پایگاه خبری وبدا

نتایج یک پژوهش در دانشگاه علوم پزشکی مشهد نشان داد که برخورداری از تحصیلات بالاتر، افزایش سن مادر و اشتغال با کاهش احتمال مصرف سیگار و سایر دخانیات در دوران بارداری ارتباط دارد؛ یافته‌ای که بر اهمیت آموزش‌های پیش از بارداری و حمایت هدفمند از زنان در معرض عوامل خطر تأکید می‌کند.

دکتر سودابه شهیدثالث در گفت‌وگو با وب‌دا، با اشاره به اجرای طرح تحقیقاتی با عنوان «بررسی شیوع، علل و پیامد استعمال سیگار در جمعیت مادران باردار تحت پوشش مراکز بهداشتی و درمانی دانشگاه علوم پزشکی مشهد در دوران بارداری» اظهار کرد: مصرف سیگار و سایر دخانیات در دوران بارداری از موضوعات مهم سلامت مادر و جنین است و شناسایی عوامل مرتبط با این رفتار می‌تواند به طراحی برنامه‌های مؤثرتر برای پیشگیری و کاهش مصرف دخانیات کمک کند.

وی افزود: نتایج این پژوهش نشان داد شرایط اقتصادی و اجتماعی نامناسب و همچنین مصرف موادی مانند تریاک و الکل، با احتمال بیشتر مصرف دخانیات در زنان باردار ارتباط دارد و شناسایی این عوامل می‌تواند به نظام سلامت در شناسایی دقیق‌تر گروه‌های نیازمند حمایت و مداخلات آموزشی کمک کند.

تحصیلات و اشتغال؛ عوامل مرتبط با کاهش مصرف دخانیات

این عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به یافته‌های اصلی این طرح تحقیقاتی گفت: بررسی‌ها نشان داد برخورداری از سطح تحصیلات بالاتر، به‌ویژه تحصیلات دانشگاهی در مقطع کارشناسی و بالاتر، با کاهش قابل توجه مصرف سیگار و سایر دخانیات در دوران بارداری همراه است.

وی ادامه داد: افزایش سن مادر در زمان بارداری و داشتن شغل نیز از دیگر عواملی بودند که با کاهش احتمال مصرف دخانیات در این دوره ارتباط داشتند؛ به این معنا که در این مطالعه، مادرانی که از تحصیلات بالاتر، سن بیشتر یا اشتغال برخوردار بودند، با احتمال کمتری در دوران بارداری سیگار مصرف می‌کردند.

دکتر شهیدثالث خاطرنشان کرد: این یافته‌ها اهمیت توجه به عوامل اجتماعی و اقتصادی مؤثر بر سلامت زنان را نشان می‌دهد و بیانگر آن است که مقابله با مصرف دخانیات در دوران بارداری تنها از مسیر توصیه‌های پزشکی امکان‌پذیر نیست، بلکه باید شرایط اجتماعی، اقتصادی و آموزشی زنان نیز به صورت همزمان مورد توجه قرار گیرد.

تأکید بر آموزش‌های پیش از بارداری

وی با اشاره به کاربرد نتایج این پژوهش اظهار کرد: یافته‌های این طرح می‌تواند در طراحی برنامه‌های آموزشی و پیشگیرانه برای زنان در سن باروری مورد استفاده قرار گیرد و افزایش آگاهی درباره پیامدهای مصرف دخانیات و عوامل خطر، به‌ویژه پیش از آغاز بارداری، می‌تواند زمینه مناسبی برای کاهش مصرف دخانیات فراهم کند.

این عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد افزود: اجرای برنامه‌های آموزشی و اطلاع‌رسانی هدفمند برای گروه‌هایی که از نظر شرایط اقتصادی و اجتماعی در وضعیت آسیب‌پذیرتری قرار دارند، اهمیت بیشتری دارد و در این زمینه می‌توان از ظرفیت مراکز بهداشتی و درمانی، مراقبان سلامت و ماماها برای ارائه آموزش و مشاوره بهره گرفت.

حمایت هدفمند از زنان در معرض عوامل خطر

دکتر شهیدثالث تصریح کرد: نتایج این مطالعه می‌تواند به سیاست‌گذاران و برنامه‌ریزان حوزه سلامت در شناسایی گروه‌های هدف و طراحی مداخلات متناسب با نیاز آنان کمک کند.

وی ادامه داد: توجه به آموزش‌های پیش از بارداری و ارائه مشاوره‌های مستمر در دوران بارداری، در کنار حمایت‌های اجتماعی و افزایش دسترسی به خدمات سلامت، می‌تواند بخشی از یک برنامه جامع برای کاهش مصرف دخانیات در زنان باشد.

این عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد در پایان، سیاست‌گذاران و برنامه‌ریزان حوزه سلامت، مراقبان سلامت و ماماهای شاغل در مراکز بهداشتی، انجمن‌های حمایت از زنان و خانواده و همچنین عموم مردم، به‌ویژه زنان در سن باروری، را از گروه‌های مخاطب و بهره‌بردار از نتایج این طرح تحقیقاتی برشمرد.

وی تأکید کرد: این پژوهش با تمرکز بر نقش عوامل اجتماعی، اقتصادی و آموزشی در الگوی مصرف دخانیات زنان باردار، بر اهمیت رویکردهای پیشگیرانه و حمایت‌محور برای ارتقای سلامت مادر و نسل آینده تأکید دارد.