پایگاه خبری وبدا

فوق تخصص جراحی قلب باز دانشگاه علوم پزشکی مشهد از درمان موفق بیماری از زاهدان خبر داد که با ابتلا به کاردیومیوپاتی هیپرتروفیک انسدادی و نارسایی هم‌زمان دریچه‌های میترال و آئورت، با تنگی نفس شدید به بیمارستان قائم(عج) مراجعه کرده بود و پس از جراحی، با بهبود وضعیت عمومی و رفع تنگی نفس، در آستانه ترخیص قرار گرفت.

دکتر مجید قدسی، فوق تخصص جراحی قلب باز دانشگاه علوم پزشکی مشهد در گفتگو با وب دا  با اشاره به روند درمان این بیمار اظهار کرد: این بیمار از شهر زاهدان به دلیل ابتلا به کاردیومیوپاتی هیپرتروفیک انسدادی (HOCM) و مشکلات هم‌زمان دریچه‌های میترال و آئورت به بیمارستان مراجعه کرد و شدت تنگی نفس او به حدی بود که امکان خوابیدن به حالت افقی را نداشت و ناچار بود برای تنفس راحت‌تر، به‌صورت نشسته یا نیمه‌نشسته استراحت کند.

وی افزود: دراز کشیدن موجب تشدید مشکلات تنفسی و بروز ادم ریه می‌شد. بیمار پیش از این نیز چندین بار تحت درمان متخصصان قلب قرار گرفته بود، اما با توجه به شدت مشکلات ساختاری قلب و علائم بالینی، انجام جراحی ضرورت داشت.

کاردیومیوپاتی هیپرتروفیک انسدادی؛ اختلالی در مسیر خروج خون از قلب

دکتر قدسی با تشریح ماهیت این بیماری گفت: کاردیومیوپاتی هیپرتروفیک انسدادی، نوعی بیماری عضله قلب است که در آن، عضله قلب به‌طور غیرطبیعی ضخیم می‌شود. این ضخیم‌شدگی معمولاً در ناحیه سپتوم بین‌بطنی، یعنی دیواره جداکننده دو بطن قلب، بیشتر است و می‌تواند مسیر خروج خون از بطن چپ به سمت آئورت را تنگ کند.

وی ادامه داد: این اختلال می‌تواند علائمی مانند تنگی نفس، درد قفسه سینه، تپش قلب، خستگی زودرس، سرگیجه و حتی غش ایجاد کند. در موارد پیشرفته نیز افزایش فشار داخل قلب ممکن است به نارسایی قلبی و ادم ریه منجر شود.

این فوق تخصص جراحی قلب باز خاطرنشان کرد: شدت بیماری و علائم آن در افراد مختلف متفاوت است؛ با این حال، در موارد شدید، ضخیم‌شدن عضله قلب و انسداد مسیر خروجی بطن چپ می‌تواند کیفیت زندگی بیمار را به‌شدت تحت تأثیر قرار دهد و ضرورت درمان تخصصی را مطرح کند.

نارسایی هم‌زمان دو دریچه، پیچیدگی درمان را افزایش داده بود

دکتر قدسی با اشاره به شرایط ویژه این بیمار بیان کرد: مشکل بیمار تنها به ضخیم‌شدن عضله قلب و انسداد مسیر خروجی بطن چپ محدود نبود، بلکه نارسایی دریچه‌های میترال و آئورت نیز شرایط قلبی او را پیچیده‌تر کرده بود. به همین دلیل، ارزیابی دقیق عملکرد عضله قلب، مسیر خروج خون و وضعیت دریچه‌ها برای انتخاب راهبرد درمانی مناسب اهمیت ویژه‌ای داشت.

وی توضیح داد: دریچه میترال بین دهلیز چپ و بطن چپ و دریچه آئورت در مسیر خروج خون از بطن چپ به آئورت قرار دارد. در صورت نارسایی این دریچه‌ها، بخشی از خون به عقب بازمی‌گردد و این وضعیت می‌تواند بار کاری قلب را افزایش دهد و علائم نارسایی قلبی را تشدید کند.

این جراح قلب و عروق افزود: در بیماران مبتلا به کاردیومیوپاتی هیپرتروفیک انسدادی، اختلال عملکرد دریچه میترال نیز ممکن است با تغییرات ساختاری قلب و حرکت غیرطبیعی دریچه ارتباط داشته باشد؛ ازاین‌رو، بررسی هم‌زمان این مشکلات در تعیین روش درمان اهمیت زیادی دارد.

