تفاوت علائم بالینی آلزایمر و پارکینسون؛ اختلال حافظه اخیر از نشانه‌های شاخص آلزایمر است
متخصص مغز و اعصاب دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تشریح تفاوت‌های بالینی بیماری آلزایمر و پارکینسون گفت: برخلاف پارکینسون که عمدتاً با اختلالات حرکتی مانند کندی حرکت، سفتی اندام‌ها و لرزش بروز می‌کند، آلزایمر در مراحل ابتدایی بیشتر با اختلال در ثبت و یادآوری اطلاعات جدید و اتفاقات اخیر همراه است.
دکتر فاطمه قابل در گفت‌وگو با وبدا، با اشاره به تفاوت علائم بالینی این دو بیماری اظهار کرد: در بیماری آلزایمر، اختلال حافظه به‌ویژه در ثبت و یادآوری اطلاعات جدید و اتفاقات اخیر مشاهده می‌شود؛ به‌گونه‌ای که فرد ممکن است در به خاطر آوردن اینکه روز گذشته چه غذایی خورده یا طی روزهای اخیر به کجا رفته است، دچار مشکل شود.
وی افزود: در مراحل ابتدایی آلزایمر، حافظه فوری و خاطرات دور ممکن است تا حد زیادی حفظ شوند و درگیری سایر عملکردهای شناختی معمولاً با پیشرفت بیماری بیشتر می‌شود. از این رو، فراموش کردن نام نزدیکان یا ناتوانی در انجام امور روزمره می‌تواند از نشانه‌های درگیری پیشرفته‌تر باشد و به ارزیابی تخصصی نیاز دارد.
این متخصص مغز و اعصاب با بیان اینکه علائم حرکتی مانند لرزش، کندی حرکت و سفتی اندام‌ها از ویژگی‌های اصلی آلزایمر نیستند، خاطرنشان کرد: بروز چنین علائمی می‌تواند بررسی سایر بیماری‌های عصبی را ضروری کند.
دکتر قابل درباره سازوکار ایجاد آلزایمر نیز توضیح داد: یکی از فرایندهای مهم در شکل‌گیری این بیماری، تجمع غیرطبیعی پروتئینی به نام بتا آمیلوئید در بافت مغز است. این پروتئین به‌طور طبیعی در بدن وجود دارد، اما تجمع آن در مغز افراد مبتلا به آلزایمر با تغییرات آسیب‌زای عصبی و اختلال در عملکرد سلول‌های مغزی همراه می‌شود.
وی با اشاره به نقش عوامل ژنتیکی و محیطی در بروز بیماری‌های تخریب‌کننده مغز گفت: سابقه خانوادگی می‌تواند احتمال ابتلا را تحت تأثیر قرار دهد، اما به معنای ابتلای قطعی سایر اعضای خانواده نیست و نمی‌توان گفت همه افرادی که زمینه ارثی دارند، حتماً به این بیماری مبتلا خواهند شد.
این متخصص مغز و اعصاب درباره نقش تغذیه و فعالیت‌های ذهنی در حفظ سلامت شناختی نیز اظهار کرد: فعالیت‌های فکری، بازی‌های ذهنی و حفظ ارتباطات اجتماعی می‌توانند به فعال نگه داشتن مغز و کاهش برخی مشکلات شناختی مرتبط با افزایش سن کمک کنند؛ با این حال، نباید این اقدامات را راهی قطعی برای پیشگیری از آلزایمر دانست.
دکتر قابل ادامه داد: برخی اختلالات حافظه در سنین بالا ممکن است ناشی از افزایش سن، افسردگی یا سایر مشکلات باشند و لزوماً به معنای ابتلا به آلزایمر نیستند؛ بنابراین، بررسی و تشخیص علت اختلال حافظه اهمیت زیادی دارد.
اختلال در جذب مایع مغزی‌نخاعی از علل بروز هیدروسفالی است
این متخصص مغز و اعصاب در بخش دیگری از توضیحات خود به هیدروسفالی یا تجمع غیرطبیعی مایع مغزی‌نخاعی در مغز اشاره کرد و گفت: این عارضه ممکن است در سنین مختلف رخ دهد و بر اثر افزایش تولید مایع مغزی‌نخاعی یا اختلال در روند جذب آن ایجاد شود.
وی افزود: مایع مغزی‌نخاعی به‌طور طبیعی در مغز تولید می‌شود و هم‌زمان باید از مسیرهای مشخصی جذب شود. در صورت برهم خوردن تعادل میان تولید و جذب این مایع، امکان تجمع آن در بطن‌های مغزی وجود دارد که می‌تواند به گشاد شدن بطن‌ها و بروز هیدروسفالی منجر شود.
به گفته دکتر قابل، اختلال در جذب مایع مغزی‌نخاعی یکی از علل مهم این عارضه است و در برخی موارد، عفونت‌های مغزی و آسیب به بافت‌های مرتبط با فرایند جذب نیز می‌توانند در ایجاد آن نقش داشته باشند.
وی با اشاره به تفاوت انواع هیدروسفالی اظهار کرد: نوع مزمن این اختلال ممکن است در سنین بالاتر و به شکل هیدروسفالی با فشار طبیعی بروز کند؛ در حالی که انواع حاد آن می‌توانند در سنین مختلف و در پی بروز مشکلات زمینه‌ای جدّی ایجاد شوند.
این متخصص مغز و اعصاب در پایان تأکید کرد: تشخیص علت اختلالات حافظه، علائم حرکتی و تغییرات شناختی در سنین مختلف نیازمند بررسی تخصصی است؛ زیرا بیماری‌های عصبی با وجود برخورداری از برخی علائم مشترک، از نظر سازوکار ایجاد، روند پیشرفت و شیوه مدیریت با یکدیگر تفاوت دارند.
درج نظر