پایگاه خبری وبدا

مدیر گروه بهبود تغذیه جامعه دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به اینکه ۱۸ درصد دانش‌آموزان در حوزه تحت پوشش دانشگاه دارای اضافه‌وزن و چاقی هستند، بر ضرورت توجه جدی خانواده‌ها، مدارس و نظام سلامت به الگوی تغذیه دانش‌آموزان تأکید کرد و گفت: اصلاح عادات غذایی از دوران مدرسه می‌تواند از شکل‌گیری بسیاری از بیماری‌های مزمن در سال‌های آینده پیشگیری کند.

دکتر زهرا اباصلتی در گفت‌وگو با خبرنگار وب‌دا، با اشاره به آغاز سال تحصیلی و حضور بخش قابل توجهی از جمعیت کشور در مدارس اظهار کرد: دانش‌آموزان گروه سنی گسترده‌ای را شامل می‌شوند که در مراحل مختلف رشد جسمی، روانی و اجتماعی قرار دارند و همین موضوع باعث می‌شود نیازهای تغذیه‌ای آنان نیز متناسب با سن، شرایط رشد و مرحله زندگی متفاوت باشد.

وی افزود: رشد دوران کودکی، ورود به دوره بلوغ و آماده شدن برای حضور مؤثر در جامعه، هر یک نیازهای ویژه‌ای را برای دانش‌آموزان ایجاد می‌کند و موضوع غذا و تغذیه نیز از این قاعده مستثنی نیست؛ بنابراین نمی‌توان برای تمامی دانش‌آموزان در مقاطع مختلف، الگوی غذایی یکسانی در نظر گرفت.

۱۸ درصد دانش‌آموزان با اضافه‌وزن و چاقی مواجه‌اند

مدیر گروه بهبود تغذیه جامعه دانشگاه علوم پزشکی مشهد با بیان اینکه سوءتغذیه در دانش‌آموزان تنها به کمبودهای تغذیه‌ای محدود نمی‌شود، تصریح کرد: تغییر سبک زندگی و الگوهای غذایی خانواده‌ها موجب شده است که دانش‌آموزان همزمان با هر دو سوی طیف سوءتغذیه، یعنی کمبودهای تغذیه‌ای و دریافت بیش از نیاز انرژی، مواجه باشند.

اباصلتی ادامه داد: چاقی و اضافه‌وزن از مشکلات رو به رشد در این گروه سنی است و بر اساس آخرین اطلاعات ثبت‌شده در دانشگاه علوم پزشکی مشهد، ۱۸ درصد دانش‌آموزان دارای اضافه‌وزن و چاقی هستند.

وی خاطرنشان کرد: تداوم این وضعیت می‌تواند زمینه بروز بیماری‌های مزمنی مانند دیابت، اختلالات متابولیک، بیماری‌های قلبی و عروقی و برخی انواع سرطان‌ها را در سال‌های بعد افزایش دهد؛ بنابراین پیشگیری و مداخله در دوران کودکی و نوجوانی اهمیت ویژه‌ای دارد.

کمبودهای تغذیه‌ای همچنان یکی از چالش‌های سلامت دانش‌آموزان است

مدیر گروه بهبود تغذیه جامعه دانشگاه علوم پزشکی مشهد افزود: در کنار افزایش اضافه‌وزن و چاقی، همچنان با شکل قدیمی‌تر سوءتغذیه یعنی کمبود برخی ریزمغذی‌ها نیز مواجه هستیم و کمبود ویتامین D، ویتامین A و روی از جمله مواردی است که باید مورد توجه قرار گیرد.

وی ادامه داد: در برخی مناطق محروم نیز سوءتغذیه پروتئین و انرژی همچنان یکی از چالش‌های موجود است و برای کنترل مجموعه این مشکلات، نیازمند توجه، برنامه‌ریزی و همکاری خانواده‌ها، مدارس و دستگاه‌های مرتبط با سلامت هستیم.

اباصلتی بر ضرورت آموزش همگانی والدین و دانش‌آموزان تأکید کرد و گفت: مدرسه محیط مناسبی برای آموزش اصول تغذیه سالم است و می‌توان با مشارکت خود دانش‌آموزان در شناخت مشکلات تغذیه‌ای، پیامدهای آن و راه‌های پیشگیری، گام‌های مؤثری برای اصلاح الگوی مصرف غذایی برداشت.