رفع انسداد مسیر خروج خون و رسیدگی به مشکلات دریچه‌ای با جراحی

دکتر قدسی درباره اقدامات درمانی انجام‌شده اظهار کرد: با توجه به شدت علائم، انسداد مسیر خروجی بطن چپ و نارسایی هم‌زمان دریچه‌های قلب، بیمار تحت عمل جراحی قرار گرفت. در جریان این عمل، بخش اضافی عضله ضخیم‌شده بطن چپ که موجب انسداد مسیر خروج خون از قلب شده بود، برداشته شد و اقدامات لازم برای اصلاح مشکلات دریچه‌های میترال و آئورت نیز انجام گرفت.

وی افزود: برداشت بخش ضخیم‌شده سپتوم بین‌بطنی که با عنوان «میومکتومی سپتوم» یا «عمل مورو» شناخته می‌شود، یکی از روش‌های جراحی برای کاهش انسداد مسیر خروجی بطن چپ در بیماران منتخب مبتلا به کاردیومیوپاتی هیپرتروفیک انسدادی است. هدف از این جراحی، بهبود جریان خون خروجی از قلب و کاهش علائم ناشی از انسداد است. همچنین در صورت وجود اختلالات دریچه‌ای، متناسب با شرایط بیمار، اقدامات ترمیمی یا تعویض دریچه انجام می‌شود.

این فوق تخصص جراحی قلب باز تأکید کرد: انتخاب روش جراحی به شدت انسداد، وضعیت دریچه‌ها، علائم بیمار و نتایج ارزیابی‌های تخصصی پیش از عمل بستگی دارد. در بیمارانی که با چند اختلال ساختاری هم‌زمان مواجه‌اند، برنامه‌ریزی دقیق برای رسیدگی به هر یک از مشکلات، اهمیت زیادی دارد.

تشخیص دقیق و پیگیری منظم؛ دو رکن مهم در مدیریت بیماری

دکتر قدسی با اشاره به اهمیت تشخیص به‌موقع این بیماری گفت: اکوکاردیوگرافی یا تصویربرداری سونوگرافیک قلب، یکی از مهم‌ترین روش‌های تشخیص کاردیومیوپاتی هیپرتروفیک انسدادی است که امکان بررسی ضخامت عضله قلب، میزان انسداد مسیر خروجی بطن چپ و عملکرد دریچه‌ها را فراهم می‌کند.

وی افزود: بسته به شرایط بیمار، ممکن است از نوار قلب، ام‌آر‌آی قلب و هولتر مانیتورینگ نیز برای ارزیابی دقیق‌تر ساختار قلب و شناسایی اختلالات ریتم استفاده شود. پس از تشخیص، روش درمان بر اساس شدت علائم و شرایط هر بیمار انتخاب می‌شود و می‌تواند از دارودرمانی تا مداخلات تخصصی و جراحی را شامل شود.

این جراح قلب و عروق خاطرنشان کرد: پیگیری منظم بیماران مبتلا اهمیت زیادی دارد؛ زیرا این بیماری در برخی افراد می‌تواند با عوارضی مانند آریتمی‌های قلبی و نارسایی قلبی همراه باشد و در گروهی از بیماران نیز خطر مرگ ناگهانی افزایش یابد. بنابراین، ارزیابی وضعیت قلب و بررسی عوامل خطر باید متناسب با شرایط هر بیمار انجام شود.

بهبود وضعیت بیمار و رفع تنگی نفس پس از جراحی

دکتر قدسی در پایان با اشاره به نتیجه درمان اظهار کرد: خوشبختانه پس از انجام جراحی و طی مراحل مراقبت‌های پس از عمل، وضعیت عمومی بیمار بهبود یافت و هنگام آماده‌شدن برای ترخیص، تنگی نفس نداشت و از فشار خون مناسب و حال عمومی مطلوب برخوردار بود.

این تجربه درمانی، اهمیت ارزیابی دقیق بیماری‌های پیچیده قلبی، بررسی هم‌زمان عملکرد عضله قلب و دریچه‌ها و انتخاب روش درمانی متناسب با شرایط هر بیمار را نشان می‌دهد. همچنین پیگیری‌های پس از جراحی و رعایت توصیه‌های تیم درمان، نقش مهمی در حفظ نتایج درمان و کاهش احتمال بروز عوارض احتمالی دارد.