بهداشت و پیشگیری

بر اساس اعلام واحد بهداشت هوای معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکي مشهد، شاخص کيفيت هواي مشهد، با 108 (AQI)  برای گروه هاي حساس در وضعيت ناسالم قرار گرفت.

به گزارش وب دا،مدیر گروه بهداشت محیط و حرفه ای دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به شرایط هوای مشهد،ساکنان و زائران باید حفاظت های لازم را انجام دهندگفت: به علت آلودگی هوای این شهر استفاده از ماسک برای افراد در معرض خطر توصیه می شود.

مهندس حسنی اظهار داشت: تمام افراد به ویژه گروههای در معرض آسیب از جمله بیماران تنفسی و قلبی عروقی، زنان باردار، کودکان، بیماران مزمن و صعب العلاج باید از تردد در هوای آلوده به ویژه در ساعات اوج آلودگی از ۱۰ صبح تا ۱۶ پرهیز کرده و در صورت ضرورت تردد از ماسک استفاده کنند.

وی با بیان اینکه استفاده از ماسک های آلودگی هوا برای پیشگیری از عوارض احتمالی ضروری است گفت: ماسک های آلودگی هوا به دو نوع P۱ و P۲ تقسیم می شوند و مانع از ورود ذرات معلق کوچکتر از دو و نیم میکرون به سیستم تنفسی انسان می شوند.

وی افزود: کودکان به دلیل تکامل نیافتن دستگاه تنفسی آنان در مواجهه با هوای آلوده به ویژه با غلظت زیاد ذرات معلق دچار مشکل تنفسی می شوند و باید بیشتر مراقبت شوند.

حسنی افزود: ورزشکاران نیز باید از فعالیت های ورزشی در روزهای آلوده خودداری کنند زیرا با افزایش حرکت، بدن به اکسیژن بیشتری نیاز دارد و تنفس در هوای آلوده علاوه بر انباشت ذرات معلق در ریه روند اکسیژن رسانی کافی به خون و بافت ها را نیز مختل می کند.

وی ادامه داد: افرادی که بیشترین حضور را در سطح شهر دارند مانند کارکنان نیروی انتظامی، پلیس راهور، کارکنان پایگاههای اورژانس، هلال احمر، کارکنان شهرداری ها و خدمات شهری نیز باید از وسایل حفاظت تنفسی مانند ماسک استفاده کنند.

مدیر پیشگیری و مبارزه با بیماری های معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد، انجام آزمایشات قبل از ازدواج و مشاوره های ژنتیکی را از مهمترین اقدامات در پیشگیری از شیوع بیماری  تالاسمی در جامعه برشمرد.

به گزارش وب دا، دکتر محمد جعفر صادقی ، اظهار داشت: تالاسمی نوعی کم خونی ارثی است که بصورت صفت مغلوب از والدین به فرزندان منتقل می شود.

وی گفت: به طور میانگین 4 تا 5 درصد جمعیت ایران ناقل ژن بتا تالاسمی بوده و حدود 18 هزار بیمار مبتلا به تالاسمی ماژور در ایران ثبت شده است.

دکتر صادقی با اشاره به اینکه یک بیمار در طول زندگی خود که بطور متوسط 15 سال می باشد 100 هزار دلار برای کشور هزینه در بردارد گفت: با هدف کاهش هزینه های گزاف و تامین سلامت افراد جامعه طرح پیشگیری از بروز موارد جدید بیماری بتا تالاسمی ماژور از سال 1370 بصورت پایلوت در برخی از دانشگاه های کشور اجرا و از سال 1376 برنامه غربالگری و مراقبت این بیماری در کل کشور آغاز گردید.

وی خاطر نشان کرد: با اجرای این طرح همه ساله از تولد 1500 کودک بیمار پیشگیری خواهد شد که این امر 150 میلیون دلار صرفه جویی ارزی را به دنبال خواهد داشت.

مدیر پیشگیری و مبارزه با بیماریهای معاونت بهداشت با اشاره به اینکه شبکه گسترده مراکز مشاوره ازدواج و آزمایشگاههای ژنتیک تشخیص پیش از تولد باعث دسترسی زوجهای ناقل ژن بتاتالاسمی به این خدمات شده است اظهار داشت: این خدمات گام مهمی در پیشگیری از تولد نوزاد کودک بیمار می باشد.

