رئیس دبیرخانه سلامت و امنیت غذایی خراسان رضوی و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تشریح ابعاد «سند ملی دانشبنیان امنیت غذا و تغذیه»، بر ضرورت برگزاری و فعالسازی هر شش کمیسیون تخصصی ذیل این سند برای افزایش تابآوری و پرهیز از تصمیمات جزیرهای تأکید کرد. وی امنیت غذایی را موضوعی «حاکمیتی و چندبخشی» دانست و تحقق اهداف سند را منوط به همکاری همه دستگاهها و تشکیل کامل کمیسیونها عنوان کرد.
به گزارش وب دا، دکتر اسما افشاری در کارگروه تخصصی اجتماعی، فرهنگی، سلامت، زنان و خانواده و دومین نشست روسای دبیرخانه های سلامت و امنیت غذائی دانشگاه های علوم پزشکی کلان منطقه 9 آمایشی کشور با اشاره به اینکه سند ملی دانشبنیان بهعنوان سند پایه تصمیمگیری، تدبیر و سازوکار اجرایی در حوزه امنیت غذا و تغذیه تعریف شده است، افزود: بر اساس ابلاغ انجامشده، پایش و رصد اجرای این سند از طریق تشکیل شش کمیسیون تخصصی به شورای عالی سلامت و امنیت غذایی محول شده است. این کمیسیونها شامل «سلامت و تغذیه» با ریاست رئیس دانشگاه علوم پزشکی استان، «تأمین پایدار غذا» به ریاست جهاد کشاورزی، «استاندارد» به ریاست سازمان ملی استاندارد، «دفاع امنیتی» به ریاست سازمان پدافند غیرعامل، «علمی فرهنگی» به ریاست شورای عالی انقلاب فرهنگی و «اقتصادی» به ریاست سازمان تعاون، کار و رفاه اجتماعی هستند.
رئیس دبیرخانه سلامت و امنیت غذایی استان با ارائه گزارشی از وضعیت برگزاری کمیسیونها در خراسان رضوی گفت: تاکنون کمیسیونهای «استاندارد»، «تأمین پایدار غذا» و «سلامت و تغذیه» تشکیل و جلساتی برگزار شده است، اما سه کمیسیون «دفاع امنیتی»، «علمی فرهنگی و اطلاعرسانی» و «اقتصادی» هنوز بهطور کامل فعال نشدهاند و این موضوع نیازمند همراهی جدی دستگاههای ذیربط است. وی تصریح کرد: اجرای کامل سند، مستلزم برگزاری منظم هر شش کمیسیون و همافزایی میانبخشی است.
این مقام مسئول در ادامه به اجرای «برنامه ملی ارتقای فرهنگ و سلامت غذا و تغذیه» در استان اشاره کرد و از اقداماتی نظیر آموزش فروشندگان سموم و کودهای شیمیایی، فرهنگسازی مصرف نان سالم، آموزش پیشگیری و کنترل عوامل خطر بیماریهای غیرواگیر، تدوین برشهای سازمانی و بررسی زمینههای همکاری مشترک میان دانشگاه و سازمانهای ذینقش خبر داد. وی همچنین بر لزوم ارائه الگوی استانی سبد غذایی مطلوب خانوار و ترویج مصرف غذاهای بومی و سنتی تأکید کرد.
رئیس دبیرخانه سلامت و امنیت غذایی خراسان رضوی با قدردانی از همراهی دستگاهها، خواستار تسریع در فعالسازی سه کمیسیون باقیمانده شد و تأکید کرد: امنیت غذایی بهعنوان یکی از ارکان امنیت ملی، نیازمند تصمیمسازی کارشناسی، هماهنگی بینبخشی و اجرای منسجم سند ملی دانشبنیان در سطح استان است.
هشدار معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد نسبت به رشد چاقی و بیماریهای غیرواگیر در خراسان رضوی
معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد نیز در این نشست با تأکید بر اینکه چاقی به «امالفساد بیماریهای غیرواگیر» تبدیل شده است، گفت: روند روبهافزایش اضافهوزن، کمتحرکی و تغذیه ناسالم، هزینههای سنگینی را به نظام سلامت تحمیل کرده و در صورت بیتوجهی، آیندهای نگرانکننده در انتظار حوزه سلامت خواهد بود.
