آلزایمر از نگاه طب ایرانی؛ ضرورت پیشگیری، اصلاح سبک زندگی و تدابیر تغذیهای / طب سنتی رویکرد مکمل است، نه جایگزین پزشکی نوین
عضو هیأت علمی دانشکده طب ایرانی و مکمل دانشگاه علوم پزشکی مشهد بر اهمیت راهکارهای پیشگیرانه، اصلاح سبک زندگی و تنظیم برنامه غذایی متناسب با مزاج برای مهار و مدیریت این اختلال شناختی تأکید کرد.
دکتر صادق شکری در گفتگو با وب دا با تبیین ماهیت بیماری آلزایمر بهعنوان شایعترین عامل دمانس در جهان اظهار کرد: این اختلال با افت تدریجی حافظه، کاهش عملکردهای شناختی مغز و دگرگونیهای رفتاری پدیدار میشود و آمارهای بینالمللی و کشوری از رشد فزاینده ابتلا و هزینههای سنگین مراقبتی آن خبر میدهند، در حالی که شیوههای درمانی موجود در پزشکی رایج عمدتاً بر مهار و تسکین علائم متمرکز هستند.
ریشهیابی آلزایمر بر پایه الگوهای مزاجی مغز
وی با اشاره به نگرش جامع طب ایرانی پیرامون سلامت و عملکرد مغز تصریح کرد: در مبانی طب سنتی ایران، آلزایمر در ذیل سوءمزاجهای مغزی تحلیل میشود و در این میان، غلبه سردی و تری فراگیرترین علت بروز اختلال در کارکردهای شناختی به شمار میرود. این شرایط معمولاً با نشانههایی نظیر خوابآلودگی زیاد، احساس سنگینی در سر، افزایش ترشحات بدنی و فراموشی رخدادها نمایان میگردد و در کنار آن، الگوهای دیگری همچون غلبه سردی و خشکی یا گرمی و خشکی نیز میتوانند زمینهساز این عارضه باشند.
علائم هشداردهندهای که نباید نادیده گرفته شوند
عضو هیأت علمی دانشکده طب ایرانی و مکمل دانشگاه علوم پزشکی مشهد نشانههای آغازین بیماری را نیازمند پیگیری تخصصی دانست و گفت: فراموش کردن وقایع اخیر، اختلال در پیشبرد امور معمول روزمره، تغییر در خُلق و رفتار فردی، احساس گیجی، سختی در یافتن واژگان هنگام گفتوگو و گمکردن مسیرهای شناختهشده از مهمترین هشدارهای بالینی هستند که باید از سوی خانوادهها جدی گرفته شوند.
توصیههای غذایی مناسب برای تقویت کارکرد حافظه
دکتر شکری در تشریح اصول تغذیهای متناسب با تقویت سلولهای عصبی بیان کرد: در طب ایرانی بر مصرف غذاهای سبک، لطیف و زودهضم نظیر نخوداب، سوپهای تازه سبزیجات، الگوهای نزدیک به رژیم غذایی مدیترانهای، گوشت پرندگان، انواع مغزها و خشکبار، انجیر، مویز و لبنیات تازه تأکید میشود. همچنین بررسیهای علمی متأخر نیز نشاندهنده خواص مثبت برخی ترکیبات طبیعی نظیر زعفران، کندر، سیاهدانه، دارچین، بادرنجبویه و زردچوبه در محافظت از ساختار مغز است، مشروط بر آنکه استفاده از این اقلام تحت نظارت پزشک متخصص و متناسب با شرایط مزاجی هر فرد تجویز گردد.
پرهیزهای تغذیهای و اصلاح الگوهای غذا خوردن
این متخصص طب ایرانی با اشاره به ممنوعیتها و رفتارهای آسیبرسان تغذیهای خاطرنشان کرد: پرهیز از زیادهروی در مصرف غذاهای غلیظ، دیرهضم، فریزری، حاوی نگهدارنده و خوراکیهای سودازا مانند بادمجان، عدس و گوشت گاو برای حفظ سلامت مغز الزامی است. از سوی دیگر باید از افراط در خوردن مواد بلغمزا همچون خیار، هندوانه و ماست، مصرف شبانه ماهی، نوشیدن آب خیلی سرد در مقادیر زیاد، استعمال دخانیات و افراط در مصرف سیر و پیاز خام اجتناب ورزید. علاوه بر انتخاب نوع غذا، رعایت آداب غذا خوردن نظیر خودداری از پرخوری، پرهیز از نوشیدن آب همزمان با غذا یا بلافاصله پس از آن، و اجتناب از تحرک بدنی یا حالات هیجانی شدید پس از صرف وعدههای غذایی نقشی اساسی در سلامت دستگاه گوارش و مغز دارد.
نقش بنیادین سبک زندگی در تابآوری شناختی
وی ارکان سبک زندگی سالم را پایهایترین راهبرد محافظت از حافظه دانست و یادآور شد: بهرهمندی از فعالیت بدنی منظم و سبک، مداومت بر تمرینات ذهنی، خواب منظم و کافی، مهار اضطراب و حضور در محیطهای آرامبخش تأثیر بسزایی در ارتقای تابآوری عصبی دارند. علاوه بر این تدابیر، استشمام بوهای خوش و طبیعی نظیر رایحه گل سرخ، یاس و بهارنارنج در کنار شنیدن نواهای آرامشبخش میتواند به بازتوانی و آرامش سامانههای عصبی یاری رساند.
طب ایرانی؛ رویکرد مکمل و همافزا با پزشکی نوین
دکتر شکری با رد برخی دیدگاههای افراطی و غیرعلمی رایج در جامعه اظهار کرد: باورهایی مبنی بر ارثی بودن مطلق آلزایمر یا امکان جایگزینی کامل طب ایرانی بهجای روشهای درمانی طب رایج فاقد اعتبار علمی است و طب سنتی ایران باید همواره بهعنوان رویکردی مکمل و تلفیقی برای پیشگیری و کمک به کنترل بیماری مورد استفاده قرار گیرد. بر همین اساس، آغاز مراقبتهای سلامتی از سنین میانسالی از طریق مهار قند خون، فشار خون و کنترل چاقی، مؤثرترین گام برای کاهش خطر بروز اختلالات شناختی در دوران سالمندی به شمار میرود.
درج نظر