پایگاه خبری وبدا

استاد گروه روانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تشریح عوامل خطر، علائم، مراحل تشخیص و روش‌های درمان بیماری آلزایمر، بر اهمیت توجه به نشانه‌های اولیه این بیماری تأکید کرد.

دکتر منصور شکیبا در گفت‌وگو با وب‌دا اظهار کرد: بیماری آلزایمر یک اختلال پیش‌رونده مغزی است که معمولاً با مشکلات خفیف حافظه آغاز می‌شود و با پیشرفت بیماری می‌تواند توانایی‌های شناختی، رفتاری، حرکتی و انجام فعالیت‌های روزمره فرد را تحت تأثیر قرار دهد.

وی افزود: در روند پیشرفت بیماری، پروتئین‌هایی در مغز تجمع پیدا می‌کنند و ساختارهایی به نام پلاک ایجاد می‌شود که می‌تواند ارتباط میان سلول‌های عصبی را مختل کند و در ادامه، به آسیب و از بین رفتن سلول‌های عصبی و بافت مغز منجر شود.

این عضو هیأت علمی دانشگاه ادامه داد: برخی مواد شیمیایی مهم مغز که در انتقال پیام‌های عصبی نقش دارند نیز در افراد مبتلا به آلزایمر کاهش می‌یابند و در نتیجه، انتقال صحیح پیام‌های عصبی با اختلال مواجه می‌شود.

آلزایمر تنها حافظه را تحت تأثیر قرار نمی‌دهد

دکتر شکیبا با بیان اینکه آلزایمر تنها بیماری حافظه نیست، گفت: این بیماری می‌تواند توانایی‌های شناختی و عملکردی، احساسات و خلق‌وخو، رفتار و همچنین توانایی‌های فیزیکی فرد را تحت تأثیر قرار دهد.

وی تصریح کرد: توانایی فرد در فهم، تفکر، یادآوری و برقراری ارتباط ممکن است کاهش پیدا کند و در برخی بیماران نیز بی‌انگیزگی و کاهش تمایل به انجام فعالیت‌های مورد علاقه مشاهده شود.

استاد گروه روانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد افزود: تغییرات رفتاری نیز ممکن است به گونه‌ای بروز کند که واکنش‌های فرد با ویژگی‌های شخصیتی پیشین او متفاوت باشد و با تأثیر بیماری بر توانایی‌های حرکتی و هماهنگی، انجام فعالیت‌های روزمره و خودمراقبتی برای بیمار دشوارتر شود.

افزایش سن و برخی عوامل جسمی و روانی از عوامل خطر بیماری

وی درباره عوامل مؤثر در ابتلا به آلزایمر اظهار کرد: علت اصلی ابتلا به این بیماری همچنان به‌طور کامل شناخته نشده است، اما افزایش سن، سابقه خانوادگی ابتلا به آلزایمر، آسیب‌های شدید سر در گذشته و برخی عوامل مرتبط با سبک زندگی و بیماری‌های جسمی می‌توانند احتمال ابتلا را افزایش دهند.

دکتر شکیبا بیماری‌های قلبی ـ عروقی، تنفسی و کلیوی و همچنین افسردگی و مصرف برخی داروهای آرام‌بخش را از جمله عوامل مرتبط با افزایش خطر عنوان کرد.

اختلال حافظه یکی از نخستین نشانه‌های آلزایمر است

این متخصص روانپزشکی با بیان اینکه آلزایمر معمولاً روندی تدریجی و پیشرونده دارد، گفت: در بسیاری از موارد، نخستین نشانه بیماری با مشکلات خفیف حافظه بروز می‌کند و با پیشرفت بیماری، اختلالات حافظه نیز تشدید می‌شود.

وی گیجی و سردرگمی، گم شدن در مکان‌های آشنا، اختلال در تصمیم‌گیری و برنامه‌ریزی، مشکلات تکلم و زبان، دشواری در انجام فعالیت‌های خودمراقبتی، تغییرات شخصیتی، اضطراب و اختلالات خلقی را از دیگر علائم بیماری برشمرد.

دکتر شکیبا افزود: در مراحل پیشرفته‌تر ممکن است بیمار دچار اختلالات ادراکی مانند شنیدن یا دیدن چیزهایی شود که وجود ندارند یا باورهایی پیدا کند که با واقعیت مطابقت ندارند.

تشخیص آلزایمر با ارزیابی حافظه و عملکرد شناختی

وی درباره روند تشخیص بیماری اظهار کرد: برای بررسی علت اختلالات حافظه، علاوه بر گفت‌وگو با بیمار، ممکن است از اعضای خانواده یا دوستان او نیز درباره وضعیت عمومی، سوابق بیماری، توانایی انجام امور روزمره و تغییرات رفتاری و شخصیتی اطلاعات دریافت شود.

به گفته این استاد دانشگاه، انجام آزمون‌های مربوط به حافظه، حل مسئله، توجه، شمارش و زبان و همچنین آزمایش‌های پزشکی مانند آزمایش خون و ادرار برای بررسی علل احتمالی اختلالات نیز در روند ارزیابی بیمار مورد استفاده قرار می‌گیرد.

وی ادامه داد: در صورت نیاز، تصویربرداری از مغز از جمله سی‌تی‌اسکن و ام‌آر‌آی نیز می‌تواند برای بررسی وضعیت بیمار مورد استفاده قرار گیرد.

درمان آلزایمر با هدف کنترل علائم و کمک به کند شدن روند بیماری

دکتر شکیبا با اشاره به اینکه آلزایمر در حال حاضر درمان قطعی ندارد، اظهار کرد: متخصص روانپزشکی می‌تواند با تجویز دارو به کاهش برخی علائم و در مواردی به کند شدن روند پیشرفت بیماری کمک کند.

وی افزود: مهارکننده‌های کولین‌استراز از جمله داروهایی هستند که برای درمان علائم شناختی مورد استفاده قرار می‌گیرند.

این عضو هیأت علمی دانشگاه درباره ممانتین نیز گفت: این دارو در مراحل متوسط تا شدید آلزایمر مورد استفاده قرار می‌گیرد و داروهای دیگری نیز وجود دارند که با توجه به شرایط بیمار و اختلالات همراه، ممکن است مورد استفاده قرار گیرند.

سبک زندگی سالم در کاهش عوامل خطر افت شناختی مؤثر است

دکتر شکیبا با تأکید بر اهمیت سبک زندگی سالم گفت: فعالیت فیزیکی و ورزش، داشتن تعاملات اجتماعی، رژیم غذایی سالم، خواب کافی و کنترل استرس از جمله اقداماتی هستند که می‌توانند در حفظ سلامت عمومی و کاهش عوامل خطر مرتبط با افت شناختی مؤثر باشند.

وی همچنین توصیه کرد افراد با یادگیری مهارت‌ها و موضوعات جدید و انجام تمرین‌های حافظه، فعالیت ذهنی خود را حفظ کنند.

آلزایمر به‌تدریج مراحل مختلف زوال شناختی را طی می‌کند

استاد گروه روانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد در پایان با اشاره به مراحل پیشرفت آلزایمر اظهار کرد: بیماری از مرحله‌ای آغاز می‌شود که اختلال قابل تشخیصی وجود ندارد و سپس به‌تدریج مراحل مختلف زوال شناختی را طی می‌کند.