پایگاه خبری وبدا

معاون توسعه مدیریت و منابع وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با تأکید بر ضرورت هم‌افزایی میان دانشگاه‌های علوم پزشکی، سازمان نظام پزشکی و سازمان‌های بیمه‌گر، گفت: اجرای موفق برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع نیازمند تعامل همه دستگاه‌های مرتبط، مستندسازی دقیق تجربیات، مدیریت دانش و تمرکز بر بهبود شاخص‌های سلامت است.

به گزارش وب دا، مهندس طاهر موهبتی، معاون توسعه مدیریت و منابع وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، در نشست وبیناری با رؤسای دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور که با حضور دکتر محمود شبستری، رئیس دانشگاه علوم پزشکی مشهد و جمعی از معاونین و مدیران این دانشگاه برگزار شد، بر ضرورت استفاده از تمامی ظرفیت‌های علمی، اجرایی و تخصصی کشور برای پیشبرد برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع تأکید کرد.

وی با اشاره به نقش تأثیرگذار سازمان نظام پزشکی در نظام سلامت، اظهار کرد: این سازمان از ارکان مهم حوزه سلامت کشور است و هر زمان تعارضی میان منافع مردم و جامعه پزشکی ایجاد شود، باید با رویکردی کارشناسانه و مبتنی بر منافع عمومی به موضوع ورود کند. از این رو بهره‌گیری از تجربیات و دیدگاه‌های متخصصان و مدیران این حوزه می‌تواند به ارتقای کیفیت اجرای برنامه‌های ملی سلامت کمک کند.

معاون توسعه مدیریت و منابع وزارت بهداشت با بیان اینکه برنامه پزشک خانواده وارد مرحله اصلی اجرا شده است، افزود: در حال حاضر فرصت مناسبی برای اصلاح، تکمیل و رفع نواقص احتمالی برنامه وجود دارد و لازم است همه دستگاه‌های ذی‌ربط با همدلی و هماهنگی در مسیر تحقق اهداف آن حرکت کنند.

مهندس موهبتی با اشاره به تعامل وزارت بهداشت با سازمان تأمین اجتماعی و سازمان بیمه سلامت، خاطرنشان کرد: گفت‌وگو با تمامی ذی‌نفعان و انعقاد تفاهم‌نامه‌های مشترک با هدف ایجاد وحدت رویه و پیشبرد برنامه‌ها انجام شده است، چراکه این طرح متعلق به یک فرد یا یک دستگاه نیست، بلکه برنامه‌ای ملی در چارچوب سیاست‌های دولت جمهوری اسلامی ایران است و دستاورد نهایی آن باید به ارتقای سلامت مردم منجر شود.

ارائه گزارش عملکرد دانشگاه‌ها بر اساس شاخص‌های کلیدی

وی از ارائه گزارش تحلیلی وضعیت اجرای برنامه پزشک خانواده در دانشگاه‌های علوم پزشکی خبر داد و گفت: در این نشست، آخرین وضعیت هر دانشگاه به‌صورت جداگانه بررسی می‌شود و رؤسای دانشگاه‌ها موظف هستند ضمن تشریح روند پیشرفت برنامه، دلایل عقب‌ماندگی‌ها یا چالش‌های موجود را نیز تبیین کنند تا تصمیم‌گیری‌های لازم برای رفع مشکلات انجام شود.

معاون توسعه وزارت بهداشت تأکید کرد: ارزیابی عملکرد دانشگاه‌ها باید بر پایه شاخص‌های مشخص، تحلیل‌های مستند و گزارش‌های دقیق انجام شود تا بتوان نقاط قوت و ضعف برنامه را به‌درستی شناسایی و برای بهبود آن برنامه‌ریزی کرد.

مستندسازی و مدیریت دانش؛ حلقه مفقوده برنامه‌های گذشته

موهبتی، مستندسازی و مدیریت دانش را از مهم‌ترین الزامات موفقیت برنامه پزشک خانواده دانست و اظهار کرد: یکی از آسیب‌های جدی برنامه‌های گذشته، نبود مستندات کافی، عدم دسترسی به اطلاعات و ضعف در تحلیل نتایج اجرای برنامه‌ها بود؛ موضوعی که موجب شد امکان ارزیابی دقیق میزان اثربخشی اقدامات و اصلاح فرآیندها فراهم نباشد.

وی تصریح کرد: امروز باید تمامی اقدامات، فرآیندها و نتایج به‌صورت نظام‌مند ثبت، تحلیل و مستندسازی شوند تا بتوان بر اساس شواهد، مسیر اجرای برنامه را اصلاح و تکمیل کرد.

