پایگاه خبری وبدا

متخصص جراحی مغز و اعصاب دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر نقش کنترل عوامل خطر و اصلاح سبک زندگی در پیشگیری از سکته مغزی، گفت: تشخیص سریع علائم و انتقال فوری بیمار به مرکز درمانی، نقشی حیاتی در حفظ بافت مغز و کاهش عوارض ماندگار این بیماری دارد.

دکتر محسن خاموشی کهدوئی در گفتگو با وب دا با اشاره به اهمیت زمان در درمان سکته مغزی اظهار کرد: از زمان بروز علائم، برای انجام اقدامات درمانی و نجات بیمار فرصت محدودی وجود دارد؛ به‌طوری‌که درمان دارویی داخل‌وریدی معمولاً باید در کمتر از ۴ ساعت و نیم آغاز شود و برای خارج کردن لخته از عروق مغزی نیز در شرایط معمول حداکثر ۶ ساعت فرصت وجود دارد.

وی با بیان اینکه سکته مغزی به دنبال انسداد یکی از عروق مغز ایجاد می‌شود و می‌تواند با خونریزی یا بدون خونریزی همراه باشد، افزود: این عارضه با بروز علائم عصبی همراه است و شناخت عوامل خطر و نشانه‌های هشداردهنده آن، در پیشگیری و درمان به‌موقع اهمیت فراوانی دارد.

سبک زندگی سالم؛ گامی مؤثر در کاهش خطر سکته مغزی

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، عوامل خطر سکته مغزی را به دو گروه قابل کنترل و غیرقابل کنترل تقسیم کرد و گفت: سن، جنس و عوامل ژنتیکی یا نژادی از جمله عوامل غیرقابل کنترل هستند؛ به‌عنوان نمونه، احتمال بروز سکته مغزی در مردان حدود ۲۵ درصد بیشتر از زنان گزارش شده است.

دکتر خاموشی کهدوئی با تأکید بر نقش عوامل قابل کنترل در کاهش خطر ابتلا تصریح کرد: کنترل فشار خون، قند خون و دیابت، چربی خون و بیماری‌های قلبی، پیشگیری از اضافه‌وزن، پرهیز از مصرف سیگار و الکل و برخورداری از فعالیت بدنی و ورزش منظم، از مهم‌ترین اقداماتی هستند که می‌توانند در کاهش احتمال بروز سکته مغزی مؤثر باشند.

علائم هشداردهنده‌ای که نباید نادیده گرفته شوند

این متخصص جراحی مغز و اعصاب، سردرد، سرگیجه، تاری دید یا دوبینی، ضعف یک نیمه بدن، احساس گزگز و مورمور در یک سمت بدن یا صورت، اختلال در صحبت کردن، مشکلات بلع، اختلال تعادل، کاهش سطح هوشیاری و بی‌اختیاری ادرار یا مدفوع را از جمله علائم احتمالی سکته مغزی برشمرد و تأکید کرد: با مشاهده این نشانه‌ها باید در سریع‌ترین زمان ممکن با اورژانس تماس گرفت و بیمار را به مرکز درمانی منتقل کرد.

وی با تشریح اهمیت زمان در درمان این بیماران گفت: در سکته مغزی، معمولاً بخشی از بافت مغز در ناحیه مرکزی آسیب می‌بیند، اما بافت اطراف آن هنوز قابلیت بازگشت دارد و می‌توان با اقدامات درمانی و دارویی به‌موقع از تخریب بیشتر آن جلوگیری کرد.

دکتر خاموشی کهدوئی افزود: بر اساس مطالعات، در هر دقیقه حدود یک میلیون و ۹۰ هزار نورون در بخشی از مغز که قابلیت نجات دارد، از بین می‌رود؛ بنابراین هرچه بیمار سریع‌تر به فرایند درمان برسد، احتمال حفظ بافت مغزی بیشتر و میزان آسیب و عوارض عصبی کمتر خواهد بود.

وی خاطرنشان کرد: از دست رفتن بافت مغزی می‌تواند عوارض ماندگاری مانند اختلال در گفتار و وابستگی بیمار به دیگران ایجاد کند. به همین دلیل، نظام‌های بهداشتی و درمانی تلاش می‌کنند با کاهش زمان انتقال و شروع درمان، از شدت آسیب‌های عصبی بیماران بکاهند.

توان‌بخشی و کنترل عوامل خطر پس از سکته مغزی

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به اقدامات مورد نیاز پس از عبور بیمار از مرحله حاد بیماری اظهار کرد: فیزیوتراپی، گفتاردرمانی و کاردرمانی از جمله خدماتی هستند که متناسب با شرایط بیمار برای بهبود وضعیت و کاهش عوارض سکته مغزی مورد توجه قرار می‌گیرند.

وی به بیماران دارای سابقه سکته مغزی توصیه کرد با کنترل منظم فشار خون، قند و چربی خون و وزن، داشتن فعالیت بدنی و ورزش منظم و پرهیز از مصرف سیگار و الکل، برای کاهش خطر بروز مجدد این عارضه اقدام کنند.

FAST؛ راهنمای ساده برای تشخیص سریع سکته مغزی

دکتر خاموشی کهدوئی با تأکید بر ضرورت آگاهی خانواده‌ها از علائم سکته مغزی، به روش تشخیصی FAST اشاره کرد و گفت: هر یک از حروف این اصطلاح، نشانه‌ای برای شناسایی سریع علائم سکته مغزی است.

وی توضیح داد: حرف F به صورت (Face) اشاره دارد؛ به این معنا که افتادگی یا فلج شدن یک سمت صورت می‌تواند از نشانه‌های سکته باشد. حرف A به بازوها (Arms) مربوط است و ناتوانی فرد در بالا آوردن بازوها می‌تواند زنگ خطری جدّی باشد. حرف S به گفتار (Speech) اشاره دارد و اختلال در صحبت کردن از دیگر علائم هشداردهنده است. در نهایت، حرف T به زمان (Time) مربوط می‌شود؛ یعنی با مشاهده هر یک از این نشانه‌ها باید بدون اتلاف وقت با اورژانس تماس گرفت.

این متخصص جراحی مغز و اعصاب در پایان با اشاره به آمار بروز سکته مغزی در کشور گفت: میزان بروز این بیماری در ایران حدود ۱۵۰ مورد به ازای هر ۱۰۰ هزار نفر در سال است که در مقایسه با بسیاری از کشورها رقم بالاتری محسوب می‌شود. همچنین جمعیت مبتلا در ایران حدود ۱۰ سال جوان‌تر از بیماران سایر کشورها هستند؛ موضوعی که ضرورت توجه جدّی‌تر به پیشگیری، اصلاح سبک زندگی و تشخیص زودهنگام این بیماری را نشان می‌دهد.