از همراهی با بیماران تا مادری چهار فرزند
روایت بانویی که میان حرفه و خانواده پیوندی معنادار ساخته است
از اتاق درمان و همراهی با کودکان و خانوادهها تا مسئولیت مادری چهار فرزند؛ فرحناز دستبرآورده، کارشناس ارشد روانشناسی بالینی بیمارستان دکتر شیخ، با تکیه بر علاقه به حرفه، برنامهریزی و همراهی خانواده، تجربهای از تلفیق مسئولیتهای شغلی و خانوادگی را روایت میکند؛ مسیری که در آن تحصیل، اشتغال و مادری همزمان پیش رفتهاند.
فرحناز دستبرآورده، کارشناس ارشد روانشناسی بالینی و از کارکنان بیمارستان دکتر شیخ، فعالیت حرفهای خود را با علاقه به حوزه سلامت روان دنبال میکند. او از سال ۱۴۰۱ در این بیمارستان مشغول به کار است و پیش از آن نیز دو سال سابقه فعالیت در بیمارستان امالبنین(س) را در کارنامه حرفهای خود دارد.
علاقه به یادگیری و گسترش مهارتهای تخصصی، بخش مهمی از مسیر حرفهای او را شکل داده است. دستبرآورده در دوره کارشناسی ارشد، پژوهشی با موضوع تأثیر نوروفیدبک بر پیشرفت تحصیلی کودکان بیشفعال انجام داد و برای اجرای بخش پژوهشی و ارزیابی آزمودنیها، در مطب دکتر حسینی به مطالعه و انجام آزمایشهای موردنظر پرداخت.
علاقهمندی او به کار با کودکان و خانوادهها نیز زمینهساز گذراندن دورههای تخصصی بازیدرمانی و نقاشیدرمانی کودکان شد. وی همچنین دوره درمان شناختیرفتاری (CBT) را با تدریس دکتر نگار اصغریان و دوره زوجدرمانی را نزد دکتر کشاورز فراگرفت و در سال ۱۴۰۴ موفق به دریافت مدرک صلاحیت حرفهای روانشناسان شد.
این بانوی روانشناس، علاوه بر فعالیت در بیمارستان دکتر شیخ، در کلینیک سرور نیز به ارائه خدمات روانشناختی میپردازد و با کودکان مبتلا به هموفیلی و تالاسمی همکاری دارد. او بهتازگی فعالیت خود را در درمانگاه بیمارستان امام زمان نیز آغاز کرده و هفتهای یک روز در این مرکز حضور دارد.
دستبرآورده، روانشناسی را فراتر از یک شغل و بخشی ارزشمند از زندگی خود میداند و با افتخار از انتخاب این حرفه سخن میگوید؛ حرفهای که به گفته او، فرصتی برای همراهی با افراد و خانوادهها در مسیر بهبود و ارتقای سلامت روان فراهم میکند.
چندفرزندی؛ فرصتی برای آموختن مهارتهای زندگی
دستبرآورده، خانوادههای چندفرزندی را بستری طبیعی برای یادگیری مهارتهای اجتماعی و فردی کودکان میداند. به باور او، فرزندان در تعامل روزمره با خواهران و برادران خود، مهارتهایی مانند همکاری، صبوری، مسئولیتپذیری، تقسیمکردن و حل تعارض را تمرین میکنند؛ چراکه خانواده نخستین محیطی است که کودک در آن بسیاری از تجربههای ارتباطی و اجتماعی را میآموزد.
او این دیدگاه را صرفاً حاصل مطالعات و آموختههای حرفهای خود نمیداند، بلکه آن را در زندگی شخصی نیز تجربه کرده است. به گفته این روانشناس، تعداد فرزندان بهتنهایی تعیینکننده کیفیت تربیت نیست، بلکه کیفیت رابطه والدین با فرزندان، توجه عاطفی به نیازهای هر کودک و ایجاد احساس امنیت در خانواده اهمیت بیشتری دارد.