وی با بیان اینکه میزان شیوع بیماری تالاسمی در مناطق تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی مشهد 7 بیمار در هر 100 هزار نفر جمعیت می باشد گفت: شناسایی زوجین ناقل تالاسمی از سال 1376 همزمان با کل کشور با انجام آزمایش خون در مراکز خدمات جامع سلامت ویژه مشاوره تالاسمی در متقاضیان ازدواج آغاز شده و زوجینی که به عنوان ناقل تالاسمی شناسایی می گردند تحت مراقبت ویژه ی تالاسمی در مراکز خدمات جامع سلامت نزدیک محل سکونتشان قرار می گیرند.

دکتر صادقی گفت: در دانشگاه علوم پزشکی مشهد، سالانه حدود 60 هزار زوج متقاضی ازدواج از نظر تالاسمی در 25 مرکز مشاوره تالاسمی غربالگری می شوند وی افزود: با اجرای برنامه غربالگری و پیشگیری از بیماری بتا تالاسمی ماژور سالیانه از تولد 24 مورد بیمار مبتلا در شهرستان های تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی مشهد پیشگیری می شود.

18 اردیبشهت ماه مصادف با هشتم ماه می، روز جهانی تالاسمی و شعار امسال این مناسبت (GET INVOLVED ) می باشد.هدف از انتخاب شعار امسال تبلیغ اهمیت مشارکت بیماران و خانواده های آنها در شناسایی زوجین در معرض خطر و افزایش همکاری افراد تاثیر گذار محلی در همکاری زوجین تحت مراقبت است.  

رییس گروه سلامت دهان و دندان معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مصرف بیش از حد مواد قندی و عدم رعایت بهداشت دهان و دندان را از علل پوسیدگی دندان عنوان کرد و افزود: پوسیدگی دندان شایع ترین بیماری پس از سرماخوردگی است.

دکتر بهمن کلالی مقدم  در گفتگو با خبرنگار وب دا گفت: تغذیه علمی است که رعایت اصول صحیح آن برای سالم زیستن اهمیت فوق العاده ای دارد، زیرا تمام اعضا و اندام های بدن از مواد موجود در غذاها ساخته می شوند.

وی با بیان اینکه متخصصین علم تغذیه مواد غذایی مورد نیاز بدن را به 4 گروه عمده تقسیم نموده اند، افزود: شیر و لبنیات، مواد گوشتی و جانشین های آن مانند تخم مرغ و حبوبات، میوه و سبزی جات و نان، برنج، ماکارونی و سایر محصولات غله ای 4 گروه مورد نیاز  است و بهترین رژیم غذایی این است که شخص حداقل یک ماده غذایی از هر یک از گروههای فوق را مصرف نماید.

دکتر کلالی با اشاره به اینکه به غیر از این چهار گروه، مواد غذایی دیگری نیز هستند که بدن نیاز خاص به آنها ندارد، اظهار داشت: مصرف مقداری از آنها باعث تنوع غذایی می شود که از آن جمله می توان به ادویه ها، چای، قهوه و شیرینی هاا اشاره کرد.

وی اذعان کرد: متاسفانه طبق بررسی های دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت میزان مصرف روزانه قند و شکر هر فرد ایرانی 66 گرم  است در حالی که در سبد مطلوب غذایی برای هر فرد حدود 40 گرم توصیه شده است، لذا این زیادی مصرف یکی از دلایل اصلی پوسیدگی دندان ها می باشد.

رییس گروه سلامت دهان و دندان معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد اظهار داشت: مصرف بیش از حد مواد قندی، کاهش مصرف لبنیات در سبد غذایی و عدم رعایت بهداشت دهان و دندان باعث شده پوسیدگی دندان بعد از سرماخوردگی شایع ترین بیماری شود بطوری که آخرین تحقیقات نشان می دهد کودکان ایرانی سه سالگی را با 2 دندان پوسیده و 6 سالگی را با پنج دندان پوسیده پشت سر می گذارند.

دکتر کلالی مقدم به مهم ترین علت ایجاد پوسیدگی دندان اشاره و تصریح کرد: مصرف مکرر مواد قندی از جمله نان، برنج، عسل، مربا، شکر، قند، شکلات، بیسکویت و ... باعث ایجاد پوسیدگی می کند زیرا در همه آنها قند وجود داشته و بعد از مصرف، بزاق دهان روی آنها تاثیر گذاشته تا آنها را هضم کند.

