پزشکی

رئیس مرکز اورژانس پیش بیمارستانی و مدیریت حوادث دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: روزانه بالغ بر 3 هزار تماس مردمی در شرایط عادی با اورژانس 115 مشهد داریم که این عدد در زمان‌های خاص به بیش از 4 هزار مورد می‌رسد.

دکتر علی یزدانی در گفتگو با وب دا، ضمن عرض تبریک روز ملی اورژانس، اظهار کرد: اورژانس پیش بیمارستانی یکی از مشاغل حاکمیتی بوده و یکی از پررنگترین نقش‌ها را در حوزه سلامت دارد و اولین ارتباط بیماران با مأموران اورژانس 115 است.

وی با اشاره به اینکه سابقه فعالیت اورژانس پیش بیمارستانی به سال 1352 و پس از حادثه فرودگاه مهرآباد و فروریختن سقف آن بر می‌گردد که منجر به کشته و مجروح شدن 27 نفر (16 کشته و 11 مجروح) شد، بیان کرد: در همان زمان مطالعاتی جهت ایجاد یک مجموعه کارآمد شد و اولین اورژانس 115 در تهران با شماره 123 فعال شد و بعدها شماره آن به 115 تغییر یافت.

رئیس مرکز اورژانس پیش بیمارستانی و مدیریت حوادث دانشگاه علوم پزشکی مشهد ادامه داد: همچنین در خراسان بزرگ هم شروع به کار اورژانس 115 را در در تیر ماه سال 1356 داشتیم و پس از تفکیک استان‌های خراسان در سال 1383 هم اورژانس 115 دانشگاه علوم پزشکی مشهد مدیریت کلان خراسان رضوی را در حوزه اورژانس پیش بیمارستانی عهده‌دار است.

دکتر یزدانی با بیان اینکه خدمات اورژانس 115 در قالب تیم‌های موتوری، خودرویی، اتوبوسی و بالگردی ارائه می‌شود، خاطرنشان کرد: پرسنل اورژانس 115 دارای مدارک پزشکی، بیهوشی، فوریت‌های پزشکی و مامایی هستند و این افراد در بدترین شرایط حالی بیماران اقدامات درمانی مناسب را دارند و در مأموریت‌های خود به تصادفی‌ها، بیماران با علائم و مشکلات سکته‌های قلبی و مغزی و دیگر بیماران امدادرسانی به‌موقع داشته‌اند.

وی تأکید کرد: توجه به اورژانس موجب کاهش عوارض تصادفات و مرگ و میرهای ناشی از آن شده است و امروزه نقش اورژانس 115 هم در شهرها و هم در جاده‌ها احساس می‌شودو این قشر زحمتکش به عنوان پیشگامان عرصه سلامت به‌طور شبانه‌روز در حال خدمت به مردم هستند.

رئیس مرکز اورژانس پیش بیمارستانی و مدیریت حوادث دانشگاه علوم پزشکی مشهد افزود: اورژانس 115 در مأموریت‌های مهم و در مناسبت‌ها خاص ملی و مذهبی همچون لحظه تحویل سال، سخنرانی مقام معظم رهبری، روز طبیعت، تاسوعا و عاشورای حسینی، ایام ولادت و شهادت امام رضا(ع) و دیگر زمان‌های خاص سال حضور دارد و به زائران و مجاوران رضوی خدمات‌رسانی می‌کند.

دکتر یزدانی تصریح کرد: در این مجموعه بیش از 1500 نیروی اورژانس با ترکیب مدارک پزشکی، پرستاری، بیهوشی و فوریت‌های پزشکی و ماما داریم که در قالب 2 دستگاه اتوبوس آمبولانس، 180 دستگاه آمبولانس، 22 دستگاه موتورلانس، یک فروند بالگرد امدادی فعال در 165 پایگاه شهری و جاده‌ای (100 شهری و 65 جاده‌ای) خدمات‌رسانی می‌کنند.

