پایگاه خبری وبدا

جراحی پانکراس همیشه به معنای ابتلا به دیابت نیست؛ با این حال، میزان بافت برداشته‌شده، عملکرد بخش باقی‌مانده لوزالمعده و وضعیت سلامت بیمار پیش از عمل، از عوامل مهم در تعیین احتمال بروز این بیماری به شمار می‌روند.

جراح و فوق‌تخصص پیوند کبد و پانکراس،و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به نقش حیاتی پانکراس در تولید انسولین و تنظیم قند خون، اظهار کرد: احتمال ابتلا به دیابت پس از جراحی این اندام در افراد مختلف متفاوت است و نمی‌توان صرفاً بر اساس میزان برداشت بافت، درباره بروز قطعی این بیماری در یک بیمار قضاوت کرد.

دکتر محسن‌علی اکبریان در گفتگو با وبدا  افزود: در صورتی که پانکراس پیش از جراحی عملکرد مناسبی داشته باشد، بخش باقی‌مانده آن ممکن است بتواند انسولین مورد نیاز بدن را تأمین کند؛ با این حال، با افزایش میزان برداشت بافت، احتمال کاهش ظرفیت تولید انسولین و بروز دیابت نیز افزایش می‌یابد.

چه عواملی خطر ابتلا به دیابت را افزایش می‌دهند؟

این جراح و فوق‌تخصص پیوند کبد و پانکراس با اشاره به تأثیر میزان برداشت بافت پانکراس بر عملکرد آن، گفت: در جراحی‌هایی که بخش قابل‌توجهی از پانکراس برداشته می‌شود، احتمال بروز دیابت بیشتر است؛ اما این خطر به شرایط بالینی بیمار و میزان عملکرد بافت باقی‌مانده نیز بستگی دارد و نمی‌توان درصد مشخصی از برداشت پانکراس را مرز قطعی ابتلا به دیابت دانست.

دکتر اکبریان با تأکید بر اهمیت وضعیت سلامت بیمار پیش از جراحی تصریح کرد: ابتلای قبلی به بیماری‌های پانکراس، سابقه خانوادگی دیابت و وضعیت قند خون پیش از عمل، از جمله عواملی هستند که در ارزیابی احتمال بروز دیابت پس از جراحی باید مورد توجه قرار گیرند. در برخی بیماران، حتی برداشت بخش کوچک‌تری از پانکراس نیز ممکن است با اختلال در تنظیم قند خون همراه شود.

دیابت پس از جراحی ویپل؛ چرا پایش قند خون اهمیت دارد؟

وی درباره جراحی ویپل، که برای درمان برخی بیماری‌های پانکراس انجام می‌شود، توضیح داد: در این عمل، بخشی از پانکراس به همراه تعدادی از بافت‌ها و اندام‌های مجاور برداشته می‌شود. اگرچه ابتلا به دیابت پس از این جراحی قطعی نیست، احتمال بروز اختلال در تنظیم قند خون وجود دارد و بررسی منظم قند خون پس از عمل اهمیت ویژه‌ای دارد.

این متخصص در پایان تأکید کرد: احتمال ابتلا به دیابت پس از جراحی پانکراس باید برای هر بیمار به‌صورت جداگانه و با در نظر گرفتن نوع جراحی، میزان بافت برداشته‌شده، عملکرد پانکراس باقی‌مانده و شرایط زمینه‌ای ارزیابی شود. پیگیری‌های پزشکی و پایش قند خون پس از جراحی نیز به شناسایی به‌موقع اختلالات احتمالی و مدیریت مناسب آن‌ها کمک می‌کند.