وی در ادامه افزود: میکروب هایی هم که در اطراف دندان ها وجود دارند از این مواد قندی تغذیه می کنند و در اثر فعالیت میکروب ها اسید تولید می شود و تولید اسید تقریباً 2 دقیقه بعد از خوردن مواد قندی شروع و تا 20 دقیقه بعد از آن ادامه دارد لذا هر چقدر خوردن مواد قندی طولانی یا تعداد دفعات مصرف آن بیشتر شود اسیدی بودن بزاق هم طولانی تر خواهد شد و این اسید به تدریج مینای دندان را حل نموده و باعث ایجاد پوسیدگی دندانها می شود.

وی اذعان کرد: بدترین مواد قندی برای دندانها عبارتند از قند، شکر و هر ماده شیرین دیگری که حالت چسبندگی داشته باشد مانند شکلات و گز زیرا اینها بسیار سخت پاک شده و زمان بیشتری روی دندانها باقی می مانند.

دکتر کلالی مقدم با توجه به مشکلات ناشی از مصرف مواد قندی و عدم قطع این مواد از رژیم غذایی گفت: اقداماتی برای پیشگیری از عوارض ناشی از مصرف مواد قندی و پوسیدگی دندان وجود دارد که در این خصوص باید گفت در بین غذاهای روزانه بهتر است به جای شیرینی از میوه های تازه، سبزی ها، هویج، کاهو و ... استفاده کرد.

وی در ادامه افزود: مواد قندی در وعده های غذایی مانند صبحانه، ناهار و شام مصرف و در فاصله دو وعده غذایی تا حد ممکن از خوردن مواد قندی پرهیز شود ذکر این نکته ضروری است که هر چقدر دفعات خوردن مواد قندی بیشتر باشد خطر پوسیدگی دندانها هم بیشتر می شود.

رییس گروه سلامت دهان و دندان مرکز بهداشت استان  با تاکید بر اینکه بعد از مصرف هر نوع ماده قندی، بهتر است بلافاصله دندانها را مسواک کرد، اظهار داشت: اگر مسواک در دسترس نباشد حتماً باید چند مرتبه دهان و دندانها را با آب شستشو داده تا اثر آنها کمتر شود همچنین مقاوم نمودن دندانها در برابر پوسیدگی با مصرف متعادل لبنیات و استفاده از فرآورده های فلوراید انجام می شود.

وی همچنین توصیه کرد: بطور کلی برای رعایت بهداشت دهان و دندان و تمیز نمودن مواد غذایی و میکروبها که مستمر اسید تولید می کنند، حداقل دو بار در روز مسواک و یکبار از نخ دندان و یک وعده مسواک و نخ دندان حتماً آخر شب بعد از شام خوردن توصیه می شود.

دکتر کلالی مقدم اظهار داشت: استفاده از محصولات حاوی فلوراید مانند خمیر دندان، دهانشویه ها، ژل فلوراید، وارنیش فلوراید برای گروههای سنی مختلف به توصیه دندانپزشک می تواند در مقاوم سازی دندان ها و کاهش پوسیدگی دندان بسیار موثر باشد.

مدیر پیشگیری و مبارزه با بیماری های دانشگاه علوم پزشکی مشهد، گفت: خطر سنجی بیماری های قلبی و عروقی برای 310 هزار و 349 نفر از جمعیت تحت پوشش دانشگاه که شامل 12.43 درصد افراد بالای 30 سال می شود صورت گرفته است.

دکتر محمد جعفرصادقی در گفت‌وگو با وب دا؛ در خصوص تلاش های این حوزه در شناسایی بیماران مبتلا به بیماری های غیر واگیر، گفت: در خطر سنجی، خطر ابتلا به بیماری های قلبی و عروقی در افراد مشخص می شود؛ که چند درصد از افراد در معرض خطر بیماری های قلبی و عروقی قرار دارند.

مدیر پیشگیری و مبارزه با بیماری های حوزه معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، بیان داشت: بیماری های قلبی و عروقی به عنوان اولین علت مرگ در کشور به دلیل شیوه و سبک زندگی، کاهش تحرک، مصرف فست فودها، شیرینی ها و چاقی شناخته می شود و این در حالی است که  بیش از 50 درصد مردم از چاقی رنج می برند.

