آسیبهای عفونی مصرف دخانیات و مواد مخدر باید جدی گرفته شود
عضو هیات علمی گروه عفونی دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: آسیبهای عفونی مصرف دخانیات و مواد مخدر باید جدی گرفته شود، موضوعی که کمتر مورد توجه قرار گرفته است.
دکتر مهناز آریان در گفتگو با وب دا، اظهار کرد: مصرف مواد مخدر و داروهای روانگردان یکی از پیچیدهترین مشکلات اجتماعی است که عوامل مختلف اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و تربیتی موجب گسترش آن در جامعه میشود.
وی افزود: اعتیاد یا وابستگی به مخدرها و روانگردانها بیماری بوده که شامل الگوهای نامناسبی از مصرف مواد مخدر و داروهاست که باعث تخریب جنبههای مختلف زندگی فرد از جمله سلامتی جامعه میشود.
عضو هیات علمی گروه عفونی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با بیان اینکه بررسی آسیبهای ناشی از مصرف مواد مخدر موضوعی است که از زوایای گوناگون از جمله وضعیت سلامت جامعه، توجه و برنامهریزی دقیق را میطلبد، خاطرنشان کرد: آسیبهای ناشی از مصرف مواد مخدر با توجه به موقعیت جغرافیایی، اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی هر منطقه متفاوت است و اهمیت موضوع کنترل این وضعیت در زمانی که بحث نوجوانان و جوانان در این امور مطرح میشود بیشتر از قبل است، جایی که آموزش و آگاهی به همراه اختصاص تسهیلات لازم جهت پیشگیری از موقعیتی که ممکن است درمان آن انرژی و هزینههای بسیار بالاتری را برای خانواده و جامعه به همراه داشته باشد نقشی اساسی را ایفا میکند.
دکتر آریان تصریح کرد: آسیبهای مصرف انواع دخانیات و مواد مخدر بر ریه و عوارض مرتبط با آن که شامل بیماریهای مختلف ریوی از جمله برونشیت، آمفیزم، سرطان و غیره بوده بر کسی پوشیده نیست و اصولاً رابطه اثبات شده سرطان ریه و مصرف سیگار مبحثی است که علاوه بر آگاهی، پایبندی به تغییر رفتار در این مورد را میطلبد.
وی با ذکر این نکته که آسیبهای عفونی مصرف دخانیات و مواد مخدر بر اساس نوع مادهای که استفاده میشود و همچنین روش استفاده از آن میتواند متفاوت باشد، تأکید کرد: مواد مخدر بر اساس نوع ماده مصرفی صنعتی بودن یا استنشاقی و یا روش تزریقی با عوارض متعددی همراه است، اثر مستقیم اوپیوئیدها روی سیستم ایمنی با مکانیسمهای مختلف شامل اختلال در کموتاکسی و اختلال در تولید لنفوسیتها اثبات شده است.
استادیار بیماریهای عفونی و گرمسیری دانشگاه علوم پزشکی مشهد ادامه داد: مصرف مواد مخدر وقتی با ریسک فاکتورهای دیگر از جمله سوءتغذیه، بهداشت نامناسب و تزریقات مکرر در محل پوست همراه میشود در واقع خطر و ریسک عفونت که مهمترین معضل بیماران در گروه IV DRUG USER (IOUS) است افزایش مییابد.
دکتر آریان با تأکید بر اینکه عفونتهای پوست و بافت نرم، آسیبهای پوستی و حتی ماشئیت نکروزان از مشکلات اساسی بیماران با مصرف تزریقی مواد مخدر بوده است، گفت: اندوکارویت و عفونت دریچههای قلبی و ترومبوفلبیتهای پستیک و عفونی و آسیبهای عروقی از دیگر مباحث مهمی است که در این گروه از بیماران مورد توجه است.