وی خاطرنشان کرد: روزانه بالغ بر 3 هزار تماس مردمی در شرایط عادی با اورژانس 115 مشهد داریم که این عدد در زمان‌های خاص به بیش از 4 هزار مورد می‌رسد که 5 درصد آنها مزاحمی و 40 درصد موارد غیرمرتبط هستند و 55 درصد دیگر هم مربوط به موارد مشاوره‌ای و مأموریتی می‌شود و بیشترین موارد مربوط به بیماری‌های داخلی و اعزام به منزل می‌شود؛ همچنین باید اشاره کنیم که در بحث مزاحمت‌ها روی موضوع فرهنگ‌سازی کار شده و خواسته مهم ما از مردم این است که تماسشان با تلفن 115 صرفاً برای موارد ارژانسی باشد تا بیماری که نیازمند است جانش به خطر نیفتد.

رئیس مرکز اورژانس پیش بیمارستانی و مدیریت حوادث دانشگاه علوم پزشکی مشهد با ذکر این نکته که پرسنل اورژانس 115 در انواع بحران‌ها همچون سیل، زلزله، آتش‌سوزی‌، تجمع و غیره حضور دارند، تأکید کرد: این قشر زحمتکش آنگونه که باید دیده نمی‌شوند و نیاز است که مسئولان توجه بیشتری به این حوزه داشته باشند، چرا موجب رضایت بیشتر مردم و کیفیت بهتر کار نیروهای اورژانس 115 می‌شود.

دکتر یزدانی در خصوص نیازهای این مجموعه، گفت: عمده نیاز ما جایگزینی خودروهای فرسوده با نو بوده و حداقل بیش از 100 دستگاه آمبولانس نیاز است و در کنار آن نیازمند بالغ بر 100 پایگاه اورژانس در راستای توسعه پایگاه‌ها متناسب با جمعیت و نیاز زائر و مجاور برابر برنامه‌ای پنجم، ششم و هفتم توسعه هستیم؛ همچنین 700 نیروی جدید متناسب با استانداردهای روز دنیا هم نیازمدیم، ضمن اینکه از نقش و اهمیت خیران نیک ‌اندیش حوزه سلامت در حوزه اورژانس پیش بیمارستانی و مشارکت بیش از پیش این عزیزان هم نباید غافل شویم.

وی افزود: در سال‌های اخیر و در حوزه‌هایی همچون توانمندسازی پرسنل و برخورداری آنها از آموزش‌های به‌روز و همگانی، تقویت اورژانس موتوری، ایجاد مسیر سبز در زمان‌های خاص و توسعه اورژانس الکترونیک و تلمدیسین کار شده، اما کافی نیست و نیازمند توجه بیشتر به حوزه اورژانس پیش بیمارستانی هستیم.

رئیس مرکز اورژانس پیش بیمارستانی و مدیریت حوادث دانشگاه علوم پزشکی مشهد در پایان ضمن گرامیداشت نام و یاد شهدا و مرحومان حوزه اورژانس پیش بیمارستانی، گفت: ما در مجموعه خودمان 4 نفر از همکاران عزیزمان را به علت حوادث شغلی از دست دادیم، عزیزانی که در حین خدمت به مردم به رحمت خدا رفتند و جا دارد که در روز ملی اورژانس نام و یاد مرحومان علی‌اکبر اکبریان و مهدی مهدی‌زاده از نیروهای مشهد و به علت تصادف آمبولانس و سقوط بالگرد، مرحوم مصطفی نوربخش از سرخس به دلیل ایست قلبی در زمان امدادرسانی به بیمار و مرحوم مصطفی ده‌برزویی از باخرز به علت ایجاد صاعقه و برق گرفتگی در پایگاه محل خدمت را گرامی بداریم.

عمل جراحی بیمار جوان تربت جامی که دچار شکستگی زائده ادونتوئید مهره دوم گردن شده بود، به دست توانای تیم جراحی بیمارستان ولایت به بهترین نحو انجام شد.

دکتر سلیم توانا راد متخصص جراحی مغز و اعصاب دیسک و ستون فقرات در گفتگو با وبدا، پیرامون جزئیات این عمل جراحی اظهار کرد: بیمار جوانی که به دنبال حادثه ترافیکی در شهرستان تربت جام دچار شکستگی زائده ادونتوئید مهره دوم گردن شده بود و به دلیل تکنیکی بودن عمل جراحی، امکان انجام آن در تربت جام فراهم نبود، در بیمارستان ولایت مشهد پذیرش شد و طی یک عمل جراحی با برش ۳ تا ۴ سانتی از ناحیه قدام گردن مورد عمل جراحی قرار گرفت.

