پایگاه خبری وبدا

مدیر گروه بهبود تغذیه جامعه معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر نقش تغذیه هدفمند و فعالیت بدنی در حفظ سلامت و استقلال سالمندان، گفت: با افزایش سن و بروز تغییرات فیزیولوژیک، نیازهای غذایی بدن دستخوش تغییر می‌شود و توجه به دریافت کافی پروتئین، ویتامین‌ها، املاح ضروری و مایعات، در کنار تحرک منظم، از عوامل مهم حفظ کیفیت زندگی و پیشگیری از ناتوانی در دوران سالمندی است.

دکتر زهرا اباصلتی در گفت‌وگو با وب‌دا اظهار کرد: با افزایش سن، نیاز بدن به انرژی کاهش می‌یابد که این موضوع عمدتاً به دلیل کاهش فعالیت فیزیکی و افت توده عضلانی رخ می‌دهد؛ با این حال، نیاز به پروتئین به ازای هر کیلوگرم وزن بدن کاهش پیدا نمی‌کند.

وی افزود: سالمندان به دلیل کاهش دریافت کلی انرژی و همچنین تغییر در حس چشایی، ممکن است پروتئین کمتری نسبت به نیاز بدن دریافت کنند که این مسئله توجه ویژه خانواده‌ها و مراقبان سالمندان را می‌طلبد.

تعادل در مصرف درشت‌مغذی‌ها و اهمیت آب‌رسانی به بدن

مدیر گروه بهبود تغذیه جامعه معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به اهمیت رعایت تعادل در مصرف درشت‌مغذی‌ها گفت: در رژیم غذایی سالمندان نیز مانند سایر گروه‌های سنی، کربوهیدرات‌ها باید بیش از نیمی از انرژی روزانه را تأمین کنند و مصرف روزانه ۲۰ تا ۳۵ گرم فیبر غذایی توصیه می‌شود.

دکتر اباصلتی ادامه داد: سالمندان سالم می‌توانند حداکثر ۳۰ درصد انرژی روزانه خود را از چربی‌ها دریافت کنند، به شرط آنکه میزان چربی‌های اشباع به ۸ تا ۱۰ درصد محدود شود و دریافت کلسترول نیز از ۳۰۰ میلی‌گرم در روز فراتر نرود.

وی با تأکید بر اهمیت پیشگیری از کم‌آبی بدن در سالمندان خاطرنشان کرد: برای پیشگیری از دهیدراتاسیون، مصرف روزانه حدود یک میلی‌لیتر آب به ازای هر کیلوکالری انرژی دریافتی توصیه می‌شود و تأمین مایعات کافی باید مورد توجه سالمندان و مراقبان آنان قرار گیرد.

ویتامین‌ها و املاح ضروری در دوران سالمندی

مدیر گروه بهبود تغذیه جامعه معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به تغییرات جذب ریزمغذی‌ها در دوران سالمندی اظهار کرد: به دلیل کاهش ساخت ویتامین D در پوست و تغییر در جذب گوارشی و عملکرد گیرنده‌های آن، توجه به دریافت کافی ویتامین D و کلسیم در این دوران اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

وی افزود: دریافت کافی ویتامین‌های B6 و B12 و اسیدفولیک نیز برای کمک به کنترل سطح هموسیستئین خون و کاهش عوامل خطر مرتبط با بیماری‌های عروقی اهمیت دارد.

دکتر اباصلتی ادامه داد: در سالمندانی که از مصرف گوشت قرمز، مرغ و ماهی پرهیز می‌کنند، احتمال ناکافی بودن دریافت آهن وجود دارد و مکمل روی نیز در صورت اثبات کمبود می‌تواند مورد توجه قرار گیرد.

وی با هشدار نسبت به مصرف خودسرانه مکمل‌های غذایی گفت: مصرف بیش از نیاز مکمل‌ها، به دلیل احتمال سمیت برخی مواد مغذی و ایجاد اختلال در جذب سایر ریزمغذی‌ها، می‌تواند عوارضی به همراه داشته باشد؛ بنابراین مصرف مکمل باید متناسب با رژیم غذایی و نیازهای بالینی فرد سالمند و با نظر متخصص انجام شود.

تغییرات فیزیولوژیک سالمندی و تأثیر آن بر تغذیه

مدیر گروه بهبود تغذیه جامعه معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد، تداخلات دارویی، افسردگی، بی‌اشتهایی، آرتریت، مشکلات دهان و دندان، اختلالات بینایی، بیماری آلزایمر و پوکی استخوان را از جمله عواملی دانست که می‌توانند بر وضعیت تغذیه سالمندان تأثیر بگذارند.

دکتر اباصلتی گفت: کاهش توده عضلانی موجب کاهش نیاز کلی به انرژی می‌شود، در حالی که کاهش توده استخوانی و افزایش هورمون پاراتیروئید، اهمیت دریافت کلسیم و ویتامین D را افزایش می‌دهد.

وی افزود: افزایش pH معده و تغییرات گوارشی نیز می‌تواند جذب برخی ریزمغذی‌ها را کاهش دهد و دریافت مناسب ویتامین B12، اسیدفولیک، کلسیم، آهن و روی را ضروری‌تر کند؛ همچنین با کاهش پاسخ ایمنی بدن، توجه به دریافت ویتامین‌های B6 و E و عنصر روی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

مدیر گروه بهبود تغذیه جامعه معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد ادامه داد: افزایش استرس اکسیداتیو در سالمندی، اهمیت دریافت آنتی‌اکسیدان‌هایی مانند ویتامین C، ویتامین E و بتاکاروتن را افزایش می‌دهد، در حالی که با کاهش برداشت رتینول کبدی، نباید بدون نیاز مشخص نسبت به افزایش دریافت ویتامین A اقدام کرد.

وی تأکید کرد: حفاظت از سلامت سالمندان نیازمند تقویت توانمندی‌های آنان در خودمراقبتی و توجه به عوامل مؤثر بر وضعیت تغذیه است و هرگونه توصیه غذایی باید بر اساس شرایط بالینی، داروهای مصرفی، وضعیت تغذیه‌ای و سبک زندگی هر فرد تنظیم شود.

فعالیت بدنی منظم؛ مکمل تغذیه سالم در دوران سالمندی

دکتر اباصلتی فعالیت بدنی منظم را مکمل جدایی‌ناپذیر تغذیه سالم در دوران سالمندی دانست و اظهار کرد: تحرک بدنی منظم با تقویت عضلات و استخوان‌ها، بهبود خلق و افزایش اعتمادبه‌نفس، کاهش دردهای مزمن و کمک به حفظ سلامت مغز، می‌تواند به ارتقای سلامت جسم و روان سالمندان کمک کند.

وی افزود: فعالیت بدنی منظم همچنین در پیشگیری و کنترل بسیاری از بیماری‌های مزمن از جمله بیماری‌های قلبی‌عروقی، پرفشاری خون، دیابت نوع ۲، پوکی استخوان، سکته‌های مغزی و قلبی، افسردگی و برخی سرطان‌ها از جمله سرطان روده بزرگ نقش دارد.

مدیر گروه بهبود تغذیه جامعه معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد در پایان خاطرنشان کرد: تغذیه متوازن و فعالیت بدنی برنامه‌ریزی‌شده را می‌توان دو رکن اساسی برای حفظ توانمندی، ارتقای کیفیت زندگی و پیشگیری از عوارض و ناتوانی‌های دوران سالمندی دانست.