کنترل ریفلاکس معده با اصلاح سبک زندگی؛ کاهش وزن و پرهیز از محرکهای غذایی در اولویت درمان
متخصص بیماریهای داخلی و دانشیار دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر نقش تعیینکننده سبک زندگی در کنترل بیماری ریفلاکس معده به مری، کاهش وزن، پرهیز از غذاهای محرک و نوشابههای گازدار و اصلاح وضعیت خواب را از مهمترین راهکارهای کمککننده به درمان این بیماری برشمرد.
دکتر زهرا عطایی در گفتوگو با وبدا، با اشاره به شیوع بیماری ریفلاکس اسید معده به مری (GERD) در جهان اظهار کرد: این عارضه با نرخ تقریبی ۵ تا ۱۰ درصد در کشورهای آسیایی مشاهده میشود و شیوع آن در مناطق آمریکایی بالاتر است.
سوزش سر دل؛ شایعترین نشانه ریفلاکس
وی با بیان اینکه سوزش سر دل و احساس برگشت اسید به دهان از شایعترین علائم این بیماری است، افزود: تظاهرات ریفلاکس میتواند گستردهتر باشد و نشانههایی مانند درد در ناحیه مری، احساس گیر کردن غذا، درد قفسه سینه، افزایش بزاق، تهوعهای مکرر و حتی صدای خسخس سینه را نیز دربرگیرد.
دانشیار دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر ضرورت توجه به نشانههای کمتر شناختهشده این بیماری گفت: سرفههای مزمن با مدت بیش از هشت هفته، خرابی مکرر دندانها و گرفتگی صدا نیز میتوانند از علائم مرتبط با ریفلاکس باشند و نباید از آنها غفلت کرد.
تشخیص بالینی؛ بدون نیاز به آزمایشهای روتین
دکتر عطایی با اشاره به اینکه تشخیص بیماری ریفلاکس در قدم نخست بر اساس ارزیابی بالینی انجام میشود، اظهار کرد: شرح حال کامل بیمار، معاینات، بررسی داروهای مصرفی و سابقه خانوادگی، مبنای تشخیص این بیماری است و در موارد معمول، انجام آزمایشهای خاص در ابتدای فرآیند تشخیص ضرورت ندارد.
وی در عین حال به برخی علائم هشداردهنده اشاره کرد که بررسیهای تکمیلی را ضروری میسازند و افزود: کاهش وزن بیش از پنج کیلوگرم طی شش ماه، بیاشتهایی، مشاهده خون در استفراغ یا مدفوع، احساس گیر کردن غذا در مسیر مری و استفراغهای مکرر از جمله این نشانهها هستند. همچنین سابقه بیماریهای دستگاه گوارش در بستگان درجه اول یا شروع علائم در سنین پایینتر نیز باید در ارزیابی بیمار مورد توجه قرار گیرد.
درمان مرحلهای؛ جراحی آخرین گزینه است
این متخصص بیماریهای داخلی با تأکید بر اینکه درمان ریفلاکس معمولاً با رویکرد دارویی آغاز میشود، تصریح کرد: در بیمارانی که علائم هشداردهنده ندارند، درمان دارویی در اولویت قرار دارد؛ با این حال، در افرادی با سابقه بیش از پنج سال ریفلاکس، سن بالای ۵۰ سال، چاقی، سابقه مصرف سیگار یا سابقه خانوادگی سرطان، انجام آندوسکوپی باید مورد توجه قرار گیرد.
وی ادامه داد: انتخاب دارو با توجه به دفعات و شدت علائم انجام میشود؛ بهطوریکه برای علائم خفیف ممکن است داروهایی مانند فاموتیدین و برای علائمی که بیش از دو بار در هفته بروز میکنند، داروهایی مانند امپرازول تجویز شود. در صورت نیاز نیز پزشک میتواند دوز دارو را افزایش دهد یا از داروهایی مانند لانسوپرازول استفاده کند.
دکتر عطایی با تأکید بر اینکه اصلاح سبک زندگی بخش جداییناپذیر درمان ریفلاکس است، خاطرنشان کرد: تنها در شرایطی که بیمار با وجود طی مراحل درمان دارویی و رعایت توصیههای اصلاح سبک زندگی به وضعیت مطلوب نرسد، بررسی امکان درمان جراحی مطرح میشود؛ بنابراین جراحی نباید پس از یک دوره کوتاه درمانی بهعنوان گزینه نخست در نظر گرفته شود.
پنج توصیه مهم برای کاهش علائم ریفلاکس
دانشیار دانشگاه علوم پزشکی مشهد در پایان، کاهش وزن را یکی از اقدامات مؤثر در کاهش برگشت اسید معده دانست و درباره سایر توصیههای ضروری برای اصلاح سبک زندگی گفت: بالا آوردن قسمت بالایی تخت به میزان ۶ تا ۸ اینچ، بهجای صرفاً افزایش تعداد بالشها، میتواند به کاهش علائم کمک کند. همچنین خوابیدن به پهلوی چپ، پرهیز از غذاهایی که علائم را تشدید میکنند، بهویژه فستفودها و غذاهای تند، شور، چرب و پرادویه و نوشابههای گازدار، از دیگر توصیههای مهم است.
وی تأکید کرد: افراد مبتلا باید دستکم دو تا سه ساعت پیش از خواب از غذا خوردن خودداری کنند و از پوشیدن لباسهای تنگ بپرهیزند. رعایت مستمر این توصیهها در کنار درمان دارویی و پیگیری پزشکی میتواند نقش مهمی در کنترل علائم و بهبود وضعیت بیماران داشته باشد.
درج نظر