پایگاه خبری وبدا

استادیار دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تشریح هشت اصل مهم برای حفظ سلامت قلب و عروق، بر ضرورت توجه هم‌زمان به سبک زندگی سالم و پایش منظم شاخص‌هایی همچون فشار خون، قند خون، چربی خون و وزن تأکید کرد.

دکتر سیدرضا معلم   در گفتگو با وب دا اظهار کرد: بسیاری از اقدامات مؤثر در پیشگیری از بیماری‌های قلبی‌عروقی ساده و قابل اجرا در زندگی روزمره هستند و می‌توان آن‌ها را در قالب هشت محور مورد توجه قرار داد که چهار مورد به رفتارهای روزانه و چهار مورد به شاخص‌های سلامت بدن مربوط می‌شود.

وی افزود: این اصول مورد تأکید انجمن‌های بین‌المللی نیز قرار گرفته و رعایت آن‌ها می‌تواند در کاهش خطر حوادث قلبی‌عروقی مؤثر باشد.

تغذیه سالم؛ نخستین گام در حفظ سلامت قلب

دکتر معلم با اشاره به اهمیت تغذیه سالم، گفت: نمی‌توان یک ماده غذایی خاص را به‌عنوان عامل پیشگیری یا درمان همه بیماری‌های قلبی معرفی کرد؛ بلکه آنچه در بلندمدت اهمیت دارد، الگوی غذایی روزانه افراد است.

وی توصیه کرد افراد مصرف سبزیجات، میوه‌ها، غلات کامل و حبوبات را افزایش دهند و در مقابل، مصرف غذاهای فرآوری‌شده، مواد غذایی حاوی نمک و شکر زیاد و چربی‌های اشباع را کاهش دهند.

این استادیار دانشگاه علوم پزشکی مشهد خاطرنشان کرد: هرچه الگوی غذایی افراد بیشتر به سمت این توصیه‌ها حرکت کند، می‌توان انتظار داشت وضعیت سلامت قلبی‌عروقی نیز در بلندمدت مطلوب‌تر باشد.

فعالیت بدنی منظم؛ مقابله با کم‌تحرکی

وی افزایش فعالیت بدنی را دومین اصل مهم دانست و اظهار کرد: به‌طور عمومی توصیه می‌شود افراد در طول هفته حداقل ۱۵۰ دقیقه فعالیت بدنی با شدت متوسط یا حدود ۷۵ دقیقه فعالیت شدید داشته باشند.

دکتر معلم توضیح داد: در فعالیت با شدت متوسط، فرد می‌تواند هنگام فعالیت با شخص دیگری صحبت کند، اما در فعالیت شدید، صحبت کردن دشوار می‌شود و فرد به نفس‌نفس می‌افتد.

وی افزود: برای دستیابی به میزان توصیه‌شده فعالیت بدنی، الزاماً نیازی به حضور در باشگاه نیست و پیاده‌روی روزانه نیز می‌تواند نقش مؤثری داشته باشد؛ برای مثال، ۳۰ دقیقه پیاده‌روی در پنج روز هفته می‌تواند هدف توصیه‌شده فعالیت بدنی را تأمین کند.

این پزشک همچنین بر ضرورت پرهیز از نشستن طولانی‌مدت تأکید کرد و گفت: حتی اگر فرد روزانه ۳۰ دقیقه فعالیت ورزشی داشته باشد، نشستن طولانی در ساعات کاری می‌تواند نامطلوب باشد؛ بنابراین افرادی که به‌دلیل شغل خود مدت زیادی می‌نشینند، باید در فواصل مختلف از جای خود بلند شوند و تحرک داشته باشند.

دخانیات و محصولات نیکوتینی؛ خطری برای سلامت قلب

دکتر معلم پرهیز از مصرف دخانیات و محصولات حاوی نیکوتین را سومین اصل عنوان کرد و افزود: این موضوع تنها به سیگار محدود نمی‌شود و محصولات جدیدتر مانند سیگارهای الکترونیکی نیز باید مورد توجه قرار گیرند.

وی تصریح کرد: نیکوتین می‌تواند آثار نامطلوبی بر سیستم قلبی‌عروقی داشته باشد و نباید تصور کرد محصولات جدیدتر الزاماً فاقد عوارض قلبی‌عروقی هستند.

وی همچنین بر ضرورت پرهیز از قرار گرفتن در معرض دود دخانیات دیگران تأکید کرد و گفت: دود غیرمستقیم نیز می‌تواند سلامت قلب و عروق را تحت تأثیر قرار دهد.

خواب کافی و منظم؛ چهارمین اصل سبک زندگی سالم

این استادیار دانشگاه علوم پزشکی مشهد ، خواب کافی و منظم را چهارمین اصل رفتاری دانست و اظهار کرد: به‌طور عمومی توصیه می‌شود بزرگسالان در شبانه‌روز بین هفت تا ۹ ساعت خواب داشته باشند.

