پایگاه خبری وبدا

متخصص چشم و فلوشیپ شبکیه دانشگاه علوم پزشکی مشهد با هشدار نسبت به عوارض چشمی مصرف خودسرانه داروهای نیروزا و استروئیدهای آنابولیک در بدنسازی، گفت: این داروها می‌توانند با ایجاد اختلالات عروقی و تجمع مایع در شبکیه، موجب کاهش بینایی شوند و برخی عوارض نیز ممکن است نیازمند درمان و پیگیری باشند.

دکتر محمدرضا انصاری، متخصص چشم و فلوشیپ شبکیه و استاد دانشگاه علوم پزشکی مشهد در گفتگو با وب دا  با اشاره به کمتر مورد توجه قرار گرفتن عوارض چشمی داروهای نیروزا اظهار کرد: برخی ورزشکاران برای افزایش سریع حجم عضلات، افزایش قدرت یا کاهش چربی بدن از داروهایی مانند تستوسترون و سایر استروئیدهای آنابولیک استفاده می‌کنند و در برخی موارد نیز هورمون رشد و داروهای دیگر در کنار آن‌ها مصرف می‌شود.

وی افزود: عوارض این داروها تنها به عضلات، کبد یا سیستم هورمونی محدود نمی‌شود و چشم و بینایی نیز می‌تواند تحت تأثیر قرار گیرد و برخی از این عوارض جدی باشد.

تجمع مایع در شبکیه؛ یکی از عوارض احتمالی

این متخصص شبکیه یکی از مشکلات مهم مرتبط با مصرف برخی داروهای نیروزا را تجمع مایع در قسمت مرکزی شبکیه عنوان کرد و گفت: این عارضه می‌تواند موجب تاری دید، کاهش کیفیت بینایی، کج و معوج دیده شدن خطوط و ایجاد لکه در مرکز دید شود.

دکتر انصاری ادامه داد: در برخی افراد این عارضه ممکن است برطرف شود، اما در بعضی بیماران می‌تواند ادامه پیدا کند و نیازمند درمان و پیگیری باشد.

افزایش خطر اختلالات عروقی شبکیه

وی با اشاره به تأثیر تستوسترون و برخی استروئیدهای آنابولیک بر افزایش تعداد گلبول‌های قرمز اظهار کرد: افزایش بیش از حد غلظت خون می‌تواند احتمال ایجاد لخته و اختلال در جریان خون را افزایش دهد و عروق ظریف شبکیه نیز ممکن است درگیر شوند.

استاد دانشگاه علوم پزشکی مشهد افزود: در چنین شرایطی فرد ممکن است با کاهش ناگهانی بینایی ناشی از گرفتگی عروق شبکیه مراجعه کند؛ بنابراین زمانی که فردی جوان و ورزشکار، بدون بیماری‌های زمینه‌ای معمول، دچار کاهش ناگهانی دید یا گرفتگی عروق شبکیه می‌شود، لازم است در شرح حال او درباره مصرف داروهای نیروزا، به‌ویژه تستوسترون و استروئیدهای آنابولیک، سؤال شود.

سردرد و تاری دید؛ علائم هشدار مصرف هورمون رشد

دکتر انصاری همچنین درباره مصرف هورمون رشد در کنار داروهای بدنسازی هشدار داد و گفت: هورمون رشد در برخی افراد می‌تواند باعث افزایش فشار داخل جمجمه شود و علائمی مانند سردرد، تاری دید، دوبینی و تورم عصب بینایی ایجاد کند که باید جدی گرفته شوند.

وی با اشاره به مصرف برخی داروها به روش‌های غیرمعمول نیز اظهار کرد: متأسفانه گاهی افراد برای دستیابی سریع‌تر به نتیجه، داروها را به روش‌هایی غیر از روش تجویزشده مصرف می‌کنند و حتی مواردی از تزریق داروهای خوراکی به داخل رگ مشاهده شده است.

این متخصص شبکیه افزود: بیماری نیز با چنین سابقه‌ای مراجعه کرده بود که دچار عارضه شدید چشمی شده بود و این شیوه مصرف می‌تواند با اختلال در خون‌رسانی شبکیه، کاهش شدید بینایی ایجاد کند.

علائم چشمی که نباید نادیده گرفته شوند

دکتر انصاری با تأکید بر اینکه برخی عوارض چشمی ممکن است در ابتدا علامت واضحی نداشته باشند، گفت: تاری دید جدید، کاهش ناگهانی بینایی، ایجاد لکه در مرکز دید، کج و معوج دیدن خطوط، افزایش ناگهانی مگس‌پران یا مشاهده نورهای غیرطبیعی از جمله علائمی هستند که نباید نادیده گرفته شوند و فرد باید در اسرع وقت توسط چشم‌پزشک معاینه شود.

وی خاطرنشان کرد: ورزش و بدنسازی به خودی خود برای چشم مضر نیست و فعالیت بدنی منظم بخشی از یک زندگی سالم است؛ نگرانی اصلی، مصرف خودسرانه داروهای نیروزا برای دستیابی سریع‌تر به نتیجه است، زیرا این داروها می‌توانند عوارضی فراتر از انتظار ایجاد کنند و چشم و شبکیه نیز از این عوارض در امان نیستند.

ضرورت انتخاب نوع ورزش متناسب با وضعیت چشم

استاد دانشگاه علوم پزشکی مشهد در ادامه درباره فعالیت ورزشی در افراد مبتلا به بیماری‌های چشمی گفت: ورزش به طور کلی برای سلامت بدن و حتی سلامت عروق چشم مفید است، اما در برخی بیماران لازم است نوع و شدت فعالیت ورزشی با نظر پزشک انتخاب شود.

وی افزود: افرادی که سابقه جداشدگی شبکیه، پارگی یا سوراخ شبکیه، جراحی اخیر چشم، خونریزی داخل چشم یا برخی بیماری‌های عروقی شبکیه دارند، باید به‌ویژه درباره انجام ورزش‌های سنگین و فعالیت‌های همراه با ضربه احتیاط کنند.

دکتر انصاری با اشاره به ورزش‌های برخوردی اظهار کرد: در ورزش‌هایی مانند بوکس و ورزش‌های رزمی، احتمال آسیب مستقیم به چشم و شبکیه بیشتر است و استفاده از تجهیزات محافظ مناسب اهمیت زیادی دارد.

وی ادامه داد: در وزنه‌برداری بسیار سنگین نیز حبس کردن نفس و زور زدن شدید می‌تواند موجب افزایش ناگهانی فشار داخل عروق شود و در برخی افراد به خونریزی در شبکیه منجر شود.

این متخصص شبکیه تأکید کرد: داشتن بیماری شبکیه به معنای کنار گذاشتن ورزش نیست و در بیشتر موارد می‌توان با انتخاب نوع مناسب فعالیت ورزشی و رعایت محدودیت‌های لازم، فعالیت بدنی را ادامه داد؛ نکته مهم این است که نوع و شدت ورزش متناسب با وضعیت چشم فرد باشد.