پایگاه خبری وبدا

متخصص تغذیه بالینی و رژیم‌درمانی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر اهمیت تغذیه در دوران ۶ تا ۱۸ سالگی، این دوره را یکی از مهم‌ترین مراحل رشد جسمی و شناختی دانست و بر ضرورت توجه همزمان خانواده و مدرسه به الگوی تغذیه، پیشگیری از چاقی و اضافه‌وزن و شناسایی اختلالات رشد در دانش‌آموزان تأکید کرد.

دکتر صابر صاحبی، متخصص تغذیه بالینی و رژیم‌درمانی و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، در گفت‌وگو با وب‌دا اظهار کرد: دوران ۶ تا ۱۸ سالگی یکی از مهم‌ترین دوره‌های رشد جسمی، شناختی و تکاملی انسان است و نوع تغذیه در این دوره می‌تواند بر رشد، تکامل مغزی و پیشگیری از بیماری‌های دوران بزرگسالی تأثیر قابل توجهی داشته باشد.

وی افزود: تغذیه اصولی و متعادل می‌تواند به افزایش تمرکز و بهبود یادگیری دانش‌آموزان در کلاس درس کمک کند و مصرف منظم صبحانه نیز از عوامل مهم در تأمین انرژی و عملکرد مناسب ذهنی دانش‌آموزان به شمار می‌رود.

اضافه‌وزن و کمبود وزن؛ دو سوی مسئله تغذیه دانش‌آموزان

این متخصص تغذیه بالینی با اشاره به شیوع اضافه‌وزن و چاقی در میان دانش‌آموزان گفت: حدود ۲۵ درصد دانش‌آموزان کشور دچار اضافه‌وزن یا چاقی هستند؛ به این معنا که تقریباً از هر چهار دانش‌آموز، یک نفر با این مشکل مواجه است.

دکتر صاحبی ادامه داد: در میان دانش‌آموزان مبتلا به چاقی، بخشی از موارد با چاقی شکمی و مرکزی همراه است که می‌تواند خطر ابتلا به بیماری‌های متابولیک از جمله دیابت و فشار خون را در سال‌های آینده افزایش دهد.

وی افزود: در سوی دیگر، هرچند با شیوع کمتر، همچنان با دانش‌آموزانی مواجه هستیم که دچار کمبود وزن، اختلال رشد یا کوتاهی قد هستند و این موضوع در برخی مناطق کشور وضعیت جدی‌تری دارد.

حذف صبحانه؛ یکی از الگوهای نامناسب تغذیه‌ای دانش‌آموزان

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، حذف وعده صبحانه را یکی دیگر از مشکلات تغذیه‌ای شایع در میان دانش‌آموزان عنوان کرد و گفت: متأسفانه نخوردن صبحانه، به‌ویژه در میان دختران دانش‌آموز، شیوع قابل توجهی دارد و عواملی مانند دیر خوابیدن، دیر بیدار شدن و عجله برای رسیدن به مدرسه می‌تواند در حذف این وعده غذایی مؤثر باشد.

وی با اشاره به برخی دیگر از الگوهای نادرست تغذیه‌ای در این گروه سنی اظهار کرد: جایگزین کردن تنقلات شور و شیرین به جای وعده‌های اصلی، مصرف نوشابه و نوشیدنی‌های شیرین‌شده، حذف برخی وعده‌های غذایی و مصرف مواد غذایی نامتناسب با الگوی تغذیه سالم، از جمله رفتارهای تغذیه‌ای نامناسب در میان دانش‌آموزان است.

دکتر صاحبی تأکید کرد: عرضه مواد غذایی در بوفه مدارس نیز باید با نیازهای تغذیه‌ای، رشدی و تکاملی دانش‌آموزان متناسب باشد تا محیط مدرسه در جهت تقویت عادات غذایی سالم عمل کند.

پایش رشد؛ فرصتی برای شناسایی به‌موقع اختلالات تغذیه‌ای

وی با بیان اینکه اقدامات مختلفی برای پایش وضعیت رشد و تغذیه دانش‌آموزان در کشور انجام می‌شود، افزود: ارزیابی‌ها و غربالگری‌های سلامت دانش‌آموزان، فعالیت مراکز بهداشتی و پایش‌های انجام‌شده توسط مراقبان سلامت مدارس، نقش مهمی در شناسایی به‌موقع اختلالات رشد و مشکلات تغذیه‌ای دارد.

این متخصص تغذیه بالینی خاطرنشان کرد: خانواده‌ها نیز باید در پیگیری این ارزیابی‌ها مشارکت فعال داشته باشند تا در صورت مشاهده اختلالات رشد یا مشکلات تغذیه‌ای، اقدامات لازم در زمان مناسب انجام شود.

صبحانه و میان‌وعده سالم؛ دو اصل مهم در تغذیه دانش‌آموزان

دکتر صاحبی در توصیه به خانواده‌ها گفت: نخستین و مهم‌ترین اقدام، توجه به مصرف منظم صبحانه است و نباید به دلیل دیر بیدار شدن یا عجله برای حضور در مدرسه، این وعده غذایی حذف شود. اصلاح الگوی خواب دانش‌آموزان نیز می‌تواند در پیشگیری از حذف صبحانه مؤثر باشد.

وی همچنین بر اهمیت انتخاب میان‌وعده‌های سالم تأکید کرد و افزود: استفاده از لبنیات، کربوهیدرات‌های پیچیده، مغزها، سبزیجات و میوه‌های تازه می‌تواند گزینه مناسبی برای میان‌وعده دانش‌آموزان باشد؛ در مقابل، مصرف مواد غذایی شور و شیرین و نوشیدنی‌های گازدار باید مدیریت و محدود شود.

سلامت تغذیه‌ای دانش‌آموزان؛ مسئولیتی مشترک میان خانواده و مدرسه

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر نقش خانواده و مدرسه در شکل‌گیری عادات غذایی سالم اظهار کرد: آموزش خانواده‌ها، مشارکت والدین، پیگیری پایش‌های دوره‌ای سلامت و توجه به برنامه‌های تغذیه‌ای مدارس از جمله اقداماتی است که می‌تواند به بهبود وضعیت تغذیه دانش‌آموزان کمک کند.

وی در پایان خاطرنشان کرد: مشکلات تغذیه‌ای دانش‌آموزان یک مسئله دوسویه است؛ از یک سو با اضافه‌وزن و چاقی و از سوی دیگر با کمبود وزن و اختلال رشد مواجه هستیم. تغذیه دانش‌آموزان تنها موضوعی مربوط به امروز نیست، بلکه سلامت و تغذیه مناسب در این دوران می‌تواند بر عملکرد تحصیلی، رشد جسمی و شناختی و همچنین سلامت جسمی و روانی فرد در بزرگسالی تأثیرگذار باشد.

دکتر صاحبی تأکید کرد: توجه به تغذیه سالم باید از خانه و سفره خانواده آغاز شود و با همراهی مدارس، مراکز بهداشتی و مسئولان ذی‌ربط ادامه پیدا کند.