پایگاه خبری وبدا

رؤسای دانشگاه‌های علوم پزشکی تهران و شهید بهشتی با تشریح تجربه‌های مدیریتی و نوآورانه این دو دانشگاه، از توسعه سامانه‌های بهره‌وری و ارزیابی عملکرد، ایجاد بانک اطلاعات خدمات، اجرای مدل بیمارستان یکپارچه و تسهیل فرآیندهای ارتقای اعضای هیأت علمی خبر دادند و بر ضرورت تقویت سرمایه انسانی، پایداری منابع و آمادگی زیرساخت‌های درمانی در شرایط بحران تأکید کردند.

به گزارش وب‌دا، در ششمین اجلاس رؤسای دانشگاه‌های علوم پزشکی سراسر کشور که به میزبانی دانشگاه علوم پزشکی مشهد برگزار شد، تجربه‌های مدیریتی دانشگاه‌های علوم پزشکی تهران و شهید بهشتی در حوزه بهره‌وری، مدیریت بیمارستانی، سرمایه انسانی و تاب‌آوری نظام سلامت تشریح شد.

تصمیم‌گیری مبتنی بر داده؛ مسیر جدید مدیریت منابع سلامت

رئیس دانشگاه علوم پزشکی تهران با اشاره به راه‌اندازی سامانه نظام بهره‌وری، اظهار کرد: در این سامانه، اطلاعات حقوقی و خدماتی بخش‌های مختلف و کارکنان دانشگاه مورد تحلیل قرار گرفته و بانک اطلاعات خدمات دانشگاه شکل گرفته است.

دکتر سید رضا رئیس کرمی افزود: این بانک اطلاعاتی امکان شناسایی ظرفیت‌های مغفول و اصلاح فرآیندهای مدیریتی را فراهم کرده است؛ به‌گونه‌ای که در برخی موارد، واگذاری مدیریت واحدهای خدماتی مانند داروخانه‌ها که پیش از آن با زیان فعالیت می‌کردند، به بهبود عملکرد و سوددهی منجر شده است.

وی همچنین به بررسی عملکرد بخش‌های درمانی بر اساس داده‌های واقعی اشاره کرد و گفت: در یکی از بررسی‌ها مشخص شد ظرفیت یک بخش رادیولوژی در ساعات بعدازظهر به‌طور کامل مورد استفاده قرار نمی‌گیرد، در حالی که مرکز دیگری با امکانات مشابه، تعداد خدمات بسیار بیشتری ارائه می‌کند. چنین اطلاعاتی می‌تواند مبنای تصمیم‌گیری برای افزایش بهره‌وری و استفاده حداکثری از ظرفیت‌های موجود قرار گیرد.

رئیس دانشگاه علوم پزشکی تهران پیشنهاد کرد این تجربه و بانک اطلاعاتی در آینده در اختیار سایر دانشگاه‌های علوم پزشکی نیز قرار گیرد تا امکان استفاده از ظرفیت داده برای ارتقای بهره‌وری در سطح ملی فراهم شود.

کارنامه عملکرد ۱۴ ماهه برای ۱۵۴۷ پزشک

وی همچنین از اجرای طرح ارزیابی عملکرد پزشکان خبر داد و گفت: برای هزار و ۵۴۷ پزشک دانشگاه، کارنامه عملکرد ۱۴ماهه ارسال شده است که در آن عملکرد هر پزشک با همکاران همان بخش و میانگین گروه تخصصی مقایسه شده است.

به گفته وی، این کارنامه در فرآیندهایی مانند ارتقا، بازنشستگی و پرداخت برخی کمک‌هزینه‌ها مورد استفاده قرار گرفته و ارائه بازخورد مستقیم به پزشکان، زمینه مشارکت آنان در اصلاح فرآیندها را فراهم کرده است.

رئیس دانشگاه علوم پزشکی تهران، استقبال بدنه دانشگاه از این رویکرد را مثبت ارزیابی کرد و گفت: شفافیت در ارائه داده‌های عملکردی می‌تواند به شناخت نقاط قوت، اصلاح نقاط قابل بهبود و ارتقای کیفیت خدمات منجر شود.

بیمارستان یکپارچه؛ استفاده هوشمندانه از ظرفیت نیروی انسانی

یکی دیگر از تجربه‌های مدیریتی ارائه‌شده، اجرای مدل «بیمارستان یکپارچه» در دو شهرستان بود.

بر اساس این مدل، مدیریت بیمارستان‌های هر شهرستان زیر نظر یک رئیس و یک مدیر مالی قرار گرفته است تا امکان استفاده انعطاف‌پذیرتر از منابع انسانی و تجهیزات فراهم شود.

رئیس دانشگاه علوم پزشکی تهران گفت: این مدل در عمل مشکلات مربوط به جابه‌جایی نیرو میان بیمارستان‌های یک شهرستان را کاهش داده است؛ برای مثال، در شرایطی که یک بیمارستان با کمبود پرستار در یک بخش و بیمارستان مجاور با نیروی مازاد مواجه است، امکان مدیریت و توزیع بهتر نیروی انسانی فراهم می‌شود.