وی افزود: خوشبختانه عمل جراحی این بیمار به بهترین شکل ممکن انجام و قطعه شکسته در ناحیه مهره دوم گردن که دچار دررفتگی و جابجایی شده بود، توسط یک پیچ مخصوص در جای خود ثابت گردید و در نهایت بیمار با حال عمومی خوب از بیمارستان مرخص شد.

استاد گروه ژنتیک دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: از دلایل مهم شیوع برخی بیماریهای ژنتیکی در کشور، بالابودن میزان ازدواج های فامیلی در مناطقی از کشور است و همینطور وجود برخی فرهنگ ها که سقط جنینِ دارای ناهنجاری های ژنتیکی را علیرغم وجود حکم شرعی آن نمی پذیرند.

دکتر طیبه حمزه لویی در گفتگو با وبدا، ضمن اشاره به طیف مختلف بیماریهای ژنتیکی گفت: به طور کلی بیماری‌های ژنتیکی به چهار دسته تقسیم می‌شوند و شامل بیماری‌های تک ژنی ( که کارهای تشخیصی برای آنها انجام می‌شود )، بیماری‌های کروموزومی، بیماری‌های چند ژنی یا مولتی فاکتوریال که هم محیط و هم ژنتیک خانواده در آن دخیل است مانند بیماری دیابت، چاقی و.... و همین طور سرطان‌های ارثی مثل سرطان پستان، سرطان روده و... می باشد.

وی ادامه داد: بیشترین بیماری‌هایی که آزمایشگاه ژنتیک در رابطه با آنها کار می‌کند، بیماری‌های تک ژنی مثل تالاسمی ، SMA، دوشن و فیبروز کیستی است که جزو بیماری‌های تک ژنی هستند و به آنها ختلالات مندلی هم گفته می‌شود.

دکتر حمزه لوئی علت شیوع این بیماری ها در کشور ایران را نسبت به سایر کشورها، وجود شرایط فرهنگی خاص و کثرت ازدواج های خویشاوندی دانست و افزود: ازدواج های فامیلی سبب می‌شود که بیماری‌های ژنتیکی از فراگیری بیشتری در کشور برخوردار باشند و تفاوت هم نمی‌کند که این ازدواج‌ها در کدام منطقه از ایران باشد.

وی همچنین گفت: در حال حاضر مردم برخی مناطق کشور ، به دلیل اعتقادات و فرهنگی که دارند، با سقط جنینی که مشکل ژنتیکی دارد، مخالف اند و لذا اگر قبل از زایمان به فرد گفته شود، که لازم است جنین به دلیل ناهنجاری های ژنی سقط شود، فرد نمی‌پذیرد در صورتی که مجوز سقط در جمهوری اسلامی برای جنین مشکل‌دار، قبل از چهار ماهگی دوره بارداری وجود دارد .

دکتر حمزه لوئی در تکمیل این سخن افزود: تشخیص‌ها معمولاً در هفته 10 تا 12 انجام می‌شود و بنابراین خیلی زودتر از اینکه روح در جنین دمیده شود، می‌توان بیماری را تشخیص داد تا در صورت مشکل داشتن سقط انجام شود، ضمن اینکه بسیاری از بیماری‌ها اگر در بدو تولد تشخیص ژنتیکی داده شود، می‌تواند تحت درمان‌ قرار گیرد و عوارض بیماری از بین برود.

وی علت عدم مراجعه بسیاری از خانواده ها به مراکز تشخیص ژنتیکی را هزینه بالای این خدمات و عدم همکاری بیمه ها در پوشش دادن خدمات مذکور دانست وگفت: به دلیل گران بودن تست‌های ژنتیکی، مردم نمی‌توانند این آزمایش‌ها را به راحتی انجام دهند و در این شرایط دولت و بیمه‌ها باید پای کار باشند و خدمات را پوشش دهند، در واقع خدمات عمومی باید برای همه مردم باشد و از تکرار تست ها که بار هزینه بیماران را دوچندان می کند پیشگیری شود، همچنین اگر در یک فامیل، بیماری ژنتیکی شناسایی و جهش ژنتیکی که علت آن بیماری است هم شناخته شود، برای همه افراد فامیل که به نوعی ارتباط خونی با بیمار دارند همان جهش تشخیص را می توان ارائه کرد.

