پایگاه خبری وبدا

متخصص بیماری‌های داخلی بیمارستان شهید هاشمی‌نژاد از مراکز درمانی زیرپوشش دانشگاه علوم پزشکی مشهد، با اشاره به روند فزاینده بیماری سنگ کلیه در دهه‌های اخیر، اصلاح الگوی تغذیه، مصرف هدفمند مایعات و پرهیز از خوددرمانی را مهم‌ترین ارکان مهار و پیشگیری از عود این اختلال شایع دانست.

دکتر محمد حقیقی در گفت‌وگو با وب‌دا، با بیان اینکه بیماری سنگ کلیه یا «نفرولیتیازیس» یکی از شایع‌ترین اختلالات کلیوی در جهان به شمار می‌رود، تصریح کرد: تغییر در سبک زندگی و عادات نامناسب غذایی نقش مستقیمی در رشد آمار مبتلایان داشته است، به گونه‌ای که امروزه حدود ۲۰ درصد مردان و ۱۰ درصد زنان در طول دوره زندگی خود حداقل یک نوبت تشکیل سنگ کلیه را تجربه می‌کنند و شانس ابتلا به این بیماری با افزایش سن روندی صعودی می‌یابد.

وی بیماری‌های زمینه‌ای و متابولیک را در بروز این عارضه دخیل دانست و اظهار داشت: ابتلا به دیابت، چاقی، سندرم متابولیک، نقرس، بیماری‌های التهابی روده و انجام برخی اعمال جراحی کاهش وزن، احتمال تشکیل سنگ‌های کلیوی را به‌شدت بالا می‌برند؛ علاوه بر این، در افراد دارای سابقه سنگ کلیه، شیوع اختلالاتی نظیر پرفشاری خون، بیماری‌های قلبی ـ عروقی و نارسایی‌های مزمن کلیه نیز بیشتر به ثبت رسیده است.

این متخصص بیماری‌های داخلی با هشدار درباره ماهیت عودکننده این بیماری یادآور شد: طبق شواهد بالینی، سنگ کلیه در ۵۰ درصد بیماران طی پنج تا ۱۰ سال و در ۷۵ درصد موارد طی ۲۰ سال دوباره تکرار می‌شود و این خطر در افرادی که نخستین بار در سنین پایین درگیر بیماری شده‌اند یا دارای پیشینه خانوادگی و عفونت‌های ادراری مکرر هستند، به مراتب پررنگ‌تر است.

دکتر حقیقی درباره گونه‌شناسی سنگ‌ها بیان کرد: افزون بر ۷۵ درصد سنگ‌های تشکیل‌شده از نوع کلسیمی هستند که سنگ‌های اگزالات کلسیم در صدر آنها قرار دارند و انواع اسید اوریکی، سیستینی و استروویت نیز در رده‌های بعدی طبقه‌بندی می‌شوند.

وی میزان و غلظت ادرار را عامل کلیدی در پیشگیری از رسوب املاح برشمرد و تأکید کرد: افت حجم ادرار به کمتر از یک لیتر در شبانه‌روز بسترساز اصلی تشکیل بلورها است، از این رو توصیه اکید می‌شود شهروندان مایعات را به میزانی بنوشند که حجم ادرار روزانه آنها به حدود دو لیتر برسد.

استاد بالینی بیمارستان شهید هاشمی‌نژاد باورهای نادرست درباره مصرف لبنیات را مردود خواند و گفت: برخلاف یک تصور رایج، حذف یا محدود کردن لبنیات نه تنها خطر تشکیل سنگ کلیه را کاهش نمی‌دهد بلکه ممکن است موجب تشدید سنگ‌سازی شود و در درازمدت نیز به پوکی استخوان و شکستگی‌های مفصلی بینجامد؛ هرچند مصرف خودسرانه مکمل‌های دارویی حاوی کلسیم یا دوزهای بالای مکمل ویتامین C، به‌ویژه در مردان، باید متوقف شده و صرفاً بر پایه دستور پزشک باشد.

این پزشک متخصص با اشاره به ضرورت بازنگری در سبد غذایی بیماران افزود: مصرف بی‌رویه نمک، قندهای ساده و پروتئین‌های حیوانی ارتباط مستقیمی با تشدید ساخت سنگ‌های کلیوی دارد و باید مصرف آنها در رژیم غذایی روزانه به حداقل برسد.

دکتر حقیقی در پایان با تأکید بر اینکه در مبتلایان مستعد می‌توان با تجویز داروهای اختصاصی نسبت به کاهش دفع کلسیم یا افزایش دفع سیترات ادرار و مهار رسوب املاح اقدام کرد، خاطرنشان ساخت: اصلاح سبک زندگی، تأمین مستمر آب مورد نیاز بدن، پرهیز از الگوهای تغذیه‌ای پرخطر و پیگیری‌های منظم آزمایشگاهی، کارآمدترین راهکارها برای رهایی از دردهای سنگ کلیه و جلوگیری از عود مکرر آن به شمار می‌روند.