پایگاه خبری وبدا

متخصصان رادیولوژی مداخله‌ای دانشگاه علوم پزشکی مشهد، با انجام موفقیت‌آمیز و مستمر پروسیجر فوق‌تخصصی نمونه‌گیری از سینوس پتروزال تحتانی (IPSS)  در بیمارستان امام رضا(ع)، امکان تشخیص دقیق‌تر منشأ ترشح غیرطبیعی هورمون در بیماران مبتلا به سندرم کوشینگ با منشأ نامشخص را فراهم کرده‌اند؛ اقدامی پیشرفته که با کمک به افتراق منشأ هیپوفیزی از منشأ خارج‌هیپوفیزی بیماری، نقش مهمی در انتخاب مسیر درمان و تصمیم‌گیری درباره ضرورت جراحی دارد.

 دکتر جواد محمدی تازه‌آبادی، عضو هیأت علمی گروه رادیولوژی و فلوشیپ رادیولوژی مداخله‌ای دانشگاه علوم پزشکی مشهد در گفتگو با وب دا اظهار کرد: نمونه‌گیری از سینوس پتروزال تحتانی یا IPSS یکی از پروسیجرهای پیشرفته در حوزه رادیولوژی مداخله‌ای است که در محل تخلیه مستقیم هورمون‌های غده هیپوفیز انجام می‌شود و برای بررسی منشأ بیماری در بیماران مبتلا به سندرم کوشینگ کاربرد دارد.

وی با اشاره به ماهیت این اختلال افزود: سندرم کوشینگ بیماری هورمونی نادر اما مهمی است که در اثر افزایش طولانی‌مدت سطح هورمون کورتیزول در بدن ایجاد می‌شود و می‌تواند با عوارضی مانند افزایش وزن در ناحیه صورت و تنه، فشار خون بالا، دیابت و ضعف عضلانی همراه باشد.

دکتر محمدی تازه‌آبادی ادامه داد: در بخشی از بیماران، افزایش ترشح هورمون محرک قشر فوق‌کلیه (ACTH) عامل بروز بیماری است، اما با آزمایش‌های معمول خون محیطی یا روش‌های تصویربرداری ساده نمی‌توان به‌طور قطعی مشخص کرد که منشأ این ترشح غیرطبیعی، توموری کوچک در غده هیپوفیز واقع در قاعده مغز است یا توموری در بخش دیگری از بدن.

تعیین منشأ ترشح هورمونی با نمونه‌گیری همزمان از دو سمت

عضو هیأت علمی گروه رادیولوژی دانشگاه علوم پزشکی مشهد درباره چگونگی انجام این پروسیجر توضیح داد: در این روش، با استفاده از تجهیزات ظریف و پیشرفته، به وریدهای تخلیه‌کننده خون غده هیپوفیز در هر دو سمت راست و چپ دسترسی پیدا می‌کنیم و همزمان از این محل‌ها و خون محیطی نمونه‌گیری انجام می‌شود.

وی خاطرنشان کرد: بررسی و تفسیر تخصصی نمونه‌های به‌دست‌آمده به تیم درمان کمک می‌کند مشخص شود که آیا منشأ ترشح غیرطبیعی هورمون در غده هیپوفیز قرار دارد و بیمار به جراحی این غده نیاز دارد یا باید منشأ ترشح را در سایر نقاط بدن جست‌وجو کرد. به این ترتیب، اطلاعات دقیق‌تری برای انتخاب مسیر درمان در اختیار پزشکان قرار می‌گیرد.

تثبیت IPSS به‌عنوان خدمتی روتین در مراکز دانشگاهی مشهد

دکتر محمدی تازه‌آبادی با اشاره به توسعه این خدمت تخصصی در مراکز درمانی دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: این پروسیجر در گذشته به دلیل دشواری تأمین ملزومات مورد نیاز، به‌سختی انجام می‌شد؛ اما خوشبختانه در حال حاضر نمونه‌گیری از سینوس پتروزال تحتانی در مجتمع بیمارستانی امام رضا(ع) و بیمارستان قائم(عج) به فرآیندی روتین تبدیل شده است.

وی افزود: ارائه مستمر این خدمت در دو مرکز دانشگاهی، ظرفیت تشخیصی تخصصی مشهد را در این حوزه تقویت کرده و این شهر از نظر انجام این پروسیجر در جایگاه بسیار خوبی در کشور قرار دارد.