پایگاه خبری وبدا

دانشیار گروه پزشکی اجتماعی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر نقش مؤثر مراقبان و همراهان در مسیر درمان بیماران مبتلا به سرطان، گفت: بر اساس داده‌های معتبر جهانی، حدود ۵۰ درصد سرطان‌ها با اصلاح عوامل خطر و مدیریت سبک زندگی قابل پیشگیری هستند و تشخیص زودهنگام نیز نقش مهمی در افزایش شانس موفقیت درمان دارد. وی همچنین بر ضرورت حمایت روانی از همراهان بیماران و توسعه رویکرد «نسخه‌نویسی اجتماعی» در نظام سلامت تأکید کرد.

دکتر ملیحه دادگرمقدم، متخصص پزشکی پیشگیری و اجتماعی و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، در گفتگو با وب دا با اشاره به ترس و نگرانی‌های رایج جامعه درباره بیماری سرطان اظهار کرد: بخشی از این ترس‌ها ناشی از کمبود آگاهی و اطلاع‌رسانی صحیح درباره این بیماری است؛ در حالی که بسیاری از سرطان‌ها با مدیریت عوامل خطر، از جمله ترک دخانیات، کنترل وزن، افزایش تحرک بدنی و رعایت تغذیه سالم، قابل پیشگیری هستند و تشخیص به‌موقع نیز می‌تواند فرصت‌های درمانی مؤثرتری در اختیار بیماران قرار دهد.

همراه بیمار نیز به مراقبت و حمایت نیاز دارد

این متخصص پزشکی پیشگیری و اجتماعی با اشاره به فشارهای روانی واردشده بر همراهان بیماران مبتلا به سرطان، از سه عامل مهم در آسیب‌پذیری روانی آنان یاد کرد و گفت: اضطراب ناشی از احتمال از دست دادن عزیزان، احساس گناه و درگیری ذهنی درباره نقش احتمالی خود در ابتلای بیمار و همچنین ناآگاهی از چگونگی مواجهه با مراحل درمان، از جمله شیمی‌درمانی و پرتودرمانی، فشارهای روانی قابل‌توجهی به همراهان وارد می‌کند.

وی افزود: این فشارها در صورت تداوم می‌توانند همراهان را نیز در معرض فرسودگی روانی، افسردگی و مشکلات جسمی قرار دهند؛ ازاین‌رو، مراقبت از مراقب باید بخشی از برنامه حمایتی بیماران مبتلا به سرطان باشد.

دکتر دادگرمقدم با تشبیه این موضوع به دستورالعمل ایمنی پرواز و ضرورت قرار دادن ماسک اکسیژن ابتدا بر صورت خود، خاطرنشان کرد: همراه بیمار نیز تا زمانی که از سلامت جسمی و روانی خود مراقبت نکند، نمی‌تواند حمایت مؤثر و پایداری از بیمار داشته باشد.

ارتباط همدلانه؛ جایگزین اطمینان‌بخشی‌های کلیشه‌ای

رئیس مرکز مطالعات و توسعه آموزش پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر اهمیت شیوه گفت‌وگو با بیماران مبتلا به سرطان، نسبت به استفاده از برخی جملات کلیشه‌ای و اطمینان‌بخشی‌های غیرواقع‌بینانه هشدار داد و گفت: عباراتی مانند «تو حتماً خوب می‌شوی» یا «اصلاً به بیماری فکر نکن»، ممکن است احساسات و نگرانی‌های واقعی بیمار را نادیده بگیرد و فرصت بیان دغدغه‌های او را محدود کند.

وی ادامه داد: بهتر است همراهان به‌جای چنین جملاتی، با عباراتی مانند «ما مسیر درمان را با هم طی می‌کنیم و من در این مسیر کنار تو هستم» یا «هر زمان خواستی درباره نگرانی‌هایت صحبت کنی، به حرف‌هایت گوش می‌دهم»، به احساسات بیمار اعتبار ببخشند و فضایی امن برای بیان ترس‌ها و دغدغه‌های او فراهم کنند.

نسخه‌نویسی اجتماعی؛ توجه به نیازهای فراتر از درمان پزشکی

این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به نقش عوامل محیطی و اجتماعی در سلامت و ضرورت تقویت برنامه‌های پیشگیری از سرطان، بر اهمیت توجه نظام سلامت به شرایط زندگی بیماران و خانواده‌های آنان تأکید کرد.

وی با اشاره به پیگیری طرح «نسخه‌نویسی اجتماعی» در دانشگاه علوم پزشکی مشهد اظهار کرد: این رویکرد در کنار نسخه درمانی و مداخلات پزشکی، وضعیت معیشتی، اجتماعی و حمایتی بیماران و خانواده‌های آنان را نیز مورد توجه قرار می‌دهد تا نیازهای فراتر از درمان جسمی شناسایی و برای پاسخ‌گویی به آن‌ها برنامه‌ریزی شود.

دکتر دادگرمقدم همچنین با اشاره به ظرفیت مشارکت اجتماعی در توسعه زیرساخت‌های سلامت، امکان نشان‌دار کردن مالیات از سوی پزشکان و اصناف را مورد توجه قرار داد و مشارکت در طرح‌های مهمی همچون ساخت بیمارستان ۵۴۰ تخت‌خوابی پیامبر اعظم(ص) در شرق مشهد را اقدامی مؤثر در تقویت زیرساخت‌های درمانی استان دانست.