پایگاه خبری وبدا

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر اهمیت رجیستری‌های پزشکی در حوزه تحقیقات و درمان گفت: ثبت منظم اطلاعات بیماران در قالب رجیستری‌ها می‌تواند نقش بسیار مؤثری در تشخیص، پیگیری درمان و کشف بیماری‌های جدید داشته باشد.

دکتر مهران بیرقی طوسی، فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان و نوجوانان، فلوشیپ نوروفیزیولوژی بالینی و صرع کودکان و دانشیار دانشگاه علوم پزشکی مشهد در گفتگو با وب دا اظهار کرد: تاکنون موفق به نگارش و انتشار بیش از ۱۰۰ مقاله علمی در نشریات مختلف شده‌ام که بخش عمده آن‌ها در حوزه اعصاب کودکان و به‌ویژه ژنتیک در بیماری‌های کودکان است.

وی با اشاره به طرح‌های پژوهشی انجام‌شده و در دست اقدام افزود: در برخی پروژه‌های مشترک تحقیقاتی توانسته‌ایم چند بیماری جدید را در سطح جهان شناسایی کنیم که تشخیص آن‌ها از طریق بررسی‌های ژنتیکی انجام شده است. تقریباً تمامی بیمارانی که به من مراجعه می‌کنند در قالب رجیستری‌های مختلف ثبت می‌شوند و این موضوع در تشخیص و پیگیری روند درمان بیماران نقش بسیار مهمی دارد.

این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد ادامه داد: اکنون که نتایج این رجیستری‌ها به‌تدریج در حال به ثمر نشستن است، علاوه بر شناسایی بیماری‌های جدید، مقالات علمی متعددی نیز از این داده‌ها استخراج می‌شود و اهمیت این سامانه‌ها بیش از پیش برای ما روشن شده است.

دکتر بیرقی طوسی با اشاره به چالش‌های فعالیت در حوزه رجیستری تصریح کرد: اجرای رجیستری یک فعالیت دشوار، زمان‌بر و پرهزینه است و پژوهشگری که در این حوزه فعالیت می‌کند باید علاقه و پشتکار زیادی داشته باشد؛ چرا که در غیر این صورت ممکن است در میانه راه دچار ناامیدی شود. بخشی از هزینه‌های این طرح‌ها را شخصاً تأمین کرده‌ام و البته در ابتدای کار نیز دانشگاه بخشی از هزینه‌ها را پرداخت کرده است.

وی با بیان اینکه فعالیت در حوزه رجیستری را از سال ۱۳۹۵ آغاز کرده است، گفت: دو طرح رجیستری در حوزه تأخیر تکاملی و بیماری‌های نوروژنراتیو مورد تأیید وزارت بهداشت قرار گرفته است، اما علاوه بر آن در زمینه‌های مختلفی بیماران را ثبت می‌کنم که کاری پرهزینه و زمان‌بر، اما بسیار ارزشمند است و معتقدم بدون رجیستری پیشبرد بسیاری از فعالیت‌های علمی ممکن نیست.

این فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان درباره طرح‌های تحقیقاتی در حال اجرا گفت: بخش عمده پژوهش‌های من در حوزه صرع کودکان، ژنتیک در بیماری‌های اعصاب کودکان و ژنتیک در صرع کودکان متمرکز است. همچنین فعالیت‌هایی در زمینه تأخیر تکاملی به‌ویژه فلج مغزی کودکان (CP) در حال انجام است.

وی افزود: در حوزه تشخیص ژنتیکی بیماری‌های کودکان نیز پیشرفت‌های قابل توجهی حاصل شده و با همکاری‌های بین‌رشته‌ای و بین‌دانشگاهی، تشخیص بیماری‌ها دقیق‌تر شده و دیدگاه‌ها به سمت درمان‌های هدفمند حرکت کرده است. امیدواریم در آینده بتوانیم با روش‌های کم‌هزینه‌تر، بیماری‌های نادر و فوق‌نادر کودکان را به‌صورت پزشکی شخصی‌محور درمان کنیم.

