باورهای نادرست درباره ORS؛ مصرف صحیح این محلول، کلید پیشگیری از کمآبی کودکان
متخصص کودکان و نوزادان بیمارستان شهید هاشمینژاد با رد برخی باورهای نادرست درباره محلول خوراکی جبران آب و املاح بدن (ORS)، تأکید کرد: این محلول داروی قطعکننده اسهال نیست، بلکه یکی از مؤثرترین و کمهزینهترین راهکارها برای پیشگیری و درمان کمآبی ناشی از اسهال و استفراغ به شمار میرود و استفاده صحیح از آن میتواند از بروز عوارض جدی و بستری کودکان جلوگیری کند.
دکتر محمدرضا بلالی، متخصص کودکان و نوزادان بیمارستان شهید هاشمینژاد در گفتگو با وب دا با اشاره به شیوع بیماریهای اسهالی و استفراغ در کودکان اظهار کرد: محلول خوراکی جبران آب و املاح بدن (ORS) یکی از مهمترین روشهای پیشگیری و درمان کمآبی ناشی از اسهال و استفراغ است، اما برخی باورهای نادرست موجب شده خانوادهها از این محلول به شکل صحیح استفاده نکنند.
وی با تأکید بر اینکه ORS داروی قطعکننده اسهال نیست، گفت: یکی از رایجترین تصورات اشتباه این است که چون این محلول باعث توقف اسهال نمیشود، اثربخشی ندارد؛ در حالی که هدف اصلی ORS جایگزینی آب و الکترولیتهای از دسترفته بدن و پیشگیری از کمآبی است؛ موضوعی که نقش مهمی در کاهش عوارض و مرگومیر ناشی از بیماریهای اسهالی، بهویژه در کودکان، ایفا میکند.
این متخصص کودکان افزود: جبران مایعات باید از همان ساعات ابتدایی بیماری آغاز شود و نباید تا زمان بروز علائم کمآبی شدید به تأخیر بیفتد. همچنین ادامه تغذیه مناسب کودک و در شیرخواران، تداوم تغذیه با شیر مادر، بخش مهمی از روند درمان محسوب میشود.
ORS تنها مخصوص کودکان نیست
دکتر بلالی با رد این باور که ORS فقط برای کودکان کاربرد دارد، تصریح کرد: این محلول برای تمامی گروههای سنی، از جمله کودکان، بزرگسالان و سالمندان که به دلیل اسهال، استفراغ، گرمازدگی یا سایر عوامل دچار کمآبی شدهاند، قابل استفاده است.
نوشابه و آبمیوه جایگزین ORS نیستند
وی با اشاره به یکی دیگر از باورهای نادرست خاطرنشان کرد: نوشابه، آبمیوه و نوشیدنیهای ورزشی ترکیب استاندارد آب، سدیم، پتاسیم و گلوکز مورد نیاز بدن را ندارند و برخی از آنها به دلیل قند بالا حتی میتوانند اسهال را تشدید کنند. ORS با فرمولی استاندارد طراحی شده تا جذب آب در روده به بهترین شکل انجام شود.
استفراغ، دلیل قطع مصرف ORS نیست
متخصص کودکان و نوزادان بیمارستان شهید هاشمینژاد ادامه داد: استفراغ بهتنهایی نباید باعث قطع مصرف ORS شود. در این شرایط، بهتر است محلول به مقدار کم و در فواصل زمانی کوتاه، برای مثال هر چند دقیقه چند میلیلیتر، به کودک داده شود تا تحمل آن افزایش یابد و احتمال استفراغ مجدد کاهش پیدا کند.
ORS باید دقیقاً طبق دستور تهیه شود
دکتر بلالی با تأکید بر ضرورت تهیه صحیح محلول گفت: ORS باید دقیقاً مطابق دستورالعمل درجشده روی بسته آماده شود. غلیظتر یا رقیقتر کردن محلول، تعادل قند و املاح آن را بر هم میزند و میتواند اثربخشی آن را کاهش داده یا حتی برای کودک خطرآفرین باشد.
وی همچنین با رد این تصور که با بهبود نسبی حال کودک باید مصرف ORS قطع شود، اظهار کرد: تا زمانی که اسهال یا استفراغ ادامه دارد و بدن مایعات از دست میدهد، مصرف ORS نیز باید ادامه یابد. علاوه بر این، تغذیه مناسب و شیر مادر در شیرخواران نباید بدون دلیل قطع شود.
علائم هشدار کمآبی را جدی بگیرید
این متخصص کودکان با اشاره به نشانههای هشداردهنده کمآبی در کودکان گفت: والدین باید نسبت به علائمی مانند بیحالی شدید، خوابآلودگی غیرطبیعی، کاهش ادرار، خشکی دهان و زبان، گریه بدون اشک، فرورفتگی چشمها، فرورفتگی ملاج در شیرخواران، تشنگی شدید یا ناتوانی کودک در نوشیدن مایعات حساس باشند. همچنین تب بالا یا مداوم، وجود خون در مدفوع و بدحال شدن عمومی کودک از نشانههایی است که نیاز به مراجعه فوری به پزشک دارد.
دکتر بلالی در پایان تأکید کرد: استفاده صحیح از ORS یکی از سادهترین، کمهزینهترین و مؤثرترین راهکارها برای پیشگیری از کمآبی شدید، کاهش نیاز به بستری و جلوگیری از عوارض خطرناک بیماریهای اسهالی در کودکان است. افزایش آگاهی خانوادهها درباره نحوه صحیح مصرف این محلول، نقش مهمی در حفظ سلامت کودکان و کاهش عوارض ناشی از اسهال و استفراغ خواهد داشت.
درج نظر