پایگاه خبری وبدا

معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد و رئیس مرکز بهداشت خراسان رضوی از اجرای پویش سلامت روان با هدف ارتقای سواد سلامت، افزایش تاب‌آوری و توانمندی مردم برای مدیریت استرس‌ها و شرایط دشوار زندگی خبر داد و بر نقش مؤثر رسانه‌ها در اطلاع‌رسانی صحیح و کاهش آسیب‌های روانی تأکید کرد.

دکتر مهدی قلیان در نشست خبری با خبرنگاران اظهار کرد: رسانه‌ها در تمامی پویش‌های حوزه سلامت نقش بی‌بدیلی دارند و تجربه دوران همه‌گیری کووید۱۹ نشان داد که ظرفیت رسانه‌ها، به‌ویژه در فضای مجازی، می‌تواند تأثیر قابل توجهی در آگاهی‌بخشی و ارتقای سلامت جامعه داشته باشد.

وی افزود: پویش سلامت روان با هدف افزایش تاب‌آوری مردم و ارتقای سواد سلامت روان اجرا می‌شود تا جامعه بتواند در مواجهه با بحران‌ها و شرایط دشوار، از توانمندی بیشتری برخوردار باشد و از بروز و گسترش آسیب‌های روانی پیشگیری شود.

معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به اهمیت سلامت روان در شرایط مختلف زندگی، از جمله بحران‌ها و حوادث، خاطرنشان کرد: در این پویش تلاش می‌شود سواد سلامت مردم در حوزه روان افزایش یافته و توان روحی و تاب‌آوری آنان تقویت شود؛ رویکردی که پیش از این نیز در قالب پویش‌های سلامت با موضوعاتی همچون تغذیه، مصرف نمک، شیر و دیابت دنبال شده است.

قلیان تأکید کرد: هدف ما صرفاً اطلاع‌رسانی نیست، بلکه بر «تبدیل علم به عمل» تأکید داریم و تلاش می‌کنیم آموزش‌های ارائه‌شده در حوزه سلامت روان در رفتار و سبک زندگی مردم نیز نمود پیدا کند.

وی با اشاره به استقرار کارشناسان سلامت روان در مراکز بهداشت از سال ۱۳۹۴ گفت: این کارشناسان با هدف ارائه آموزش و مشاوره‌های صحیح سلامت روان در مراکز خدمات جامع سلامت حضور دارند و افرادی که برای دریافت خدمات سلامت جسمانی به این مراکز مراجعه می‌کنند، می‌توانند از خدمات مشاوره سلامت روان نیز بهره‌مند شوند.

رئیس مرکز بهداشت خراسان رضوی همچنین بر ضرورت توجه به نحوه اطلاع‌رسانی در فضای رسانه‌ای تأکید کرد و گفت: مردم به دنبال دریافت اخبار تازه و داغ هستند، اما گاهی از آثار و پیامدهای اخبار منفی غافل می‌شوند؛ بنابراین رسانه‌ها باید با اطلاع‌رسانی دقیق، صحیح و به دور از هیجان، به حفظ آرامش و سلامت روان جامعه کمک کنند.

خودمراقبتی؛ محور اصلی پویش سلامت روان

مدیر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد دانشگاه علوم پزشکی مشهد نیز در این نشست، خودمراقبتی را یکی از محورهای اصلی پویش سلامت روان عنوان کرد.

دکتر ندا اخروی اظهار کرد: سلامت روان حالتی از بهزیستی است که در آن فرد توانمندی‌های خود را می‌شناسد و می‌تواند با روش‌های صحیح با استرس‌ها و چالش‌های زندگی مقابله کند.

وی افزود: در این پویش بر خودمراقبتی تأکید ویژه‌ای شده است تا افراد بتوانند در شرایط پراسترس و حاد زندگی، ضمن حفظ سلامت روان، نقش مؤثرتری در خانواده و جامعه ایفا کنند.

مدیر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد دانشگاه علوم پزشکی مشهد خودمراقبتی را مجموعه‌ای از اقدامات آگاهانه، هدفمند و مستمر برای حفظ و ارتقای سلامت جسمی، روانی، اجتماعی و عاطفی دانست و گفت: توجه به خودمراقبتی می‌تواند ضمن پیشگیری از فرسودگی، به حفظ و تقویت توانمندی‌های فردی کمک کند.

اخروی با اشاره به اهمیت مراقبت از سلامت روان، بر توجه به خواب منظم و کافی، تغذیه مناسب، فعالیت بدنی روزانه، خودگویی مثبت، تمرین‌های تنفسی، ارتباطات اجتماعی مطلوب و مدیریت منطقی هیجانات و استرس‌ها تأکید کرد.

