پایگاه خبری وبدا

عضو هیئت علمی گروه گوش، حلق و بینی دانشگاه علوم پزشکی مشهد و فلوشیپ حنجره که در نوزدهمین جشنواره شهید مطهری به‌عنوان استاد برتر آموزشی دانشگاه معرفی شده است، با تأکید بر نقش رفتار حرفه‌ای در تربیت پزشکان آینده گفت: آنچه یک استاد را در ذهن دانشجویان ماندگار می‌کند، تنها میزان تسلط علمی او نیست؛ بلکه نحوه رفتار با بیمار، دانشجو، همکار و کارکنان نیز بخش مهمی از آموزش پزشکی را شکل می‌دهد.

دکتر علی علیزاده نوغانی که حدود یک سال و نیم از عضویت او در هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد می‌گذرد، در تشریح مسیر علمی خود اظهار کرد: تحصیل در رشته پزشکی عمومی را از سال ۱۳۹۰ آغاز کردم و در سال ۱۳۹۷ به پایان رساندم. در سال ۱۳۹۸ وارد دوره دستیاری شدم و پس از پایان این دوره در سال ۱۴۰۲، دوره فلوشیپ حنجره را در دانشگاه علوم پزشکی ایران در تهران گذراندم.

وی با اشاره به تجربه خود از دوران دانشجویی و تأثیرپذیری از استادان مختلف افزود: از همان دوران دانشجویی، استادانی را موفق‌تر می‌دانستم که در کنار تسلط علمی، از رفتار حرفه‌ای و اخلاقی مناسبی برخوردار بودند.

آنچه دانشجو از استاد به یاد می‌سپارد

این استاد برتر آموزشی دانشگاه علوم پزشکی مشهد ادامه داد: دانشجویان فقط به مطالبی که استاد بیان می‌کند توجه ندارند؛ بلکه رفتار او با بیمار، همکاران، دانشجویان و کارکنان را نیز مشاهده می‌کنند و از آن می‌آموزند.

دکتر علیزاده نوغانی خاطرنشان کرد: بسیاری از مطالبی که از دوران پزشکی عمومی در ذهن من باقی مانده، تنها مربوط به مباحث علمی نیست، بلکه رفتار حرفه‌ای و اخلاقی استادانی است که برایم الگو بودند.

به گفته وی، آموزش پزشکی فراتر از انتقال دانش و مهارت است و استاد در محیط دانشگاه و بیمارستان، به صورت مستقیم و غیرمستقیم الگوی حرفه‌ای دانشجویان قرار می‌گیرد؛ از این رو کیفیت رفتار استاد می‌تواند در شکل‌گیری نگرش و شخصیت حرفه‌ای پزشکان آینده نقش داشته باشد.

فاصله میان دانستن و توانستن

عضو هیئت علمی گروه گوش، حلق و بینی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، فاصله میان آموخته‌های نظری و توانایی به‌کارگیری دانش در محیط واقعی را یکی از چالش‌های مهم آموزش پزشکی دانست و گفت: ممکن است دانشجو مطالب نظری را به خوبی فرا بگیرد و حتی آنها را به خاطر بسپارد، اما زمانی که با بیماری دارای یک شکایت واقعی مواجه می‌شود، نتواند مسیر مناسبی برای تشخیص و درمان ترسیم کند.

وی افزود: برای کاهش این فاصله، آموزش باید بیش از گذشته بر پایه مسئله، بیمار و سناریوهای واقعی شکل بگیرد. به جای اینکه یک بیماری از ابتدا تا انتها صرفاً به صورت نظری تشریح شود، می‌توان شرایط یک بیمار واقعی را مطرح کرد و از دانشجو خواست درباره روش بررسی، تشخیص و درمان آن تصمیم‌گیری کند.

دکتر علیزاده نوغانی تصریح کرد: چنین رویکردی به دانشجو کمک می‌کند فضای واقعی درمان را بهتر درک کرده و آموخته‌های نظری خود را در موقعیت‌های بالینی به کار گیرد.