وی افزود: بیماران با اعتیاد تزریقی در خطر عفونتهای مهم مانند هپاتیت C و HIV هستند و با توجه به اینکه کشور ما منطقه اندمیک و کنترل آن در این گروه از بیماران از مسائل مهم بهداشت و سلامت این افراد است، سرفهای که در اثر ماری جوانا یا کراک القا میشود و احتمال انتقال سل TB را افزایش میدهد.
متخصص ریه با اشاره به اینکه الکل در بیماران با هپاتبتهای B و C، کوکائین، مت آمفتامین و بوپرنورفین سبب هپاتوتوکیستی و آسیب کبدی و تسریع روند سیروز میشود، تصریح کرد: مواد مخدر تزریقی مهمترین روش انتقال هپاتیت C است، ضمن اینکه عوارض مغزی در بیماران IDUS متعدد است و شامل کوما به علت OVER DOSEیا آسقالوپاتی آنوکسیک، دلیریوم، ادم مغزی، تشنج و دمانس است.
دکتر آریان اضافه کرد: عفونتهای سیستم عصبی مرکزی بهصورت لوکال و یا ثانویه به سایر محلهای عفونت از جمله اندوکاردیت میباشد، اندوکاردیت (عفونت دریچههای قلب) به علت باکتری استافیلوکوک اورئوس یا ارگانیسم استرپتوکوک پنومونیه شایعترین علت بیماری CUS (سیستم عصبی مرکزی) در افراد IDUS بوده و میتواند سبب عوارض جدی مثل آسبه مغزی، مننژیت و خونریزی شود.
وی بیان کرد: از جمله مواردی که در بحث بیماریهای عفونی در موضوع افراد مصرفکننده مواد مخدر و تزریقی باید توجه داشت شیوع کزاز و بوتولیسم و توجه به واکسیناسیون این افراد است.
عضو هیات علمی گروه عفونی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با ذکر این نکته که در صورتی که نوجوانان و جوانان تا زمان استقلال فکری در بستر خانواده سالم تحت حمایت باشند احتمال و فاکتورهای خطری را که این نوع افراد به سمت اعتیاد بروند کمتر میکند، تأکید کرد: عوامل اجتماعی و فردی مرتبط با اعتیاد بحثی تخصصی است که نیاز به زمان و کار اساسی در این مورد دارد.
دکتر آریان گفت: خانواده و دوستان 2 عامل مهم در گرایش گروه سنی نوجوانان و جوانان است، اعتیاد یک بیماری اجتماعی و فردی است و تا زمانی که علل گرایشی آن کنترل نشود درمان جسمی و روانی فقط برای مدتی نتیجهبخش خواهد بود و به علت مسائل اجتماعی ممکن است فرد دوباره گرفتار مواد اعتیاد آور شود.
وی افزود: در اینجا لازم است که والدین به توصیههای پیشگیرانهای چون داشتن اطلاعات کافی نسبت به مواد مخدر، الگوی مناسب برای فرزندان خود و ایجاد فضای امن در کانون خانواده، مقاوم ساختن فرزندان با تقویت اعتماد به نفس و گذاشتن وقت برای و آگاهسازی فرزندان قبل از رسیدن به سنین بحرانی نسبت به مضرات و عواقب ویرانگر مصرف مواد مخدر و ایجاد بستر تشویق، ورزش، تفریحات سالم و گفتوگو با آنان توجه کنند.
استاد یار بیماریهای عفونی و گرمسیری دانشگاه علوم پزشکی مشهد با بیان اینکه اعتیاد تأثیرات جبرانناپذیری بر خانواده و اجتماع دارد، خاطرنشان کرد: با توجه به اینکه آگاهی بهترین روش جهت پیشگیری از وقوع مشکلات است، لذا ارائه اطلاعات لازم به خصوص به گروههای سنی نوجوان و جوان و اشاره به بیماریهای جسمی و روحی و روانی مرتبط با آن مهمترین گام در پیشگیری از اعتیاد و آسیبهای ناشی از آن و کنترل وضعیت موجود خواهد بود.
