پایگاه خبری وبدا

فوق‌تخصص آلرژی و ایمونولوژی بالینی و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: در مواردی که درمان‌های معمول نتواند علائم آلرژی را کنترل کند یا این علائم موجب اختلال در کیفیت زندگی بیمار شود، ایمونوتراپی یا واکسن‌درمانی به‌عنوان یکی از روش‌های تخصصی درمان، در بخش آلرژی بیمارستان قائم(عج) انجام می‌شود.

دکتر یاسر یادگاری در گفت‌وگو با وب‌دا، با اشاره به الگوی فصلی بروز آلرژی در مناطق مختلف کشور اظهار کرد: در استان‌هایی مانند خراسان، سیستان و بلوچستان و سمنان، پایان تابستان و اوایل مهرماه با اوج گرده‌افشانی برخی علف‌ها همراه است. علف شور از جمله گیاهان حساسیت‌زایی است که گرده‌افشانی آن در شرایط آب‌وهوایی این مناطق می‌تواند موجب بروز علائم آلرژی در افراد حساس شود.

وی آبریزش شفاف بینی، ترشحات پشت حلق، گرفتگی بینی، خارش گوش و گلو و در برخی موارد تنگی نفس و سرفه را از جمله علائم آلرژی برشمرد و افزود: در موارد شدیدتر ممکن است خارش چشم و گوش، احساس وجود خلط در پشت حلق و درگیری هم‌زمان دستگاه تنفسی فوقانی و تحتانی نیز مشاهده شود.

این فوق‌تخصص آلرژی و ایمونولوژی بالینی با بیان اینکه تشخیص آلرژی با بررسی علائم بالینی و انجام آزمایش‌های تشخیصی امکان‌پذیر است، گفت: تست‌های آلرژی به دو روش پوستی و آزمایش خون انجام می‌شوند و نتایج آن‌ها در کنار شرح حال و علائم بیمار، به شناسایی عوامل حساسیت‌زا کمک می‌کند.

برخی مواد غذایی می‌توانند علائم آلرژی را تشدید کنند

دکتر یادگاری با اشاره به نقش برخی مواد غذایی در تشدید علائم حساسیت اظهار کرد: در فصل تابستان، برخی میوه‌ها از جمله خربزه و انگور که مصرف آن‌ها در استان خراسان رایج است، ممکن است در افراد مستعد موجب بروز یا تشدید علائم حساسیت شوند. همچنین کیوی، موز و آناناس نیز در برخی افراد واکنش‌های حساسیتی ایجاد می‌کنند.

وی افزود: افرادی که زمینه ابتلا به آلرژی بینی دارند، ممکن است در دوره‌های التهاب و تشدید علائم، نسبت به برخی مواد غذایی حساسیت بیشتری نشان دهند؛ بنابراین بهتر است از مصرف خوراکی‌هایی که ارتباط آن‌ها با بروز علائم حساسیت در فرد مشخص شده است، پرهیز کنند.

این عضو هیئت علمی دانشگاه ادامه داد: در صورتی که فرد نتواند ماده غذایی حساسیت‌زا را شناسایی کند، می‌توان با نظر پزشک از تست‌های پوستی و خونی کمک گرفت؛ البته در بسیاری از موارد، ارتباط میان مصرف یک ماده غذایی و بروز علائم با بررسی شرح حال بیمار قابل تشخیص است.

توصیه‌هایی برای پیشگیری از تشدید علائم آلرژی

دکتر یادگاری با تأکید بر ضرورت کاهش تماس با عوامل محرک محیطی گفت: افراد مبتلا به آلرژی باید تا حد امکان از قرار گرفتن در معرض هوای آلوده، گردوغبار و گرده گیاهان، به‌ویژه در فصل گرده‌افشانی، خودداری کنند و در صورت ضرورت خروج از منزل، از ماسک و عینک استفاده کنند.

وی با اشاره به اهمیت محافظت از مجاری تنفسی در برابر مواد محرک افزود: پرهیز از مصرف سیگار و قلیان، استفاده از ماسک و عینک مناسب هنگام کار با مواد شوینده و شیمیایی و رعایت نکات حفاظتی در مشاغلی که با مواد محرک سروکار دارند، می‌تواند به کاهش تحریک مجاری تنفسی کمک کند.