دکتر بیرقی طوسی با اشاره به یکی از نمونه‌های موفق تحقیقات جهانی در این حوزه گفت: در سال ۲۰۱۸ بیماری نادری در جهان شناسایی شد که من نیز یکی از اعضای تیم تحقیقاتی آن بودم. در این بیماری، هر نوع استرس می‌تواند موجب بروز عدم تعادل و تشنج در کودک شود. در همان زمان یک ژن جدید نیز کشف شد و اکنون برخی بیماران با مصرف داروی مینوسیکلین قادر به ادامه زندگی هستند؛ در حالی که پیش از این بیماران مبتلا اغلب محکوم به مرگ بودند.

وی همچنین به برخی دیگر از تحقیقات خود اشاره کرد و گفت: در زمینه درمان‌های نوین صرع مقاوم به درمان، مطالعاتی با استفاده از برخی گیاهان دارویی از جمله فاوانیا و سیاه‌دانه با همکاری استادان دانشگاه انجام شده که نتایج ارزشمندی به همراه داشته است.

این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد یکی دیگر از حوزه‌های تحقیقاتی خود را استفاده از هوش مصنوعی در تشخیص دقیق کانون تشنج در کودکان عنوان کرد و افزود: در حال حاضر با بهره‌گیری از فناوری هوش مصنوعی و استفاده از نوار مغز ویدئویی ۲۴ ساعته که در مرکز آموزشی، پژوهشی و درمانی قائم(عج) در دسترس است، تلاش می‌کنیم محل دقیق کانون تشنج را شناسایی کنیم تا در صورت لزوم با انجام جراحی‌های مغز بتوان کمک مؤثری به بیماران ارائه داد.

وی با اشاره به همکاری‌های بین‌المللی در حوزه درمان بیماران گفت: با توجه به حضور جراحان توانمند مغز و اعصاب در مشهد، همکاری‌هایی با جراحان آلمانی نیز شکل گرفته است که در قالب آن برخی از جراحی‌های بیماران به‌صورت رایگان در بیمارستان‌های مشهد انجام می‌شود.

دکتر بیرقی طوسی همچنین از همکاری با یک گروه تحقیقاتی در واحد مهندسی دانشگاه آزاد اسلامی خبر داد و گفت: در قالب این همکاری در حال طراحی و ساخت دستگاه‌هایی برای بهبود حرکات کودکان مبتلا به فلج مغزی هستیم.

وی با اشاره به چالش‌های حوزه پژوهش اظهار کرد: محدودیت منابع مالی و کمبود برخی زیرساخت‌ها از مهم‌ترین مشکلات این حوزه است. در رشته اعصاب کودکان بدون انجام پژوهش، تشخیص و درمان بسیاری از بیماری‌های نادر امکان‌پذیر نیست.

این پژوهشگر دانشگاه علوم پزشکی مشهد افزود: یکی از برنامه‌های در دست پیگیری، راه‌اندازی مرکز تحقیقات اعصاب کودکان در دانشگاه است، اما در این مسیر با چالش‌هایی از جمله کمبود فضای فیزیکی و امکانات پژوهشی مواجه هستیم.

وی در پایان با تأکید بر ظرفیت‌های علمی کشور برای انجام تحقیقات نوآورانه گفت: برخلاف تصور برخی افراد که معتقدند در کشور امکان انجام تحقیقات نوآورانه وجود ندارد، ما بارها توانسته‌ایم بیماری‌های جدیدی را در سطح جهان معرفی کنیم. امیدواریم با توسعه تجهیزات پیشرفته در دانشگاه علوم پزشکی مشهد، امکان انجام تحقیقات گسترده‌تر و ارائه خدمات بهتر در حوزه تشخیص و درمان بیماران فراهم شود.