پایگاه خبری وبدا

کارشناس فیزیوتراپی بیمارستان شهید هاشمی‌نژاد با تأکید بر نقش فعالیت بدنی در مدیریت آرتروز زانو گفت: ورزش‌درمانی، تقویت عضلات اطراف مفصل، اصلاح الگوی حرکتی و کنترل وزن از مهم‌ترین راهکارهای غیرجراحی برای کاهش درد، بهبود عملکرد زانو و حفظ استقلال حرکتی بیماران است.

پروین رمضانی، کارشناس فیزیوتراپی و مسئول فیزیوتراپی بالینی بیمارستان شهید هاشمی‌نژاد در گفتگو با وب دا با اشاره به اینکه آرتروز زانو یکی از شایع‌ترین بیماری‌های مفصلی است، اظهار کرد: این بیماری در اثر تغییرات تدریجی غضروف مفصلی و سایر ساختارهای زانو ایجاد می‌شود و می‌تواند با علائمی مانند درد، خشکی مفصل، تورم، کاهش دامنه حرکتی و دشواری در انجام فعالیت‌های روزمره همراه باشد.

وی افزود: افزایش سن، اضافه‌وزن، سابقه آسیب‌های ورزشی، صدمات منیسک و رباط‌ها، ضعف عضلات اطراف زانو و عوامل ژنتیکی از جمله عوامل مؤثر در بروز یا تشدید آرتروز هستند.

بی‌تحرکی؛ عاملی در تشدید ضعف عضلات و محدودیت حرکتی

رمضانی با اشاره به یکی از باورهای نادرست درباره آرتروز زانو بیان کرد: برخی افراد تصور می‌کنند پس از ابتلا به آرتروز باید فعالیت بدنی خود را به حداقل برسانند؛ درحالی‌که بی‌تحرکی طولانی‌مدت می‌تواند به ضعف عضلات، کاهش انعطاف‌پذیری و افت عملکرد مفصل منجر شود.

وی ادامه داد: فعالیت بدنی متناسب با شرایط بیمار، به‌ویژه تمرینات تقویتی و هوازی کم‌فشار، از ارکان اصلی مدیریت غیرجراحی آرتروز زانو است؛ البته نوع، شدت و مدت تمرین باید براساس وضعیت مفصل، میزان درد و توانایی جسمانی هر فرد تعیین شود.

فیزیوتراپی چگونه به کاهش درد آرتروز زانو کمک می‌کند؟

مسئول فیزیوتراپی بالینی بیمارستان شهید هاشمی‌نژاد با تأکید بر نقش فیزیوتراپی در بهبود عملکرد بیماران اظهار کرد: برنامه توان‌بخشی با هدف تقویت عضلات چهارسر ران، همسترینگ و عضلات لگن، افزایش دامنه حرکتی، بهبود تعادل و اصلاح الگوی حرکتی طراحی می‌شود.

وی افزود: تمرینات هوازی کم‌فشار مانند پیاده‌روی متناسب با توان بیمار، دوچرخه ثابت و ورزش در آب، در کنار تمرینات تقویتی و تعادلی، می‌توانند به کاهش درد و بهبود توانایی انجام فعالیت‌های روزمره کمک کنند.

به گفته رمضانی، آموزش نحوه صحیح نشستن، برخاستن، راه رفتن و بالا و پایین رفتن از پله‌ها نیز از بخش‌های مهم برنامه فیزیوتراپی است.

سه تمرین کاربردی برای تقویت عضلات اطراف زانو

این کارشناس فیزیوتراپی با اشاره به اهمیت استمرار در انجام تمرینات توصیه‌شده، سه تمرین ساده و کاربردی را برای بیماران مبتلا به آرتروز زانو معرفی کرد:

۱. انقباض ایزومتریک عضله چهارسر ران: در حالت نشسته یا خوابیده، حوله کوچکی زیر زانو قرار دهید و با فشار ملایم زانو به سمت حوله، عضله جلوی ران را به مدت پنج ثانیه منقبض کنید.

۲. صاف کردن زانو در حالت نشسته: روی صندلی بنشینید، یک پا را به‌آرامی به سمت جلو صاف کنید، چند ثانیه در همان وضعیت نگه دارید و سپس به حالت اولیه بازگردانید.

۳. بلند شدن کنترل‌شده از صندلی: روی صندلی محکم بنشینید، پاها را به اندازه عرض لگن قرار دهید و به‌آرامی از روی صندلی بلند شوید؛ سپس با کنترل دوباره بنشینید.

وی تأکید کرد: این تمرینات باید متناسب با شرایط بیمار و ترجیحاً با راهنمایی فیزیوتراپیست انجام شوند و در صورت افزایش قابل‌توجه درد یا تورم، ادامه تمرین متوقف شود.

کاهش وزن؛ راهکاری مهم برای کاهش فشار بر مفصل زانو

رمضانی با اشاره به تأثیر اضافه‌وزن بر مفاصل تحمل‌کننده وزن خاطرنشان کرد: کاهش تدریجی وزن در افراد دارای اضافه‌وزن می‌تواند فشار مکانیکی واردشده به زانو را کاهش دهد و به بهبود درد و عملکرد حرکتی کمک کند.

وی پرهیز از نشستن طولانی‌مدت، تغییر منظم وضعیت بدن، استفاده از کفش مناسب، اجتناب از حرکات ناگهانی و پرفشار و انجام مستمر تمرینات تجویزشده را از دیگر توصیه‌های مهم برای مراقبت از مفصل زانو برشمرد.

آرتروز زانو همیشه به جراحی ختم نمی‌شود

مسئول فیزیوتراپی بالینی بیمارستان شهید هاشمی‌نژاد در پایان تأکید کرد: ابتلا به آرتروز زانو الزاماً به معنای نیاز قطعی به جراحی نیست و بسیاری از بیماران می‌توانند با آموزش صحیح، کنترل وزن، فعالیت بدنی متناسب و برنامه منظم فیزیوتراپی، علائم بیماری را مدیریت کرده و کیفیت زندگی و استقلال حرکتی خود را حفظ کنند.

وی یادآور شد: در صورت بروز درد شدید و ناگهانی، تورم قابل‌توجه، قرمزی و گرمی مفصل همراه با تب یا ناتوانی در تحمل وزن، مراجعه به پزشک و بررسی علت علائم ضروری است.