پایگاه خبری وبدا

عضو هیأت علمی  طب ایرانی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر نقش عادت‌های سالم در ارتقای سلامت عمومی و باروری زنان، تغذیه متعادل، خواب منظم، فعالیت بدنی متناسب، مدیریت استرس و پرهیز از دخانیات و مصرف خودسرانه فرآورده‌های گیاهی را از مهم‌ترین راهکارهای مراقبت از سلامت زنان برشمرد.

به گزارش وب‌دا، دکتر فاطمه محجوب در کارگاه آموزشی «تدابیر سلامت باروری و پیشگیری از یائسگی زودرس»، با اشاره به اهمیت حفظ سلامت باروری و توجه به عوامل مؤثر بر زمان یائسگی اظهار کرد: یائسگی بخشی طبیعی از روند زندگی زنان است، اما کاهش زودهنگام عملکرد تخمدان‌ها می‌تواند پیامدهایی برای سلامت جسمی و روانی آنان به همراه داشته باشد.

وی افزود: یائسگی معمولاً در فاصله سنی ۴۵ تا ۵۵ سال رخ می‌دهد و کاهش زودهنگام عملکرد تخمدان‌ها ممکن است با قطع یا بی‌نظمی قاعدگی، گرگرفتگی، تعریق شبانه، اختلال خواب و تغییرات خلقی همراه باشد. این وضعیت در درازمدت نیز می‌تواند بر سلامت استخوان‌ها و دستگاه قلبی‌عروقی تأثیر بگذارد.

عضو هیأت علمی  طب ایرانی دانشگاه علوم پزشکی مشهد خاطرنشان کرد: اگرچه همه عوامل مؤثر بر زمان یائسگی قابل کنترل نیستند و شواهد کافی برای اثبات پیشگیری از یائسگی زودرس با یک الگوی خاص سبک زندگی وجود ندارد، توجه به عادت‌های سالم می‌تواند در حفظ سلامت عمومی و باروری زنان نقش داشته باشد.

شش اصل ضروری حفظ سلامت در طب ایرانی

دکتر محجوب با اشاره به اصول شش‌گانه ضروری حفظ سلامت در طب ایرانی گفت: این اصول شامل تدابیر مربوط به هوا و محیط زیست، خوردن و آشامیدن، خواب و بیداری، حرکت و سکون، دفع و احتباس مواد و حالات روانی است. این دیدگاه با توجه به نقش عوامل محیطی و عادت‌های روزمره در سلامت انسان، بر ضرورت اصلاح سبک زندگی تأکید دارد.

تغذیه متعادل؛ پایه‌ای برای حفظ سلامت زنان

وی با بیان اینکه کیفیت غذا، تناسب مقدار مصرف با نیاز بدن و نظم وعده‌های غذایی از اصول مهم حفظ سلامت در طب ایرانی است، افزود: در رویکرد امروزی نیز توصیه می‌شود زنان از الگوی غذایی متنوع و متعادل شامل سبزی‌ها، میوه‌ها، غلات کامل، حبوبات، منابع پروتئینی مناسب و چربی‌های غیراشباع پیروی کنند.

این عضو هیأت علمی  دریافت کافی کلسیم و ویتامین D را نیز برای سلامت استخوان‌ها ضروری دانست و گفت: این موضوع به‌ویژه برای زنانی که به دلیل کاهش زودهنگام عملکرد تخمدان‌ها در معرض افت تراکم استخوان قرار می‌گیرند، اهمیت بیشتری دارد.

دکتر محجوب با اشاره به توجه طب ایرانی به انتخاب غذا متناسب با شرایط جسمانی و مزاج افراد اظهار کرد: توصیه‌های غذایی باید در کنار توجه به این دیدگاه، بر شواهد علمی، نیازهای تغذیه‌ای و شرایط پزشکی هر فرد نیز استوار باشند.

وی بادام، پسته، گردو، تخم‌مرغ عسلی، نخوداب، هویج، زردک، سیب، انار، انجیر، انگور و شیر را از خوراکی‌های مورد توجه در آموزه‌های طب ایرانی برشمرد؛ موادی که می‌توانند در قالب یک الگوی غذایی متنوع و متعادل مورد استفاده قرار گیرند.

خواب کافی و منظم؛ عاملی مؤثر بر سلامت عمومی

عضو هیأت علمی  طب ایرانی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، خواب و بیداری را یکی از شش اصل ضروری حفظ سلامت در طب ایرانی دانست و گفت: بی‌نظمی خواب و محرومیت مزمن از آن می‌تواند بر عملکرد روزانه، خلق‌وخو و سلامت متابولیک اثر بگذارد.

وی با تأکید بر ضرورت داشتن برنامه منظم خواب و بیداری افزود: کاهش استفاده از تلفن همراه پیش از خواب، محدود کردن مصرف کافئین در ساعات پایانی روز و ایجاد محیطی آرام با تهویه مناسب، از اقداماتی است که می‌تواند به بهبود کیفیت خواب کمک کند.