استاد گروه ژنتیک دانشگاه تاکید کرد: یک سیستم دولتی باید در صدد این باشد که در دراز مدت بیماران ژنتیکی و به طور کلی بیماران در جامعه کمتر شوند و سیستم بهداشتی نیز پیشگیری کند تا این بیماری‌ها ریشه کن شده یا کاهش یابند.

عضو هیات علمی و متخصص چشم پزشکی بیمارستان خاتم الانبیاء (ص) گفت: ترومای نافذ چشمی درکودکان که در اثر برخورد اشیاء نوک تیزی مثل چاقوی میوه خوری یا مداد نوک تیز به چشم کودک ایجاد می‌شود ، یکی از علل مهم مراجعه به اورژانس چشم بیمارستان خاتم الانبیاء (ص) است.

دکتر محمد شریفی، فلوشیپ رشته استرابیسم و اکولوپلاستیک، در گفتگو با وبدا اظهار کرد: یکی از نکات قابل توجه در آسیب‌های چشمی کودکان، ترومای چشمی است که در اثر برخورد شیء نوک تیزی مثل چاقوی میوه خوری، چنگال، مداد نوک تیز و... ایجاد می‌شود و به طور معمول، هر ماه کودکانی با این قبیل آسیب ها در بین مراجعین اورژانس بیمارستان خاتم الانبیا(ص) مشهد، پذیرش و مورد درمان قرار می گیرند.

وی افزود: بر همین اساس به والدینی که بعضاً تصور می‌کنند کودک خردسال شان باید مستقل شود و به او اجازه می‌دهند که چاقو به دست بگیرد و میوه پوست بکند و کارهایی از این قبیل... توصیه می‌کنیم که جداً از این کار پرهیز کنند، چون عدم کنترل چاقو و اصابت آن به چشم می‌تواند بخش‌های مختلف چشم را به پارگی‌ها و آسیب‌هایی دچار کند که اغلب جبران ناپذیر هستند.

دکتر شریفی همچنین، با بیان اینکه اغلب کودکان در زمان بازی کردن، ممکن است اشیائی را به سمت یکدیگر پرتاب کنند که این کار به ویژه در مورد اشیائی مثل چنگال یا مداد و حتی سنگ می‌تواند آسیب‌های جدی را به چشم کودک وارد کند افزود: چشم بر خلاف سایر ارگان‌های بدن بسیار حساس بوده و بافت آن به گونه ای منحصر به فرد است و جایگزین ندارد. لذا پارگی‌های چشمی که به واسطه تروما و اصابت اشیای نوک تیز ایجاد می‌شود، معمولاً اثر آن تا پایان عمر روی چشم باقی می‌ماند و قدرت دید فرد نیز حتی با بهترین اعمال جراحی به حالت اولیه باز نمی‌گردد. بنابراین بهترین کار در جهت پیشگیری از چنین رخدادهای تلخی، توجه بیشتر به کودکان و دور نگه داشتن اشیای نوک تیز از دسترس آنها است.

وی در پاسخ به این پرسش که آیا آلودگی‌ها و عفونت‌های چشمی می‌تواند به اندازه ترومای چشم تهدید کننده و آسیب زننده باشد گفت: در برخی موارد ممکن است چشم کودک دچار آلودگی‌هایی شود و حتی منجر به عفونت شود، اما این رخداد اغلب اثر کاهش دید برای بیمار ندارد و در واقع سیر خوش خیم دارد که با دارو بهبود می‌یابد، اما آسیب‌های ناشی از تروما تقریبا جبران ناپذیر هستند.

دکتر شریفی همچنین گفت: در مواردی که کودک دچار ترومای چشم می‌شود، تنها کاری که والدین و اطرافیان او باید انجام دهند این است که یک شیلد چشمی ( قاب یا محافظ پلاستیکی ) روی چشم کودک قرار داده و بلافاصله او را به مرکز درمانی و چشم پزشک ارجاع دهند.