این فوق‌تخصص آلرژی و ایمونولوژی بالینی، شست‌وشوی دست و صورت پس از تماس با عوامل حساسیت‌زا، بستن پنجره‌های منزل در ساعات پایانی شب و بسته نگه داشتن شیشه خودرو هنگام تردد در مناطق دارای گردوغبار و گرده گیاهان را از دیگر توصیه‌های پیشگیرانه برشمرد.

پرهیز از تزریق خودسرانه آمپول‌های کورتونی برای درمان آلرژی

وی با هشدار درباره مصرف خودسرانه آمپول‌های کورتونی برای کنترل آلرژی فصلی تصریح کرد: این آمپول‌ها که در میان مردم به «آمپول حساسیت» معروف شده‌اند، به دلیل عوارض متعدد نباید به‌عنوان راهکار معمول درمان آلرژی مورد استفاده قرار گیرند. درمان آلرژی باید پس از تشخیص دقیق و زیر نظر پزشک متخصص انجام شود.

دکتر یادگاری با بیان اینکه بی‌توجهی به علائم و درمان ناکافی آلرژی می‌تواند به تداوم و تشدید مشکلات منجر شود، گفت: برخی افراد تصور می‌کنند علائم آلرژی فقط دو ماه طول می‌کشد و با تحمل این دوره یا مصرف یک داروی آنتی‌هیستامین ساده می‌توانند مشکل را برطرف کنند؛ در حالی که در صورت کنترل نشدن التهاب و ادامه علائم، احتمال مزمن شدن مشکلات و درگیری بخش‌های تحتانی دستگاه تنفسی یا بروز عوارضی مانند آسم و پولیپ بینی وجود دارد.

وی تأکید کرد: پس از تشخیص دقیق عوامل حساسیت‌زا، درمان باید متناسب با شرایط بیمار و بیماری‌های همراه، زیر نظر متخصص آلرژی و با استفاده از داروهای موضعی و خوراکی تجویزشده به‌صورت منظم پیگیری شود.

ایمونوتراپی؛ درمانی طولانی‌مدت برای حساسیت‌زدایی

فوق‌تخصص آلرژی و ایمونولوژی بالینی بیمارستان قائم(عج)، ایمونوتراپی یا واکسن‌درمانی را یکی از مراحل تخصصی درمان آلرژی دانست و گفت: این روش برای بیمارانی در نظر گرفته می‌شود که علائم شدید یا طولانی‌مدت دارند، به درمان‌های معمول پاسخ مناسبی نداده‌اند یا کیفیت زندگی آن‌ها به دلیل آلرژی به‌شدت تحت تأثیر قرار گرفته است.

وی افزود: پس از انجام تست‌های تشخیصی، در صورتی که نتایج آزمایش‌ها با علائم بالینی بیمار مطابقت داشته باشد و شرایط لازم برای این روش درمانی فراهم باشد، ایمونوتراپی آغاز می‌شود. در این روش، ماده حساسیت‌زا بر اساس پروتکل‌های مشخص و تحت نظارت پزشک، در یک روند تدریجی و طولانی‌مدت برای حساسیت‌زدایی به کار گرفته می‌شود.

دکتر یادگاری با اشاره به نتایج این روش درمانی اظهار کرد: ایمونوتراپی در بسیاری از بیماران مبتلا به آلرژی بینی می‌تواند به بهبود قابل توجه علائم منجر شود و میزان موفقیت آن، بسته به شرایط بیمار و نوع حساسیت، متفاوت است.

وی طول دوره درمان را حداقل سه سال عنوان کرد و افزود: ایمونوتراپی روندی زمان‌بر و نسبتاً پرهزینه است و اثربخشی آن به تداوم درمان و پیگیری منظم وابستگی دارد. متأسفانه برخی بیماران پس از مشاهده بهبودی اولیه، درمان را نیمه‌کاره رها می‌کنند؛ در حالی که برای دستیابی به نتیجه مطلوب، لازم است دوره درمان طبق برنامه متخصص کامل شود.

این استاد دانشگاه در پایان توصیه کرد: بیماران مبتلا به آلرژی، تشخیص و درمان خود را در مراکز تخصصی و زیر نظر پزشکان متخصص پیگیری کنند. بخش آلرژی بیمارستان قائم(عج) دانشگاه علوم پزشکی مشهد نیز با برخورداری از تجربه چندین‌ساله در این زمینه، خدمات تشخیصی و درمانی از جمله ایمونوتراپی را به بیماران ارائه می‌دهد.