کمبود ویتامین A؛ از شب‌کوری تا خطر نابینایی/ تغذیه متنوع، راهی برای حفظ سلامت چشم
دانشیار دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر نقش ویتامین‌ها، مواد معدنی و اسیدهای چرب ضروری در سلامت بینایی، نسبت به پیامدهای کمبود شدید ویتامین A، از اختلال دید در تاریکی و شب‌کوری تا خشکی شدید سطح چشم و آسیب قرنیه هشدار داد و بر اهمیت تغذیه متنوع و متعادل برای تأمین مواد مغذی مورد نیاز چشم تأکید کرد.
دکتر علیرضا اسلامپور، جراح و متخصص چشم و فلوشیپ قرنیه، در گفت‌وگو با وبدا اظهار کرد: سیستم بینایی از پیچیده‌ترین سیستم‌های بدن است و سلول‌های گیرنده نور در شبکیه برای فعالیت مداوم خود به انرژی، اکسیژن و مواد مغذی گوناگون نیاز دارند.
وی افزود: اسیدهای چرب ضروری، آنتی‌اکسیدان‌ها، ویتامین‌ها و برخی مواد معدنی در عملکرد صحیح سیستم بینایی نقش دارند و تأمین این مواد از طریق رژیم غذایی متنوع و متعادل اهمیت زیادی دارد.
کمبود ویتامین A؛ تهدیدی برای قرنیه و بینایی
عضو هیأت علمی گروه چشم‌پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به نقش حیاتی ویتامین A در عملکرد بینایی گفت: کمبود شدید این ویتامین ممکن است در مراحل اولیه با اختلال دید در تاریکی یا شب‌کوری بروز کند و در صورت تداوم، به خشکی شدید سطح چشم و آسیب قرنیه منجر شود؛ عارضه‌ای که در مراحل پیشرفته می‌تواند خطر نابینایی را به همراه داشته باشد.
اسلامپور، کودکان به‌ویژه در سنین پایین، افراد دچار سوءتغذیه و کسانی را که به دلایل مختلف با اختلال جذب مواد غذایی مواجه هستند، از گروه‌های در معرض خطر کمبود ویتامین A دانست و افزود: این کمبود در صورت تشخیص به‌موقع قابل پیشگیری و درمان است؛ بنابراین شناسایی افراد در معرض خطر و رسیدگی به وضعیت تغذیه‌ای آنان می‌تواند از بروز آسیب‌های جدّی بینایی جلوگیری کند.
کمبود ویتامین B12 و احتمال آسیب عصب بینایی
این متخصص چشم با اشاره به تأثیر کمبود برخی ویتامین‌های گروه B بر سلامت عصب بینایی اظهار کرد: کمبود ویتامین B12 و برخی مواد مغذی دیگر ممکن است به آسیب تغذیه‌ای عصب بینایی منجر شود؛ آسیبی که می‌تواند با کاهش دید مرکزی و اختلال در تشخیص رنگ‌ها همراه باشد.
وی ادامه داد: افرادی که رژیم‌های غذایی خاص، به‌ویژه رژیم کاملاً گیاهی، دارند باید به تأمین ویتامین B12 توجه کنند و در صورت نیاز، با نظر پزشک یا متخصص تغذیه برای بررسی وضعیت و دریافت مکمل اقدام کنند.
آنتی‌اکسیدان‌ها و امگا ۳؛ مواد مغذی مؤثر در سلامت چشم
دانشیار دانشگاه علوم پزشکی مشهد با بیان اینکه فعالیت بالای سلول‌های گیرنده نور در شبکیه و مصرف اکسیژن می‌تواند زمینه تولید رادیکال‌های آزاد و بروز استرس اکسیداتیو را فراهم کند، گفت: ویتامین‌های C و E، روی، مس و ترکیباتی مانند لوتئین و زآگزانتین از جمله مواد مغذی مورد توجه در حفظ سلامت چشم هستند. بهتر است نیاز بدن به این مواد تا حد امکان از طریق رژیم غذایی متنوع تأمین شود.
وی همچنین DHA را یکی از اسیدهای چرب مهم در ساختار سلول‌های گیرنده نور شبکیه و از خانواده امگا ۳ معرفی کرد و افزود: برخی ماهی‌ها و غذاهای دریایی، گردو، دانه چیا و دانه کتان از منابع امگا ۳ به شمار می‌روند. البته مصرف مکمل‌های این اسید چرب موضوعی جداگانه است و باید با توجه به شواهد علمی و شرایط فردی درباره آن تصمیم‌گیری شود.
تغذیه متنوع در کنار کنترل بیماری‌های زمینه‌ای
اسلامپور، رژیم غذایی مدیترانه‌ای را یکی از الگوهای مناسب برای دریافت طیف متنوعی از مواد مغذی دانست و گفت: مصرف سبزیجات، میوه‌ها، حبوبات، مغزها، روغن زیتون و ماهی، در کنار کاهش مصرف قند، غذاهای فرآوری‌شده و فست‌فودها، از ویژگی‌های این الگوی غذایی است.
وی تأکید کرد: هدف از تغذیه سالم، مصرف بیش از اندازه یک ماده غذایی خاص نیست؛ بلکه بدن باید مواد مغذی گوناگون را در قالب رژیمی متعادل و متنوع دریافت کند.
این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد در پایان خاطرنشان کرد: سلامت چشم از سلامت عمومی بدن جدا نیست و کنترل بیماری‌هایی مانند دیابت و فشار خون، حفظ وزن مناسب، فعالیت بدنی منظم، پرهیز از سیگار و رعایت اصول تغذیه سالم، همگی می‌توانند در حفظ سلامت بینایی نقش داشته باشند.
درج نظر