پایگاه خبری وبدا

استادیار گروه مامایی و دکترای بهداشت باروری دانشگاه علوم پزشکی مشهد با بیان اینکه پارگی کیسه آب یکی از شکایت‌های شایع دوران بارداری است، گفت: این عارضه بسته به زمان وقوع، سن بارداری و وضعیت مادر و جنین، می‌تواند از یک فرآیند طبیعی در آستانه زایمان تا یک وضعیت اورژانسی نیازمند مداخله فوری پزشکی متغیر باشد.

دکتر فاطمه اسداللهی در گفت‌وگو با وب‌دا اظهار کرد: تصمیم‌گیری درباره نحوه درمان پارگی کیسه آب، به هفته بارداری و شرایط بالینی مادر و جنین، از جمله وجود عفونت یا دیسترس جنینی، بستگی دارد. اگر پارگی کیسه آب از هفته ۳۸ بارداری به بعد رخ دهد، معمولاً به‌عنوان نشانه آغاز روند طبیعی زایمان تلقی می‌شود؛ اما وقوع آن پیش از هفته ۳۷ بارداری، «پارگی زودرس کیسه آب» محسوب شده و نیازمند ارزیابی و مدیریت تخصصی است.

وی با اشاره به عوامل خطر این عارضه افزود: اگرچه علت دقیق پارگی زودرس کیسه آب در بسیاری از موارد مشخص نیست، اما عواملی مانند عفونت‌های دستگاه تناسلی و التهاب‌های مرتبط با بارداری، افزایش بیش از حد مایع آمنیوتیک، بارداری چندقلویی، سابقه پارگی زودرس کیسه آب، خونریزی در دوران بارداری و در برخی موارد تروما، احتمال بروز این عارضه را افزایش می‌دهند.

رویکرد درمانی بر اساس سن بارداری

استادیار گروه مامایی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تشریح رویکردهای درمانی گفت: در بارداری‌های ۳۴ هفته و بیشتر، اگر کیسه آب به‌طور کامل پاره شده و حجم زیادی از مایع آمنیوتیک خارج شده باشد، یا در هر سن بارداری علائم بالینی یا آزمایشگاهی عفونت مشاهده شود، اولویت با ختم بارداری و انجام زایمان است.

وی ادامه داد: در بارداری‌های بین ۲۵ تا ۳۴ هفته، اگر پارگی کیسه آب به‌صورت نشت تدریجی باشد، وضعیت جنین مناسب بوده و هیچ نشانه‌ای از عفونت وجود نداشته باشد، رویکرد اصلی «درمان انتظاری» است؛ به این معنا که با بستری کردن مادر، مراقبت مستمر و پایش دقیق وضعیت مادر و جنین، تلاش می‌شود بارداری تا حد امکان ادامه یابد تا فرصت بیشتری برای تکامل ریه‌های جنین فراهم شود.

دکتر اسداللهی افزود: در این شرایط، وضعیت جنین به‌طور منظم با استفاده از سونوگرافی، پروفایل بیوفیزیکی (Biophysical Profile) و تست بدون استرس (NST) ارزیابی می‌شود تا هرگونه تغییر در وضعیت سلامت جنین به‌موقع شناسایی شود.

نقش داروها در کاهش عوارض مادر و جنین

وی درباره اقدامات درمانی در دوره انتظار اظهار کرد: در بارداری‌های کمتر از ۳۴ هفته، دو دوز بتامتازون برای تسریع بلوغ ریه جنین تجویز می‌شود. همچنین استفاده از رژیم ترکیبی آنتی‌بیوتیکی شامل آمپی‌سیلین و اریترومایسین، علاوه بر کاهش خطر عفونت، می‌تواند به طولانی‌تر شدن مدت بارداری کمک کند.

استادیار گروه مامایی دانشگاه علوم پزشکی مشهد افزود: اگر پارگی کیسه آب در بارداری ترم رخ دهد و بیش از ۱۸ ساعت از آن بگذرد اما زایمان آغاز نشود، تجویز آنتی‌بیوتیک پیشگیرانه ضروری است تا احتمال بروز عفونت کاهش یابد.

کوریوآمنیونیت؛ وضعیتی که نیازمند اقدام فوری است

دکتر اسداللهی با تأکید بر اهمیت تشخیص سریع عفونت داخل رحمی (کوریوآمنیونیت) گفت: بروز تب بالاتر از ۳۸ درجه سانتی‌گراد همراه با علائمی مانند افزایش ضربان قلب جنین، حساسیت رحم یا ترشحات بدبو، از نشانه‌های مهم این عفونت است و در صورت مشاهده این علائم، بدون توجه به سن بارداری، باید درمان آنتی‌بیوتیکی وسیع آغاز و برای ختم بارداری اقدام شود.

وی خاطرنشان کرد: درمان آنتی‌بیوتیکی باید حداقل تا ۲۴ ساعت پس از قطع تب و بهبود علائم ادامه یابد تا خطر عوارض ناشی از عفونت به حداقل برسد.

اهمیت سولفات منیزیم در محافظت از مغز جنین

استادیار گروه مامایی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به مراقبت‌های ویژه در زایمان‌های زودرس تصریح کرد: در بارداری‌های بین ۲۳ تا ۳۲ هفته، تجویز سولفات منیزیم یکی از اقدامات مهم درمانی است، زیرا این دارو نقش مؤثری در محافظت از سیستم عصبی جنین و کاهش خطر ابتلا به فلج مغزی (CP) در نوزادان نارس دارد.

وی در پایان با اشاره به پیش‌آگهی نوزادان متولدشده پس از پارگی زودرس کیسه آب گفت: هرچه سن بارداری در زمان تولد بیشتر باشد، احتمال بروز عوارض نوزادی کمتر خواهد بود. نوزادانی که پس از هفته ۳۴ بارداری متولد می‌شوند، معمولاً وضعیت بالینی مطلوب‌تری دارند و کمتر به مراقبت‌های ویژه نیاز پیدا می‌کنند؛ در حالی که در سنین پایین‌تر بارداری، احتمال نیاز به مراقبت‌های تخصصی پس از تولد افزایش می‌یابد.