وی افزود: علاوه بر میزان خواب، کیفیت و نظم آن نیز اهمیت دارد و صرفاً رسیدن به تعداد مشخصی ساعت خواب از طریق خواب‌های کوتاه و نامنظم، لزوماً به معنای برخورداری از خواب سالم نیست.

چهار شاخص مهم برای پایش سلامت قلب

دکتر معلم در ادامه با اشاره به چهار شاخص مهم سلامت قلب و عروق گفت: وزن، چربی خون به‌ویژه LDL، قند خون و فشار خون، چهار شاخصی هستند که افراد باید از وضعیت آن‌ها آگاهی داشته باشند و به‌طور منظم آن‌ها را پیگیری کنند.

وی درباره اهمیت کنترل وزن اظهار کرد: عدد روی ترازو به‌تنهایی نمی‌تواند تصویر کاملی از وضعیت بدن ارائه دهد؛ چراکه ممکن است فردی به‌دلیل داشتن توده عضلانی وزن بیشتری داشته باشد، در حالی که فرد دیگری با همان وزن، درصد چربی بیشتری داشته باشد. بنابراین افراد دارای اضافه‌وزن باید متناسب با شرایط فردی خود برای کنترل وزن اقدام کنند.

وی با اشاره به اهمیت چربی خون نیز گفت: LDL یکی از مهم‌ترین شاخص‌ها در این زمینه است و هرچه میزان LDL پایین‌تر و برای مدت طولانی‌تری در محدوده مناسب باشد، برای سلامت قلبی‌عروقی مطلوب‌تر است.

دکتر معلم افزود: افرادی که میزان LDL بالایی دارند باید این موضوع را از طریق آزمایش‌های دوره‌ای شناسایی کرده و در صورت نیاز، تحت درمان و پیگیری مناسب قرار گیرند.

کنترل قند خون؛ گامی برای پیشگیری از عوارض

وی با تأکید بر اهمیت آگاهی از وضعیت قند خون گفت: دیابت در صورت کنترل نشدن می‌تواند در بلندمدت عوارض مختلفی برای بدن ایجاد کند و سلامت قلب و عروق را نیز تحت تأثیر قرار دهد.

این پزشک خاطرنشان کرد: هرچه دیابت زودتر تشخیص داده شود و کنترل مناسب آن سریع‌تر آغاز شود، امکان پیشگیری از بسیاری از عوارض این بیماری یا کاهش شدت آن‌ها بیشتر خواهد بود.

فشار خون؛ شاخصی که نباید نادیده گرفته شود

دکتر معلم فشار خون را چهارمین شاخص مهم سلامت قلب و عروق دانست و اظهار کرد: فشار خون بالا در بلندمدت می‌تواند به عروق آسیب وارد کند و علاوه بر سیستم قلبی‌عروقی، اندام‌هایی مانند کلیه و مغز را نیز تحت تأثیر قرار دهد.

وی تأکید کرد: تشخیص زودهنگام فشار خون بالا و آغاز به‌موقع درمان و کنترل آن می‌تواند نقش مهمی در پیشگیری از عوارض این بیماری داشته باشد.

منتظر بروز علائم و عوارض بیماری نباشیم

این استادیار دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر اهمیت پایش منظم شاخص‌های سلامت گفت: بسیاری از افراد از وضعیت فشار خون، قند خون و چربی خون خود اطلاع ندارند و نباید برای بررسی این شاخص‌ها منتظر بروز علائم و عوارض بیماری بمانند.

وی ادامه داد: به‌طور عمومی در افراد سالم توصیه می‌شود هر سه تا پنج سال یک‌بار وضعیت چربی خون، قند خون و فشار خون بررسی شود؛ البته در افرادی که به بیماری‌های زمینه‌ای مانند دیابت یا بیماری کلیوی مبتلا هستند، فاصله زمانی پیگیری‌ها باید با توجه به شرایط فرد و نظر پزشک کوتاه‌تر باشد.

دکتر معلم در پایان توصیه کرد افراد بالای ۲۰ سال به‌صورت منظم وضعیت قند خون، فشار خون و چربی خون خود را بررسی کنند و با اصلاح سبک زندگی، از جمله تغذیه سالم، فعالیت بدنی کافی، پرهیز از دخانیات و داشتن خواب مناسب، برای حفظ سلامت قلب و عروق خود اقدام کنند.

وی تأکید کرد: پیشگیری از بیماری‌های قلبی‌عروقی بیش از آنکه به اقدامات پیچیده وابسته باشد، به مجموعه‌ای از انتخاب‌های درست و استمرار در رعایت اصول ساده زندگی سالم وابسته است.