وی تأکید میکند هر فرزند باید احساس کند دیده و شنیده میشود و جایگاه ویژهای در خانواده دارد. از نگاه او، یکی از مسئولیتهای مهم والدین در خانوادههای پرجمعیت، توجه به تفاوتهای فردی و نیازهای عاطفی هر کودک و فراهمکردن فضایی امن برای رشد و شکوفایی اوست.
مسیری که تحصیل، ازدواج و مادری در آن همزمان پیش رفت
مسیر زندگی شخصی و حرفهای دستبرآورده از سالهای جوانی با پیوند تحصیل و مسئولیتهای خانوادگی همراه بوده است. او در سال ۱۳۸۸، همزمان با آغاز تحصیل در رشته روانشناسی بالینی، ازدواج کرد و این مسیر را در کنار مسئولیتهای مادری ادامه داد.
دوره کارشناسی او در سال ۱۳۹۲، همزمان با تولد نخستین فرزندش، علیرضا، به پایان رسید؛ پسری که اکنون ۱۳ سال دارد. او در سال ۱۳۹۳ و همزمان با تولد فرزند دومش، اشکان، تحصیل در مقطع کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی را آغاز کرد و در سال ۱۳۹۵ فارغالتحصیل شد. عنوان پایاننامه او «تأثیر نوروفیدبک بر پیشرفت تحصیلی کودکان بیشفعال» بود.
خانواده او در سالهای بعد با تولد دو فرزند دیگر، سلنا، دو ساله، و آراد، ششماهه، به جمع چهارفرزندی رسید. دستبرآورده این تجربه را با وجود مسئولیتها و دشواریهایش، ارزشمند میداند و معتقد است زندگی در کنار فرزندان، درک او از نیازها و دنیای کودکان را عمیقتر کرده است.
او با اشاره به فاصله سنی ۲۰ ساله خود با فرزند بزرگترش، این موضوع را فرصتی برای درک بهتر دنیای فرزندان میداند. همچنین به باور وی، نزدیکی سنی فرزندان به یکدیگر میتواند زمینه ارتباط و صمیمیت بیشتر میان آنها را فراهم کند.
برنامهریزی و همراهی خانواده؛ دو پشتوانه برای مدیریت مسئولیتها
این بانوی شاغل، مدیریت همزمان مسئولیتهای حرفهای و خانوادگی را نیازمند برنامهریزی دقیق و مشارکت اعضای خانواده میداند. به گفته او، اداره امور خانه و رسیدگی به فرزندان نباید تنها بر دوش مادر باشد، بلکه همکاری و همدلی اعضای خانواده میتواند بخش مهمی از این مسئولیت را بهصورت مشترک پیش ببرد.
دستبرآورده با اشاره به همراهی اعضای خانواده خود، این حمایت را یکی از عوامل مؤثر در ادامه فعالیت حرفهای و رسیدگی به مسئولیتهای مادری میداند. با این حال، او معتقد است حمایتهای دولتی از خانوادههای چندفرزندی نیز میتواند بخشی از دغدغههای اقتصادی این خانوادهها را کاهش دهد.
وی افزایش هزینههای ضروری نگهداری از کودکان، از جمله شیرخشک و پوشک، را از جمله چالشهای خانوادههای دارای فرزند خردسال عنوان میکند و بر ضرورت توجه بیشتر به حمایتهای اقتصادی از این خانوادهها تأکید دارد.
روایت فرحناز دستبرآورده، تصویری از مسیری است که در آن علاقه به حرفه، تلاش برای یادگیری و همراهی خانواده در کنار مسئولیت مادری قرار گرفتهاند؛ تجربهای که نشان میدهد تداوم فعالیت حرفهای و ایفای نقشهای خانوادگی، بیش از هر چیز به برنامهریزی، حمایت متقابل و توجه به نیازهای اعضای خانواده وابسته است.