وی افزود: در خطر سنجی صورت گرفته 82 درصد مردم یعنی حدود 254 هزار و 900 نفر خطر قلبی و عروقی کمتر از 10 درصد داشتند. بر این اساس هر چه درصد خطر کمتر از 10 درصد باشد توصیه ما  مراجعه سالانه یک بار جهت انجام خطر سنجی به مراکز بهداشتی است.

دکتر صادقی تاکید کرد: از این تعداد 29 هزار و 736 نفر خطر ابتلا  بین10 تا 19 درصد را نشان دادند؛ که 9.5 درصد افراد جامعه هدف را شامل می شود.

مدیر پیشگیری و مبارزه با بیماری های حوزه معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، بیان داشت:  حدود 13 هزار و 292 نفر یعنی 4.28درصد از افراد نیز در خطر ابتلای 20 تا 29 درصد بیماری های قلبی و عروقی و 12 هزار 421 نفر خطر ابتلای بالای 30 درصد را دارا بودند؛ که چهار درصد جمعیت هدف را شامل می شود.

وی بیان داشت: این افراد باید هر سه ماه یک بار جهت بررسی و خطر سنجی بیماری های قلبی و عروقی به مراکز بهداشتی مراجعه و آموزش های لازم جهت دریافت شیوه صحیح زندگی را دریافت کنند این در حالی است؛ که تمام افراد قرار گرفته در خطر ابتلای 30 درصد، به پزشک متخصص قلب و عروق و سطح دو ارجاع داده می شوند.

دکتر صادقی به شناسایی بیماران دیابتی و فشار خون اشاره کرد و گفت: در این میان در دانشگاه مشهد 123 هزار و 754 نفر بیمار مبتلا به فشار خون بالا، 65 هزار و 490 نفر بیمار دیابتی و 53 هزار و 679 نفر بیمار مبتلا به چربی خون بالا شناسایی شده اند.

مدیر پیشگیری و مبارزه با بیماری های حوزه معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، تصریح کرد: پیشگیری از بیماری های قلبی و عروقی که بیشترین علت مرگ و میر خصوصا در میانسالی را به دنبال دارد در دستور کار دانشگاه قرار گرفته است و سند استانی این بیماری ها به همت معاونت اجتماعی و بهداشتی دانشگاه نوشته و رونمایی شده است.

وی افزود: در راستای این سند تلاش هایی در حوزه بیماری های سرطانی گرفته شده است؛ که شناسایی بیماران سه سرطان شایع در استان کلورکتال( مردان)، سرویکس و پستان(زنان) را به دنبال دارد.

 دکتر صادقی ابراز داشت: در سرطان پستان حدود 241 هزار و 755 نفر مورد معاینه قرار گرفتند؛ که از این تعداد هفت هزار و 500 نفر مشکوک به بیماری، شناسایی و نمونه برداری از هزار و 23 نفر انجام شد؛ که در نهایت 61 مورد بیمار مبتلا به سرطان پستان شناسایی شده اند.

مدیر پیشگیری و مبارزه با بیماری های حوزه معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، درمان سرطان پستان را با توجه به داروهای شناسایی شده امکان پذیر دانست و خاطر نشان کرد: شناسایی این بیماران در مراحل ابتدایی نگرانی مرگ و میر در خصوص بیماری سرطان پستان را از میان می برد.

وی یادآور شد: در خصوص سرطان سرویکس نیز اقدامات زیادی از جمله انجام حدود هزار و 954 مورد پاپ اسمیر غیر طبیعی انجام شده است؛ که 45 فرد مشکوک شناسایی و ارجاع این افراد به سطح دو  را به دنبال داشته است.

دکتر صادقی تاکید کرد: در خصوص سرطان کلورکتال نیز تا کنون 138 هزار و 993 نفر بررسی شدند؛ که برای شناسایی از تست فیت (وجود خون مخفی در مدفوع) استفاده شده است. بر این اساس 964 مورد دارای تست فیت مثبت بوده اند؛ که از این تعداد حدود 142 مورد شناسایی و به سطح دو ارجاع داده شده اند.

مدیر پیشگیری و مبارزه با بیماری های حوزه معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، اظهار داشت: در خصوص بیماری های واگیر نیز با توجه به قرار داشتن در فصول بهار و تابستان و فعالیت کنه ها و بیماری تب کریمه کنگو نیز اقدامات خوبی در دست انجام است.