ملاک موفقیت، ارتقای شاخص‌های سلامت است

معاون توسعه مدیریت و منابع وزارت بهداشت با تأکید بر اینکه موفقیت برنامه‌ها تنها با اجرای فعالیت‌ها سنجیده نمی‌شود، گفت: تمامی اقدامات باید در نهایت به بهبود شاخص‌های سلامت منجر شوند. اگر شاخص‌هایی مانند سلامت مادران باردار، سلامت نوزادان، کاهش مرگ‌های قابل پیشگیری و سایر شاخص‌های کلیدی ارتقا پیدا نکند، نمی‌توان اجرای برنامه را موفق ارزیابی کرد.

وی افزود: شاخص‌های واسط و شاخص‌های نهایی باید به‌صورت مستمر پایش شوند تا میزان اثربخشی برنامه‌ها به شکل علمی و دقیق قابل ارزیابی باشد.

ایجاد بانک جامع مستندات برنامه پزشک خانواده

در ادامه این نشست، گزارشی از روند ایجاد بانک جامع مستندات و مدیریت دانش برنامه پزشک خانواده ارائه شد.

بر اساس این گزارش، رویکرد این برنامه صرفاً جمع‌آوری اسناد نیست، بلکه ایجاد یک نظام جامع مدیریت دانش با بهره‌گیری از تجارب موفق بین‌المللی در حوزه مستندسازی برنامه‌های کلان سلامت دنبال می‌شود.

در این راستا، تجربیات بیش از ۲۰ کشور در زمینه مستندسازی برنامه‌های سلامت مورد بررسی قرار گرفته و تاکنون حدود ۱۸۰ سند مرتبط از سوی معاونت بهداشت وزارت بهداشت و سایر منابع معتبر گردآوری شده است.

همچنین بانک اطلاعاتی جامعی برای ثبت و دسته‌بندی اسناد طراحی شده که در آن مشخصاتی نظیر نوع سند، صادرکننده، دریافت‌کننده، ساختار اسناد، شاخص‌های مرتبط، تعاریف، منابع اطلاعاتی، واحدهای اندازه‌گیری و اهداف هر شاخص به‌صورت استاندارد ثبت می‌شود تا امکان تحلیل، ارزیابی و بهره‌برداری علمی از اطلاعات در سطح ملی فراهم شود.

موهبتی در پایان با تأکید بر استمرار همکاری دانشگاه‌های علوم پزشکی در اجرای این برنامه، اظهار امیدواری کرد با مشارکت همه ارکان نظام سلامت، برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع به اهداف پیش‌بینی‌شده دست یافته و زمینه ارتقای کیفیت خدمات سلامت و افزایش رضایتمندی مردم فراهم شود.

معاون بهداشت وزارت بهداشت: اجرای پزشک خانواده و نظام ارجاع یک الزام ملی و از اولویت‌های دولت است

معاون بهداشت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی  نیز در این نشست با تأکید بر عزم دولت برای اجرای برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع، گفت: اصلاح نظام ارائه خدمات سلامت ضرورتی اجتناب‌ناپذیر است و اجرای برنامه پزشک خانواده، به عنوان یکی از مهم‌ترین برنامه‌های نظام سلامت، با حمایت رئیس‌جمهور و وزارت بهداشت با قوت دنبال می‌شود.

دکتر علیرضا رئیسی، ضمن قدردانی از تلاش رؤسای دانشگاه‌ها در پیشبرد این برنامه، اظهار کرد: اجرای پزشک خانواده و نظام ارجاع یک انتخاب نیست، بلکه یک ضرورت برای ساماندهی خدمات سلامت در کشور است و همه ارکان نظام سلامت باید برای تحقق آن همراه شوند.

نظام ارجاع، پایه ساماندهی خدمات سلامت است

وی با بیان اینکه اصلاح نظام ارائه خدمات سلامت در کشور اجتناب‌ناپذیر است، افزود: ممکن است درباره شیوه اجرای برنامه دیدگاه‌های مختلفی وجود داشته باشد، اما در اصل ضرورت ایجاد نظام ارجاع هیچ تردیدی وجود ندارد؛ چرا که این نظام موجب ساماندهی ارائه خدمات، استفاده بهینه از ظرفیت شبکه بهداشت و درمان و ارتقای کیفیت مراقبت از بیماران خواهد شد.

معاون بهداشت وزارت بهداشت تصریح کرد: امروز بیش از یکصد کشور جهان تجربه اجرای پزشک خانواده را پشت سر گذاشته‌اند و ایران نیز می‌تواند با بهره‌گیری از این تجربیات، برنامه‌ای متناسب با ساختار نظام سلامت خود اجرا کند.

آموزش پزشکان و شفافیت قراردادها، شرط موفقیت برنامه است

دکتر رئیسی مهم‌ترین اقدام دانشگاه‌های علوم پزشکی در مقطع کنونی را آموزش پزشکان و تبیین دقیق مفاد قراردادها دانست و گفت: پزشکانی که قرار است در این برنامه فعالیت کنند باید از تمامی جزئیات قراردادها، تعهدات و فرآیندهای اجرایی آگاه باشند تا با اطمینان بیشتری وارد این طرح شوند.

