها تبدیل شده است.

معصومه عباسی، سوپروایزر کلینیک، از آمادگی این مجموعه برای انتقال تجربیات خود به مراکز درمانی سراسر کشور خبر می‌دهد و می‌گوید تیم آموزش سلامت بیمارستان قائم(عج) اکنون در حوزه‌های سکته مغزی، سکته قلبی، آموزش بیماران و نظام فالوآپ، تجربه‌ای ارزشمند اندوخته که می‌تواند در اختیار دیگر استان‌ها نیز قرار گیرد.

به گفته وی، همکاری‌های مشترک با مراکز درمانی سایر استان‌ها آغاز شده و این تعاملات به ارتقای کیفیت خدمات در سراسر کشور کمک خواهد کرد.

رضایت مردم؛ مهم‌ترین شاخص موفقیت

تمامی شاخص‌های عملکردی این کلینیک در نهایت به یک عدد ختم می‌شود؛ رضایت ۹۶ درصدی بیماران.

مریم مخبری، کارشناس واحد آموزش و پیگیری بیمار، می‌گوید از زمان راه‌اندازی کلینیک تاکنون بیش از ۵۰ هزار مراجعه ثبت شده و هر ماه هزاران نفر از خدمات حضوری، تلفنی و غیرحضوری این مرکز بهره‌مند می‌شوند.

به گفته وی، کارشناسان کلینیک علاوه بر آموزش، مشاوره درمانی، پیگیری وضعیت بیماران، هماهنگی برای مراجعات بعدی، کاهش عوارض دارویی و پاسخگویی مستمر به سؤالات بیماران را نیز بر عهده دارند؛ خدماتی که موجب شده رضایت عمومی مراجعه‌کنندگان به ۹۶ درصد برسد.

الگویی برای آینده نظام سلامت

موفقیت کلینیک آموزش سلامت بیمارستان حضرت قائم(عج)، تنها یک موفقیت سازمانی نیست؛ بلکه نشان می‌دهد سرمایه‌گذاری بر آموزش بیمار، توانمندسازی خانواده‌ها، پیگیری پس از ترخیص و مراقبت در منزل می‌تواند کیفیت خدمات سلامت را به شکل چشمگیری افزایش دهد.

امروز این کلینیک ثابت کرده است که درمان واقعی، تنها در اتاق عمل، بخش بستری یا درمانگاه رقم نمی‌خورد؛ بلکه زمانی کامل می‌شود که بیمار پس از بازگشت به خانه نیز احساس کند تیم درمان همچنان در کنار اوست.

شاید راز موفقیت این مجموعه نیز همین باشد؛ اینکه پرستاران آن، درمان را با ترخیص بیمار پایان‌یافته نمی‌دانند، بلکه آن را آغاز مرحله‌ای تازه از همراهی، آموزش، امید و مراقبت می‌دانند؛ همراهی‌ای که تا بازگشت کامل بیمار به زندگی عادی ادامه دارد.