میان‌وعده سالم؛ بخش مهمی از تغذیه دانش‌آموزان

وی با اشاره به اهمیت میان‌وعده در برنامه غذایی دانش‌آموزان اظهار کرد: میان‌وعده مناسب باید بخشی از الگوی غذایی سالم باشد و برای انتخاب آن باید به چند اصل توجه کرد؛ از جمله اینکه میان‌وعده تا حد امکان از یک غذای کامل تشکیل شود، متناسب با نیاز کودک باشد، همراه با آموزش صحیح به کودک و والدین ارائه شود و برای آن برنامه‌ریزی مشخص وجود داشته باشد.

مدیر گروه بهبود تغذیه جامعه دانشگاه علوم پزشکی مشهد افزود: لازم است به کودک فرصت داده شود تا احساس گرسنگی را تجربه کند و نباید با خوراکی‌های مختلف بدون برنامه، احساس گرسنگی او همواره سرکوب شود. همچنین افزایش سن به معنای کنار گذاشتن میان‌وعده مناسب و جایگزین کردن آن با خوراکی‌های کم‌ارزش نیست.

وی تصریح کرد: یک میان‌وعده مناسب بهتر است حاوی پروتئین، کربوهیدرات و به‌ویژه فیبر باشد و موادی مانند نان سبوس‌دار و سایر غلات کامل، پنیر، تخم‌مرغ، ماست، شیر کم‌چرب و کره بادام‌زمینی می‌توانند در این گروه قرار گیرند.

هله‌هوله جایگزین میان‌وعده سالم نشود

اباصلتی با تأکید بر اینکه میان‌وعده سالم با هله‌هوله تفاوت دارد، گفت: خوراکی‌هایی مانند چیپس، پفک، شکلات، کیک، کلوچه، بیسکویت و انواع تنقلات کم‌ارزش نباید جایگزین مواد غذایی مناسب شوند.

وی افزود: لقمه‌های خانگی مانند نان و پنیر، نان و خرما، تخم‌مرغ، انواع میوه و سبزیجات می‌توانند گزینه‌های مناسب‌تری برای میان‌وعده دانش‌آموزان باشند و خانواده‌ها بهتر است در تهیه میان‌وعده، کیفیت غذایی را در اولویت قرار دهند.

مدیر گروه بهبود تغذیه جامعه دانشگاه علوم پزشکی مشهد خاطرنشان کرد: بسیاری از کودکان، به‌ویژه در نوبت صبح، تمایل زیادی به مصرف میان‌وعده دارند؛ بنابراین اگر کودک صبحانه کاملی نخورده است، می‌توان بخشی از صبحانه را در قالب میان‌وعده در اختیار او قرار داد.

پایگاه‌های تغذیه سالم؛ فرصتی برای آموزش و اصلاح الگوی مصرف

وی با اشاره به نقش پایگاه تغذیه سالم در مدارس اظهار کرد: توجه به این پایگاه‌ها تنها از منظر تأمین غذای دانش‌آموزان اهمیت ندارد، بلکه می‌تواند به‌عنوان محیطی برای آموزش و نهادینه‌سازی عادات غذایی سالم نیز مورد استفاده قرار گیرد.

اباصلتی افزود: مراکز بهداشت و آموزش و پرورش با نظارت بر وضعیت پایگاه‌های تغذیه سالم، هم از نظر شرایط بهداشتی محل و هم کیفیت و نوع مواد غذایی عرضه‌شده، در مسیر حفظ سلامت دانش‌آموزان نقش مهمی دارند.

تغذیه سالم؛ سرمایه‌ای برای سلامت و یادگیری آینده

مدیر گروه بهبود تغذیه جامعه دانشگاه علوم پزشکی مشهد در پایان گفت: تغذیه مناسب یکی از عوامل کلیدی رشد مطلوب دانش‌آموزان در دوران تحصیل است و انتخاب‌های غذایی صحیح نه‌تنها بر سلامت جسمی، بلکه بر عملکرد تحصیلی و سلامت روانی آنان نیز تأثیرگذار است.

وی با تأکید بر نقش خانواده‌ها و معلمان در شکل‌گیری عادات غذایی دانش‌آموزان افزود: با ارائه اطلاعات درست، آموزش مستمر و تشویق کودکان و نوجوانان به انتخاب‌های سالم می‌توان زمینه شکل‌گیری نسلی سالم‌تر را فراهم کرد و از دوران مدرسه به‌عنوان فرصتی مؤثر برای ارتقای کیفیت زندگی، سلامت و یادگیری دانش‌آموزان بهره گرفت.