سرطان معده؛ بیماری خاموشی که با شناخت علائم هشداردهنده میتوان زودتر شناسایی کرد
سرطان معده از بدخیمیهای مهم دستگاه گوارش و از عوامل قابلتوجه مرگومیر ناشی از سرطان در کشور است؛ بیماریای که ممکن است در مراحل اولیه بدون علامت یا با نشانههایی شبیه سوءهاضمه بروز کند. دکتر شروین مشرقیمقدم، متخصص رادیوانکولوژی و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، با تأکید بر اهمیت شناخت علائم هشداردهنده، اصلاح سبک زندگی و تشخیص بهموقع، راهکارهای پیشگیری و شناسایی زودهنگام این بیماری را تشریح کرد.
دکتر مشرقیمقدم در گفتوگو با وبدا اظهار کرد: بر اساس دادههای اپیدمیولوژیک و آمارهای وزارت بهداشت، سرطان معده یکی از شایعترین بدخیمیها و از عوامل اصلی مرگومیر ناشی از سرطان در کشور محسوب میشود. بررسیهای آماری نشان میدهد میزان بروز این بیماری در مردان تقریباً دو برابر زنان است. اگرچه سرطان معده ممکن است در هر سنی رخ دهد، شیوع آن با افزایش سن بیشتر میشود و عمده موارد در افراد بالای ۵۰ سال مشاهده میشود.
وقتی سرطان پشت نشانههای ساده گوارشی پنهان میشود
این متخصص رادیوانکولوژی با اشاره به دشواری تشخیص سرطان معده در مراحل اولیه گفت: این بیماری در مراحل ابتدایی اغلب بدون علامت است یا با نشانههایی مبهم بروز میکند؛ علائمی که ممکن است با سوءهاضمه، ترش کردن معده یا مشکلات معمول گوارشی اشتباه گرفته شوند و فرد بهسادگی از کنار آنها عبور کند.
وی افزود: با پیشرفت بیماری، نشانههای هشداردهندهای مانند کاهش وزن ناخواسته، بیاشتهایی و احساس سیری زودرس، درد یا ناراحتی مبهم در قسمت بالای شکم، تهوع و استفراغ مداوم، دشواری یا درد هنگام بلع، خستگی و ضعف ناشی از کمخونی و مشاهده خون در مدفوع تیره یا قیریرنگ ممکن است بروز کنند که نیازمند بررسی پزشکی هستند.
اصلاح سبک زندگی؛ گامی مهم در کاهش خطر ابتلا
دکتر مشرقیمقدم با تأکید بر نقش عادتهای روزمره در پیشگیری از سرطان معده اظهار کرد: بخشی از عوامل خطر این بیماری با اصلاح سبک زندگی قابلکنترل است و توجه به الگوی تغذیه، درمان عفونتهای مرتبط و پرهیز از رفتارهای پرخطر میتواند در کاهش احتمال ابتلا مؤثر باشد.
وی کاهش مصرف غذاهای شور، دودی و نمکسودشده و فرآوردههای گوشتی صنعتی را از جمله اقدامات مهم در اصلاح رژیم غذایی دانست و افزود: در مقابل، افزایش مصرف میوهها و سبزیجات تازه و برخورداری از رژیم غذایی متعادل اهمیت دارد.
این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، عفونت هلیکوباکتر پیلوری را یکی از عوامل مهم التهاب مزمن معده و افزایش خطر ابتلا به سرطان معده برشمرد و بر ضرورت تشخیص و درمان بهموقع این عفونت، در صورت تأیید پزشک، تأکید کرد.
وی همچنین پرهیز از مصرف دخانیات، از جمله سیگار و قلیان، را ضروری دانست و گفت: مصرف دخانیات با افزایش خطر ابتلا به سرطانهای مختلف، از جمله بدخیمیهای دستگاه گوارش، ارتباط دارد. حفظ وزن مناسب و برخورداری از فعالیت بدنی منظم نیز از دیگر اقداماتی است که در مسیر کاهش خطر ابتلا به بیماریهای مزمن و برخی سرطانها اهمیت دارد.
آندوسکوپی و نمونهبرداری؛ ابزارهای تشخیص دقیق بیماری
دکتر مشرقیمقدم با اشاره به اهمیت بررسی افراد در معرض خطر و مبتلایان به علائم مشکوک تصریح کرد: در جوامعی که شیوع سرطان معده قابلتوجه است، ارزیابی هدفمند افراد در معرض خطر اهمیت دارد. همچنین در افرادی که علائم گوارشی پایدار، سوءهاضمه مقاوم به درمان یا سابقه خانوادگی مثبت دارند، بررسی پزشکی و در صورت تشخیص پزشک، انجام آندوسکوپی میتواند به شناسایی ضایعات مشکوک کمک کند.
وی افزود: آندوسکوپی قسمت فوقانی دستگاه گوارش همراه با نمونهبرداری، از روشهای اصلی تشخیص قطعی ضایعات پیشسرطانی و سرطانی معده است و امکان بررسی دقیقتر بافت را فراهم میکند.
این متخصص رادیوانکولوژی در پایان تأکید کرد: تشخیص زودهنگام میتواند فرصت درمان مؤثرتر را افزایش دهد و در بهبود پیامدهای بیماری نقش مهمی داشته باشد؛ ازاینرو، شناخت علائم هشداردهنده، جدی گرفتن نشانههای پایدار و مراجعه بهموقع به پزشک، گامهایی مهم در مراقبت از سلامت دستگاه گوارش به شمار میروند.