وی ادامه داد: شناخت و به‌کارگیری تکنیک‌های مدیریت استرس و روش‌های آرام‌سازی می‌تواند در تنظیم واکنش‌های بدن و کنترل شرایط هیجانی مؤثر باشد و لازم است آموزش این مهارت‌ها در جامعه جدی گرفته شود.

ضرورت توجه به واکنش‌های روانی پس از حوادث و بحران‌ها

مدیر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به اختلال استرس حاد (ASD) گفت: این اختلال می‌تواند در پی یک شوک یا حادثه شدید ایجاد شود و معمولاً واکنش‌های آن از سه روز تا یک ماه پس از حادثه ادامه دارد.

اخروی افزود: بسیاری از افراد پس از مواجهه با استرس‌های شدید می‌توانند با اتکا به ظرفیت‌های فردی و اجتماعی خود از بحران عبور کنند، اما افرادی که پس از یک حادثه با علائمی مانند کابوس‌های مکرر، مرور مداوم حادثه، تعریق سرد، تپش قلب و واکنش‌های شدید جسمانی مواجه می‌شوند، باید از خدمات مشاوره‌ای و تخصصی سلامت روان بهره‌مند شوند.

وی روان‌درمانی را یکی از روش‌های مؤثر در کمک به این افراد دانست و افزود: در صورت نیاز، درمان دارویی نیز می‌تواند در کنار روان‌درمانی مورد استفاده قرار گیرد.

اخروی همچنین با اشاره به نتایج پیمایش‌های سلامت روان اظهار کرد: در پیمایش روان‌شناختی سال ۱۴۰۰، حدود ۲۵ درصد جامعه با نوعی اختلال روان‌شناختی مواجه بودند؛ این میزان در پیمایش سال ۱۳۹۰، ۲۳.۶ درصد گزارش شده بود که با آمارهای جهانی تفاوت قابل توجهی ندارد.

وی با تأکید بر ظرفیت بالای جامعه در مواجهه با بحران‌ها خاطرنشان کرد: مردم ایران از تاب‌آوری قابل توجهی برخوردارند و با استفاده از ظرفیت‌های فردی، اجتماعی و اعتقادی خود می‌توانند با بسیاری از تنش‌ها و شرایط دشوار مقابله کنند.

تأکید بر پرهیز از پیگیری اخبار نگران‌کننده و شایعات

مدیر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به شرایط بحرانی و اخبار مربوط به تهدیدهای اخیر، بر ضرورت مدیریت افکار و هیجانات تأکید کرد و گفت: نباید ذهن خود را درگیر پیش‌بینی اتفاقاتی کنیم که هنوز رخ نداده و مشخص نیست رخ خواهد داد یا خیر.

اخروی افزود: لازم است در چنین شرایطی افراد به خود یادآوری کنند که نگرانی مداوم درباره اتفاقات احتمالی، یک استرس غیرمفید است و باید با فاصله گرفتن از افکار منفی و اخبار اضطراب‌آور، زندگی روزمره خود را تا حد امکان به شکل عادی ادامه دهند.

ارتباط مستقیم سلامت روان و سلامت جسم

رئیس گروه آموزش و ارتقای سلامت دانشگاه علوم پزشکی مشهد نیز در این نشست با تأکید بر ارتباط متقابل سلامت جسم و روان گفت: بر اساس آمار اعلامی سازمان جهانی بهداشت، بین ۶۰ تا ۷۰ درصد بیماری‌های جسمی با مشکلات روانی ارتباط دارند و سلامت جسم و روان را نمی‌توان از یکدیگر جدا دانست.

دکتر محمدجعفر صادقی افزود: همه بخش‌های جامعه باید برای ایجاد نشاط، آرامش و تقویت سلامت روان تلاش کنند تا زمینه شکل‌گیری جامعه‌ای سالم‌تر و برخوردار از کیفیت زندگی مطلوب‌تر فراهم شود.

وی با تأکید بر اهمیت بازگشت آرامش پس از بحران‌ها، از مردم خواست مطالب آموزشی و توصیه‌های معتبر منتشرشده در حوزه سلامت روان را مطالعه کنند و ادامه داد: شایعات منتشرشده در فضای مجازی نباید مبنای نگرانی و تصمیم‌گیری قرار گیرد.

رئیس گروه آموزش و ارتقای سلامت دانشگاه علوم پزشکی مشهد خاطرنشان کرد: خانواده‌ها به‌ویژه والدین باید اخبار و مطالب منتشرشده در فضای مجازی را از منابع معتبر دریافت کنند و اجازه ندهند اخبار تأییدنشده و نگران‌کننده، آرامش آنان و فرزندانشان را تحت تأثیر قرار دهد.