وی با اشاره به دغدغه برخی پزشکان درباره پرداخت‌ها افزود: بخشی از این نگرانی‌ها ناشی از تجربه تأخیر در پرداخت‌ها طی سال‌های گذشته است؛ از این‌رو رؤسای دانشگاه‌ها باید با اطلاع‌رسانی شفاف، اعتماد جامعه پزشکی را برای مشارکت در این برنامه تقویت کنند.

حمایت رئیس‌جمهور و وزارت بهداشت، پشتوانه اجرای برنامه است

معاون بهداشت وزارت بهداشت با اشاره به تفاوت شرایط فعلی با دوره‌های گذشته اظهار کرد: امروز نسبت به اجرای پزشک خانواده خوش‌بینی بسیار بیشتری وجود دارد؛ زیرا این برنامه از حمایت جدی رئیس‌جمهور و مدیران ارشد وزارت بهداشت برخوردار است و برای نخستین‌بار معاونت توسعه وزارت بهداشت نیز به‌صورت فعال در کنار این برنامه قرار گرفته که این موضوع، ظرفیت اجرای موفق آن را افزایش داده است.

وی ادامه داد: علاوه بر برنامه پزشک خانواده، اجرای هم‌زمان برنامه‌های تحول نظام سلامت و توسعه خدمات سلامت در قالب سیاست‌های وزارت بهداشت نیز با جدیت دنبال خواهد شد.

پزشک خانواده امروز با گذشته تفاوت دارد

دکتر رئیسی با تأکید بر اینکه نباید برنامه جدید را با تجربه‌های گذشته مقایسه کرد، گفت: آنچه پیش از این در برخی استان‌ها از جمله فارس و مازندران اجرا می‌شد، با وجود تلاش ارزشمند مدیران و کارکنان سلامت، پزشک خانواده به مفهوم کامل آن نبود و اکنون برنامه‌ای جامع‌تر با مشارکت همه دستگاه‌های مرتبط در حال اجراست.

وی افزود: اجرای کامل چنین برنامه‌ای در هیچ کشوری طی مدت کوتاه محقق نشده و در بسیاری از کشورها بین ۱۰ تا ۱۵ سال برای تکمیل و تثبیت آن زمان صرف شده است؛ بنابراین باید با صبوری، رفع تدریجی مشکلات و مشارکت همه ذی‌نفعان، این مسیر را ادامه داد.

اجرای برنامه، تکلیف قانونی و مطالبه نظام سلامت است

معاون بهداشت وزارت بهداشت با اشاره به جایگاه قانونی برنامه پزشک خانواده اظهار کرد: اجرای این برنامه بر اساس اسناد بالادستی و قانون برنامه هفتم توسعه، تکلیف نظام سلامت است و همه مدیران و مسئولان موظف به اجرای آن هستند.

وی تأکید کرد: در حوزه سیاست‌گذاری، چارچوب‌ها در اسناد بالادستی کشور تعیین شده و وظیفه دستگاه‌های اجرایی، اجرای دقیق این سیاست‌هاست. البته از تمامی صاحب‌نظران، انجمن‌های علمی و سازمان نظام پزشکی که پیشنهادهای کارشناسی برای بهبود اجرای برنامه ارائه کنند، استقبال می‌کنیم.

از نقدهای سازنده استقبال می‌کنیم، اما برنامه متوقف نخواهد شد

دکتر رئیسی با بیان اینکه تضارب آرا و طرح دیدگاه‌های کارشناسی به ارتقای برنامه کمک می‌کند، گفت: وزارت بهداشت از هر پیشنهادی که موجب بهبود اجرای پزشک خانواده شود استقبال می‌کند، اما تلاش برای ایجاد مانع در مسیر اجرای این برنامه راه به جایی نخواهد برد.

وی خاطرنشان کرد: اصلاح نظام ارائه خدمات سلامت یک مطالبه ملی است و همه باید برای تحقق آن همکاری کنند؛ چرا که این برنامه در نهایت به نفع مردم، جامعه پزشکی و نظام سلامت کشور خواهد بود.

همراهی جامعه پزشکی، کلید موفقیت برنامه

معاون بهداشت وزارت بهداشت در پایان با قدردانی از همکاری دانشگاه‌های علوم پزشکی و جامعه پزشکی کشور اظهار کرد: اطمینان دارم پزشکان سراسر کشور همانند گذشته در اجرای این برنامه ملی مشارکت خواهند کرد. پزشک خانواده دیر یا زود در سراسر کشور اجرا خواهد شد و هرچه زودتر اجرای آن آغاز شود، فرصت بیشتری برای شناسایی و رفع چالش‌ها و دستیابی به نظامی کارآمدتر در ارائه خدمات سلامت فراهم خواهد شد.