پایگاه خبری وبدا

مسئول برنامه طب ایرانی معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اعلام نتایج ارزیابی شاخص‌های سبک زندگی در سال ۱۴۰۴، از بهبود وضعیت برخی شاخص‌ها نسبت به سال گذشته خبر داد و گفت: استمرار آموزش، پایش مستمر، تقویت فرهنگ خودمراقبتی و اجرای مداخلات هدفمند، نقش مؤثری در ارتقای سبک زندگی سالم دارد، اما الگوی خواب و آگاهی درباره آلودگی هوا همچنان از مهم‌ترین چالش‌های سلامت در جمعیت تحت پوشش دانشگاه به شمار می‌رود.

دکتر زهرا نیک‌اختر در گفتگو با وب دا با اشاره به نتایج مقایسه شاخص‌های سال‌های ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ اظهار کرد: ارزیابی‌ها نشان می‌دهد تعدادی از شبکه‌های بهداشت توانسته‌اند به اهداف تعیین‌شده دست یابند یا حتی از آن فراتر روند، اما شاخص‌های مرتبط با خواب و آگاهی نسبت به آلودگی هوا همچنان نیازمند برنامه‌ریزی و مداخلات آموزشی بیشتری هستند.

وی با بیان اینکه میانگین تجمیعی شاخص تکمیل شناسنامه سبک زندگی در سال ۱۴۰۴ به ۳۰ درصد رسیده است، افزود: بیشترین میزان تکمیل این شناسنامه مربوط به مناطق روستایی با ۲۶ درصد بوده و پس از آن شهرهای زیر ۲۰ هزار نفر با ۲۰ درصد قرار دارند. این در حالی است که شهرهای بالای ۲۰ هزار نفر و مناطق حاشیه‌ای با حدود ۱۰ درصد، کمترین میزان تکمیل را به خود اختصاص داده‌اند.

مسئول برنامه طب ایرانی معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد، پایش مستمر شاخص‌ها، ارائه بازخورد منظم به واحدهای تحت پوشش، آموزش بهورزان و مراقبان سلامت و همچنین تأکید ناظران در بازدیدهای میدانی را از مهم‌ترین عوامل بهبود این شاخص‌ها عنوان کرد و گفت: در مقابل، جابه‌جایی برنامه‌ها، تغییر کارشناسان، افزایش حجم مراجعات روزانه و فعال نبودن پرونده‌های سلامت در شهرهای بزرگ از جمله عواملی بوده که موجب کاهش شاخص‌ها در برخی مناطق شده است.

دکتر نیک‌اختر با اشاره به وضعیت آگاهی مردم درباره آلودگی هوا اظهار داشت: در سال ۱۴۰۴، حدود ۲۶ درصد از ساکنان شهر مشهد در زمینه آگاهی و عملکرد مرتبط با آلودگی هوا در وضعیت نامطلوب قرار داشته‌اند. اگرچه این میزان نسبت به سال گذشته که ۳۰ درصد بود، بهبود یافته است، اما همچنان ضرورت اجرای برنامه‌های آموزشی برای افزایش آگاهی عمومی و آموزش راهکارهای مقابله با آلودگی هوا احساس می‌شود.

وی در ادامه با اشاره به شاخص‌های مرتبط با خواب گفت: اگرچه میزان خواب شبانه در ۹۴ درصد افراد مطلوب ارزیابی شده، اما زمان خواب و بیداری همچنان یکی از مهم‌ترین چالش‌های سبک زندگی سالم محسوب می‌شود.

به گفته وی، بررسی‌ها نشان می‌دهد شاخص مطلوب زمان خواب پس از شام ۸۸ درصد، خواب میانه‌روز ۸۳ درصد، زمان بیدار شدن صبح ۴۸ درصد و زمان خواب شب تنها ۳۳ درصد بوده است؛ موضوعی که نشان‌دهنده فاصله قابل توجه با الگوی مطلوب خواب در بسیاری از افراد است.

مسئول برنامه طب ایرانی معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد خاطرنشان کرد: در اغلب شهرستان‌های تحت پوشش دانشگاه، وضعیت شاخص زمان خواب شب در گروه‌های «نیازمند اصلاح» و «ناسالم» بیشتر از وضعیت مطلوب گزارش شده و این موضوع ضرورت برنامه‌ریزی جدی برای اصلاح الگوی خواب و بیداری را دوچندان می‌کند.

دکتر نیک‌اختر همچنین با اشاره به شاخص‌های مرتبط با دفع مواد زائد اظهار کرد: بررسی‌ها نشان می‌دهد وضعیت این شاخص در سطح دانشگاه مطلوب بوده و نسبت به سال گذشته تغییر محسوسی نداشته است.

وی در بخش دیگری از سخنان خود به وضعیت سلامت روان پرداخت و گفت: ارزیابی هفت شاخص سلامت روان نشان می‌دهد اغلب مؤلفه‌ها از جمله احساس شادی، افسردگی، ناامیدی، بی‌ارزشی، ناآرامی و دشواری انجام فعالیت‌های روزمره در وضعیت مطلوب و مشابه سال گذشته قرار دارند.

مسئول برنامه طب ایرانی معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد در پایان با اشاره به روند رو به بهبود شاخص اضطراب اظهار کرد: داده‌های ثبت‌شده نشان می‌دهد در سال ۱۴۰۴، شاخص احساس اضطراب نسبت به سال گذشته بهبود قابل توجهی داشته و سهم افراد قرارگرفته در وضعیت مطلوب افزایش یافته است؛ موضوعی که می‌تواند نشان‌دهنده اثربخشی مداخلات آموزشی و برنامه‌های ارتقای سلامت روان در جمعیت تحت پوشش دانشگاه باشد.