دکتر مهدی قلیان اظهار کرد: امروز چاقی و پیامدهای آن، از جمله دیابت، بیماریهای قلبیعروقی و نارساییهای کلیوی، به یکی از مهمترین چالشهای بهداشتی کشور تبدیل شده و بخش قابل توجهی از منابع سلامت را به خود اختصاص داده است.
وی با اشاره به تغییر الگوی زندگی و تغذیه در جامعه افزود: گسترش مصرف فستفودها، نوشیدنیهای پرکالری و کاهش تحرک بدنی، حتی در شرایطی که برخی اقشار با محدودیتهای اقتصادی مواجهاند، نشاندهنده یک تهدید جدی برای سلامت عمومی است و اگر این روند اصلاح نشود، بار بیماریها و هزینههای درمانی بهمراتب سنگینتر خواهد شد.
معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد با یادآوری تجربه اجرای پایلوت دیابت در دهههای گذشته گفت: شاخصهای ابتلا به دیابت که زمانی کمتر از دو درصد بود، امروز در برخی مناطق به بیش از ۱۳ درصد رسیده است و بخش قابل توجهی از تختهای دیالیز کشور به بیماران مبتلا به دیابتهای پیشرفته اختصاص دارد؛ موضوعی که نشاندهنده هزینههای سنگین و قابل پیشگیری در نظام سلامت است.
دکتر قلیان با بیان اینکه هر بیمار دیالیزی هزینههای چند ده میلیونی ماهانه به نظام سلامت تحمیل میکند، تصریح کرد: اگر مسیر فعلی ادامه پیدا کند، بخش قابل توجهی از ظرفیت بیمارستانها در آینده به خدمات دیالیز و درمان عوارض بیماریهای غیرواگیر اختصاص خواهد یافت، در حالی که با پیشگیری، اصلاح سبک زندگی و کنترل عوامل خطر میتوان از بروز بخش زیادی از این هزینهها جلوگیری کرد.
وی بر لزوم اقدام هماهنگ همه دستگاهها برای ترویج تحرک بدنی و تغذیه سالم تأکید کرد و گفت: حذف کامل فستفودها و خوراکیهای پرکالری ممکن نیست، اما میتوان با توسعه صنایع غذایی سالم، اصلاح اندازه و قیمتگذاری محصولات پرخطر و الگوبرداری از سیاستهای کنترلی در حوزه دخانیات، مصرف این اقلام را مدیریت و کاهش داد.
معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد همچنین با اشاره به تجربه شخصی خود در کاهش وزن از طریق رژیم غذایی و پیادهروی منظم، خاطرنشان کرد: تحرک فیزیکی مستمر و تغذیه متعادل، بدون نیاز به داروهای آسیبزا، میتواند نقش مؤثری در کنترل وزن و پیشگیری از بیماریهای غیرواگیر داشته باشد و این موضوع باید به یک مطالبه و فرهنگ عمومی تبدیل شود.
وی در پایان با تأکید بر اجرای نقشه راه بیماریهای غیرواگیر در استان گفت: خراسان رضوی امروز در برخی شاخصها بالاتر از میانگین کشوری قرار دارد و این زنگ خطری جدی است؛ امیدواریم با همراهی همه دستگاهها و حمایت استانداری، بتوانیم مسیر سلامت استان را به سمت پیشگیری، امیدآفرینی و ارتقای کیفیت زندگی مردم هدایت کنیم.
تأکید سرپرست دفتر امور اجتماعی و فرهنگی استانداری خراسان رضوی بر تدوین نقشه راه جامع سلامت برای سال ۱۴۰۵
هادی رجائینیا، سرپرست دفتر امور اجتماعی و فرهنگی استانداری خراسان رضوی نیز در این نشست با تأکید بر ضرورت تغییر رویکردها در حوزه سلامت، خواستار تدوین یک نقشه راه جامع و اجرایی برای ارتقای شاخصهای بهداشت و سلامت استان در سال ۱۴۰۵ شد.
رجائینیا با اشاره به مباحث مطرحشده در این جلسه از جمله موضوع چاقی، سلامت نان و سایر محورهای مرتبط با سلامت عمومی، اظهار کرد: سلامت جامعه در دو بعد سلامت جسمی و سلامت روحی و روانی قابل تعریف است و هر دو نیازمند برنامهریزی منسجم و هدفمند هستند.
وی با بیان اینکه در حوزه اجتماعی و فرهنگی به دلیل تنوع دیدگاهها و رویکردها، مسیر ارتقای سلامت روان پیچیدهتر است، افزود: در مقابل، در حوزه سلامت جسمی و بهویژه بهداشت، امکان دستیابی به اجماع و حرکت منسجمتر وجود دارد و باید از این ظرفیت برای انجام اقدامات زیربنایی بهره برد.