فعالیت بدنی منظم و پرهیز از کم‌تحرکی

دکتر محجوب با اشاره به اهمیت حرکت و سکون متناسب با شرایط فرد در طب ایرانی اظهار کرد: در پزشکی امروز نیز فعالیت بدنی منظم یکی از ارکان پیشگیری از بیماری‌های مزمن و حفظ سلامت استخوان‌ها، عضلات و دستگاه قلبی‌عروقی به شمار می‌رود.

وی پیاده‌روی منظم، تمرین‌های قدرتی متناسب با توان جسمانی و کاهش مدت‌زمان نشستن طولانی را از راهکارهای مؤثر در ارتقای سلامت زنان دانست و افزود: برای بیشتر بزرگسالان، دست‌کم ۱۵۰ دقیقه فعالیت بدنی هوازی با شدت متوسط در هفته، همراه با تمرین‌های تقویت عضلات در دو روز یا بیشتر، توصیه می‌شود.

این عضو هیأت علمی  در عین حال یادآور شد: ورزش شدید همراه با دریافت ناکافی کالری می‌تواند موجب اختلال در چرخه قاعدگی شود؛ بنابراین، فعالیت بدنی باید متناسب با شرایط جسمانی، تغذیه و نیازهای هر فرد تنظیم شود.

مدیریت استرس و توجه به سلامت روان

وی با بیان اینکه حالات روانی و تأثیر آن‌ها بر سلامت جسمانی از موضوعات مورد توجه در طب ایرانی است، گفت: امروزه نیز مشخص شده است که استرس مزمن می‌تواند کیفیت خواب، عادت‌های غذایی، سلامت روان و کیفیت زندگی را تحت تأثیر قرار دهد.

دکتر محجوب اختصاص زمان برای استراحت، حفظ ارتباطات اجتماعی، انجام فعالیت‌های لذت‌بخش و استفاده از روش‌های علمی مدیریت استرس را از اقدامات کمک‌کننده در حفظ سلامت روان دانست و به دمنوش‌هایی مانند بادرنجبویه، گل محمدی و بهارنارنج نیز اشاره کرد که در آموزه‌های طب ایرانی برای آرامش مورد توجه قرار گرفته‌اند.

پرهیز از عوامل آسیب‌رسان و مصرف خودسرانه داروهای گیاهی

عضو هیأت علمی  طب ایرانی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، پرهیز از استعمال دخانیات، حفظ وزن متناسب و اجتناب از مصرف خودسرانه داروها و فرآورده‌های گیاهی را از توصیه‌های مهم برای حفظ سلامت زنان برشمرد و اظهار کرد: شواهد علمی نشان می‌دهند مصرف دخانیات با وقوع یائسگی در سنین پایین‌تر ارتباط دارد؛ بنابراین، ترک سیگار یکی از اقدامات مهم برای کاهش عوامل خطر قابل تغییر است.

وی با تأکید بر ضرورت احتیاط در مصرف فرآورده‌های گیاهی افزود: طبیعی بودن یک فرآورده به معنای بی‌خطر بودن آن نیست؛ برخی گیاهان ممکن است با داروهای دیگر تداخل داشته باشند یا برای افراد دارای بیماری‌های زمینه‌ای مناسب نباشند.

دکتر محجوب با اشاره به برخی مطالعات درباره تأثیر پونه بر کاهش هورمون FSH در زنان مبتلا به نارسایی زودرس تخمدان خاطرنشان کرد: مصرف هرگونه فرآورده گیاهی با هدف تنظیم قاعدگی، بهبود باروری یا تأخیر در یائسگی باید پس از ارزیابی شرایط فردی و با نظر پزشک انجام شود.

شناخت علائم هشدار و مراجعه به‌موقع به پزشک

این عضو هیأت علمی  دانشگاه علوم پزشکی مشهد، توجه به تغییرات چرخه قاعدگی و مراجعه به‌موقع برای بررسی آن‌ها را از مهم‌ترین اقدامات در حفظ سلامت زنان دانست و گفت: نامنظمی یا قطع قاعدگی، به‌ویژه در زنان زیر ۴۰ سال، اگر با علائمی مانند گرگرفتگی، تعریق شبانه یا خشکی واژن همراه باشد، نیازمند بررسی پزشکی است.

وی تصریح کرد: این علائم همیشه به معنای نارسایی زودرس تخمدان نیستند و ممکن است علل دیگری داشته باشند؛ ازاین‌رو، تشخیص باید بر اساس شرح حال، معاینه و آزمایش‌های لازم انجام شود.

دکتر محجوب افزود: تشخیص به‌موقع اهمیت زیادی دارد؛ زیرا در صورت تأیید نارسایی زودرس تخمدان، ارزیابی سلامت استخوان‌ها، بررسی عوامل خطر قلبی‌عروقی و تصمیم‌گیری درباره درمان مناسب می‌تواند به کاهش عوارض احتمالی کمک کند.