وی پیشنهاد کرد این تجربه پس از ارزیابی دقیق، در سایر شهرستان‌ها نیز مورد بررسی و استفاده قرار گیرد.

تسهیل فرآیند ارتقای اعضای هیأت علمی

وی در ادامه از تشکیل کمیته‌های منتخب ارتقا در بیمارستان‌ها خبر داد و اظهار کرد: با توجه به حجم بالای پرونده‌های اعضای هیأت علمی دانشکده پزشکی، فرآیند بررسی پرونده‌های ارتقا با محدودیت‌هایی مواجه شده بود.

به گفته وی، تشکیل کمیته منتخب ارتقا در بیمارستان‌ها، با حضور اعضای هیأت مدیره و استادان و دانشیاران، موجب شده است پرونده‌های ارتقا ابتدا در سطح بیمارستان بررسی و فرآیندها با سرعت و دقت بیشتری دنبال شود.

این طرح حدود یک سال است که در حال اجراست و اکنون با هدف افزایش اثربخشی، در حال بازنگری و بهبود است.

سه اولویت برای افزایش تاب‌آوری نظام سلامت

رئیس دانشگاه علوم پزشکی تهران در بخش دیگری از سخنان خود، سرمایه انسانی، ذخایر دارو و تجهیزات و پایداری انرژی را سه محور مهم تاب‌آوری نظام سلامت عنوان کرد.

وی با اشاره به اهمیت نیروی پرستاری، بر ضرورت توجه جدی به تأمین و حفظ سرمایه انسانی نظام سلامت تأکید کرد و افزود: در کنار نیروی انسانی، ایجاد ذخایر مناسب دارو و تجهیزات در مراکز قطب و تقویت زیرساخت‌های پشتیبان، باید در برنامه‌های آمادگی دانشگاه‌ها مورد توجه قرار گیرد.

وی همچنین با اشاره به ظرفیت محدود ذخایر انرژی برخی بیمارستان‌ها در شرایط اضطراری، بر ضرورت تقویت منابع انرژی پشتیبان تأکید کرد تا استمرار خدمات حیاتی مراکز درمانی در شرایط بحران تضمین شود.

رئیس دانشگاه علوم پزشکی تهران همچنین تجربه پایش سلامت روان و برگزاری جلسات منظم کارشناسان بهداشت روان با شهرستان‌ها در دوران جنگ را از دیگر اقدامات مؤثر عنوان کرد و گفت: این تجربه موجب جمع‌آوری اطلاعات ارزشمندی برای برنامه‌ریزی‌های آینده در حوزه سلامت روان شد.

تأکید بر عدالت در پرداخت و پایداری مالی

وی در بخش دیگری از سخنان خود، با اشاره به ضرورت رعایت عدالت در پرداخت اضافه‌کاری میان کارکنان رسمی و شرکتی، بر اهمیت ایجاد سازوکارهای عادلانه و شفاف تأکید کرد و گفت: کارکنانی که در کنار یکدیگر و با مسئولیت‌های مشابه فعالیت می‌کنند، باید از نظام پرداخت منصفانه برخوردار باشند.

رئیس دانشگاه علوم پزشکی تهران همچنین با اشاره به فشارهای مالی موجود، تسویه به‌موقع مطالبات و تأمین منابع دانشگاه‌ها را برای استمرار خدمات سلامت ضروری دانست و خواستار توجه بیشتر به پایداری مالی دانشگاه‌ها شد.

اجلاس‌های تخصصی؛ فرصتی برای هم‌افزایی دانشگاه‌ها

در ادامه این نشست، دکتر محمد اسماعیل قیداری  رئیس دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی نیز با تشریح تجربه‌های مدیریتی و داده‌محور این دانشگاه، بر اهمیت استفاده از اطلاعات واقعی برای تصمیم‌گیری و افزایش بهره‌وری تأکید کرد.

تجربه‌های ارائه‌شده در این اجلاس نشان داد که اشتراک تجربه میان دانشگاه‌های علوم پزشکی، استفاده از داده‌های عملکردی، مدیریت یکپارچه منابع و تقویت زیرساخت‌های تاب‌آوری می‌تواند مسیر ارتقای بهره‌وری و کیفیت خدمات نظام سلامت را هموار کند.

رئیس دانشگاه علوم پزشکی تهران در پایان پیشنهاد کرد اجلاس رؤسای دانشگاه‌های علوم پزشکی به‌صورت فصلی و با محورهای تخصصی مشخص برگزار شود تا فرصت بیشتری برای انتقال تجربه، حل مسائل مشترک و تبدیل تجربه‌های موفق دانشگاه‌ها به الگوهای قابل تعمیم در سراسر کشور فراهم شود.