سرپرست دفتر امور اجتماعی و فرهنگی استانداری خراسان رضوی با تأکید بر لزوم عبور از نگاه صرفاً آماری و مقایسهای، تصریح کرد: نباید صرفاً به این دلخوش باشیم که در برخی شاخصها رتبه یا سهم قابل قبولی داریم، بلکه باید فاصله خود تا نقطه ایدهآل را بسنجیم و برای طی مسیر باقیمانده برنامهریزی دقیق داشته باشیم؛ همانگونه که در حوزههایی مانند اشتغال یا سوادآموزی، تمرکز بر کاهش نرخهای منفی و رسیدن به وضعیت مطلوب است.
رجائینیا با مقایسه حوزه درمان و بهداشت گفت: در بخش درمان، کمبودها بهسرعت احصا و برای جبران آنها برنامهریزی میشود و حتی گاهی با افتخار از جبران کمبود تختهای بیمارستانی سخن گفته میشود، اما در حوزه بهداشت کمتر شاهد چنین رویکردی هستیم، در حالی که سرمایهگذاری در بهداشت، اقدامی بنیادین و پیشگیرانه است که میتواند بسیاری از مشکلات حوزه درمان را کاهش دهد.
وی یکی از چالشهای مهم را تعدد اسناد و قوانین در حوزه سلامت دانست و خاطرنشان کرد: انبوه اسناد و مقررات، گاه بهجای تسهیل امور، موجب سردرگمی و کاهش کارآمدی میشود. لازم است یک سند جامع و یک نقشه راه روشن و قابل اجرا در حوزه سلامت تدوین شود تا همه دستگاهها بر اساس آن حرکت کنند.
سرپرست دفتر امور اجتماعی و فرهنگی استانداری خراسان رضوی با اشاره به تجربه موفق تدوین اسناد بومی در حوزه پیشگیری و کنترل آسیبهای اجتماعی در استان، اظهار امیدواری کرد: با همان الگو میتوان برای حوزه سلامت نیز سندی کاربردی، ساده و قابل فهم تدوین کرد که هم مبنای اجرا باشد و هم امکان پایش و ارزیابی عملکرد را فراهم کند.
رجائینیا همچنین با اشاره به رویکرد دولت در تعیین اولویتها و پیگیری مستمر آنها، گفت: امروز شاهد هستیم که در حوزههایی مانند آموزش و پرورش و انرژیهای خورشیدی، با عزم جدی و مشارکت مردم، اقدامات مؤثری انجام شده و خراسان رضوی نیز در برخی از این عرصهها پیشرو بوده است. این تجربه نشان میدهد که با هدفگذاری روشن، نقشه راه ساده و جلب مشارکت مردمی، میتوان تحولات بزرگی رقم زد.
وی با تأکید بر نقش اطلاعرسانی مؤثر در ارتقای سواد سلامت جامعه افزود: اگر پیامهای سلامت بهدرستی و با زبان قابل فهم به جامعه هدف نرسد، اثرگذاری لازم را نخواهد داشت و نتیجه آن افزایش نیاز به خدمات پرهزینهای مانند دیالیز و پیوند اعضا خواهد بود؛ در حالی که با تقویت پیشگیری و بهداشت میتوان از بروز بسیاری از این مشکلات جلوگیری کرد.
سرپرست دفتر امور اجتماعی و فرهنگی استانداری خراسان رضوی با اشاره به روند سالمندی جمعیت کشور هشدار داد: اگر از هماکنون برای ارتقای سلامت و پیشگیری برنامهریزی نکنیم، در آینده با پدیده سالمندی بیمار و پرهزینه مواجه خواهیم شد؛ در حالی که هدف باید حرکت به سمت سالمندی سالم و فعال باشد.
رجائینیا در پایان با قدردانی از اعضای کمیسیونها و برگزارکنندگان این نشست، خواستار تسریع در برگزاری جلسات کمیسیونهای باقیمانده و نهاییسازی نقشه راه سلامت استان شد و تأکید کرد: تحقق تحول جدی در حوزه سلامت نیازمند عزم مشترک همه مدیران و دستگاههای اجرایی استان است و باید از بالاترین سطوح مدیریتی تا بدنه اجرایی، این رویکرد بهصورت جدی دنبال شود.