بیمار واقعی؛ فرصتی برای یادگیری عمیق‌تر

این استاد برتر آموزشی دانشگاه، حضور دانشجویان در محیط‌های بالینی را از ارکان مهم آموزش پزشکی دانست و اظهار کرد: در درمانگاه‌ها و راندهای درون‌بخشی تلاش می‌کنیم دانشجویان با بیمار واقعی و شکایت واقعی مواجه شوند تا فرصت داشته باشند مطالب نظری را در عمل تجربه کنند.

وی ادامه داد: آموزش بالینی زمانی اثربخش‌تر خواهد بود که دانشجو بتواند آموخته‌های خود را در شرایط واقعی مشاهده کند، درباره آنها فکر کند و با راهنمایی استاد به تصمیم درست برسد.

دکتر علیزاده نوغانی گفت: نقش استاد در این فرایند تنها ارائه پاسخ نیست، بلکه باید به دانشجو کمک کند مسیر رسیدن به پاسخ و شیوه تصمیم‌گیری صحیح را یاد بگیرد؛ مهارتی که در آینده حرفه‌ای پزشک اهمیت بسیاری خواهد داشت.

حرکت آموزش پزشکی به سوی روش‌های نوین

وی آموزش مبتنی بر شواهد و بیمار را از اولویت‌های مهم در ارتقای کیفیت آموزش پزشکی برشمرد و گفت: برای توسعه این نوع آموزش، به درمانگاه‌هایی با فضای فیزیکی مناسب‌تر و تجهیزات آموزشی بیشتر نیاز داریم تا امکان حضور مؤثر دانشجویان و مشارکت آنان در فرایند یادگیری فراهم شود.

این عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد افزود: کلاس‌های نظری نیز باید به سمت روش‌های جدید آموزشی مانند یادگیری خرد و کلاس معکوس حرکت کنند و از ظرفیت هوش مصنوعی نیز می‌توان در بخش‌های مختلف آموزش پزشکی بهره گرفت.

وی با تأکید بر اینکه استفاده مؤثر از فناوری‌های نوین آموزشی نیازمند فراهم بودن زیرساخت‌های مناسب است، ادامه داد: بهره‌گیری از این روش‌ها بدون امکانات سخت‌افزاری و نرم‌افزاری کافی نمی‌تواند به نتیجه مطلوب برسد.

دکتر علیزاده نوغانی خاطرنشان کرد: هر اندازه فضای فیزیکی بیمارستان‌ها و درمانگاه‌ها و امکانات آموزشی توسعه یابد، فرصت بیشتری برای ارتقای آموزش بالینی دانشجویان فراهم خواهد شد.

استاد بودن؛ مسئولیتی فراتر از یک عنوان

این استاد برتر آموزشی دانشگاه علوم پزشکی مشهد در توصیه‌ای به اعضای هیئت علمی جوان اظهار کرد: استاد بودن و عضویت در هیئت علمی، الزاماً به معنای معلم موفق بودن نیست و اگر آموزش را در اولویت قرار دهیم، باید آن را فعالیتی پویا و مستمر بدانیم، نه صرفاً یک وظیفه اداری و روزمره.

وی تأکید کرد: استاد باید همواره برای بهبود روش تدریس خود تلاش کند و از روش‌های جدید آموزشی استقبال داشته باشد.

دکتر علیزاده نوغانی افزود: دانشجویان بیش از آنکه فقط به سخنان استاد توجه کنند، رفتار و حرفه‌ای‌گری او را می‌بینند و همین رفتار می‌تواند بر شکل‌گیری مسیر حرفه‌ای آینده آنان اثرگذار باشد.

وی گفت: آموزش پزشکی زمانی می‌تواند پزشکانی توانمند و مسئولیت‌پذیر تربیت کند که دانش علمی، مهارت بالینی، اخلاق حرفه‌ای و رفتار انسانی در کنار یکدیگر مورد توجه قرار گیرند.