پایگاه خبری وبدا

عضو هیأت علمی گروه اتاق عمل و سالمندی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به تغییر نیازهای تغذیه‌ای در دوران سالمندی گفت: سوءتغذیه در سالمندان همیشه با کاهش وزن یا لاغری آشکار همراه نیست و حتی افرادی که وزن طبیعی دارند نیز ممکن است به کمبود برخی مواد مغذی و ریزمغذی‌ها مبتلا باشند؛ از این رو توجه به تغییر اشتها، کاهش وزن ناخواسته و وضعیت تغذیه‌ای سالمندان، نقش مهمی در حفظ توان عضلانی، پیشگیری از سقوط و ارتقای کیفیت زندگی آنان دارد.

دکتر اکرم قنبری مقدم در گفت‌وگو با وب‌دا اظهار کرد: با افزایش سن، تغییراتی مانند کاهش اشتها، مشکلات دندانی، دشواری جویدن و برخی بیماری‌های زمینه‌ای می‌تواند میزان دریافت مواد غذایی را کاهش دهد و سالمند را در معرض سوءتغذیه قرار دهد.

وی افزود: کمبود برخی ویتامین‌ها و ریزمغذی‌ها، از جمله ویتامین‌های B12 و D، در سالمندان اهمیت ویژه‌ای دارد و لازم است وضعیت تغذیه‌ای افراد در این گروه سنی به‌صورت دوره‌ای مورد توجه قرار گیرد.

کاهش وزن ناخواسته؛ زنگ هشدار وضعیت تغذیه‌ای

عضو هیأت علمی گروه اتاق عمل و سالمندی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر اهمیت توجه به تغییرات وزن خاطرنشان کرد: کاهش وزن ناخواسته، به‌ویژه اگر محسوس و در مدت کوتاهی اتفاق بیفتد، می‌تواند نشانه‌ای از یک مشکل زمینه‌ای یا دریافت ناکافی مواد غذایی باشد و نباید نادیده گرفته شود.

دکتر قنبری مقدم ادامه داد: کمبودهای تغذیه‌ای می‌تواند با کاهش توده و قدرت عضلانی، ضعف سیستم ایمنی، اختلال عملکرد شناختی و افزایش خطر شکستگی همراه باشد و در نهایت توانایی سالمند برای انجام فعالیت‌های روزمره و حفظ استقلال را تحت تأثیر قرار دهد.

پروتئین و ویتامین D؛ دو نیاز مهم دوران سالمندی

وی با اشاره به اهمیت دریافت کافی پروتئین در سالمندان گفت: پروتئین یکی از مواد مغذی ضروری برای حفظ توده و قدرت عضلانی است و تأمین مناسب آن می‌تواند در حفظ توانایی حرکتی و کاهش پیامدهای ناشی از ضعف عضلانی مؤثر باشد.

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد افزود: ویتامین D نیز در سلامت استخوان‌ها و عملکرد عضلات نقش دارد و دریافت کافی آن، در کنار سایر عوامل مؤثر بر سلامت استخوان، اهمیت ویژه‌ای دارد.

وی مصرف متنوع حبوبات، ماهی، لبنیات کم‌چرب و مغزهایی مانند گردو و بادام را نیز در تأمین بخشی از پروتئین، ویتامین‌ها و مواد معدنی مورد نیاز بدن مؤثر دانست و بر تنوع غذایی در برنامه روزانه سالمندان تأکید کرد.

سالمندان نباید منتظر احساس تشنگی بمانند

دکتر قنبری مقدم با اشاره به اهمیت تأمین آب بدن در دوران سالمندی اظهار کرد: احساس تشنگی ممکن است با افزایش سن کاهش یابد و سالمند حتی بدون احساس تشنگی در معرض کم‌آبی قرار گیرد؛ بنابراین نباید تأمین مایعات را صرفاً به احساس تشنگی وابسته کرد.

وی توصیه کرد: سالمندان در طول روز به‌طور منظم آب و سایر مایعات مناسب مصرف کنند؛ به‌طور معمول دریافت حدود ۶ تا ۸ لیوان آب در روز مطرح است، مگر اینکه پزشک به دلیل بیماری‌هایی مانند نارسایی قلبی یا بیماری کلیوی، محدودیت مصرف مایعات را توصیه کرده باشد.

کاهش نمک، قند و غذاهای فرآوری‌شده

عضو هیأت علمی گروه اتاق عمل و سالمندی دانشگاه علوم پزشکی مشهد بر ضرورت اصلاح الگوی غذایی سالمندان تأکید کرد و گفت: مصرف زیاد نمک می‌تواند در افزایش فشار خون نقش داشته باشد و مصرف مکرر شیرینی‌ها و نوشیدنی‌های شیرین نیز دریافت قند را افزایش می‌دهد؛ بنابراین کاهش مصرف نمک، قند و مواد غذایی کم‌ارزش باید در برنامه غذایی سالمندان مورد توجه قرار گیرد.

دکتر قنبری مقدم افزود: کاهش مصرف غذاهای فرآوری‌شده، کنسروها و چربی‌های اشباع نیز توصیه می‌شود و برای افزایش طعم و جذابیت غذا می‌توان به جای استفاده بیش از حد از نمک، از آب‌لیمو، سبزی‌های معطر و سایر طعم‌دهنده‌های طبیعی استفاده کرد.

تغذیه سالمندان فقط به بشقاب غذا محدود نمی‌شود

وی با تأکید بر نقش عوامل روانی و اجتماعی در تغذیه سالمندان گفت: تنهایی هنگام صرف غذا می‌تواند بر اشتها و میزان دریافت غذایی سالمند تأثیر بگذارد؛ بنابراین هم‌سفره شدن با اعضای خانواده یا دوستان، علاوه بر ایجاد احساس همراهی و نشاط، می‌تواند به بهبود میل به غذا کمک کند.

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد توصیه کرد: وعده‌های غذایی سالمندان بهتر است متناسب با شرایط فرد، در حجم کمتر و دفعات بیشتر و با توجه به ظاهر، دما و تنوع غذا تهیه شود تا اشتها و تمایل سالمند به دریافت مواد مغذی حفظ شود.

دکتر قنبری مقدم در پایان خاطرنشان کرد: توجه به تغییرات اشتها، کاهش وزن ناخواسته، وضعیت آب بدن و کیفیت رژیم غذایی، در کنار بررسی بیماری‌های زمینه‌ای و شرایط جسمی و روانی سالمند، می‌تواند به شناسایی زودهنگام مشکلات تغذیه‌ای کمک کند؛ زیرا تغذیه مناسب یکی از پایه‌های حفظ قدرت عضلانی، تحرک، استقلال و کیفیت زندگی در دوران سالمندی است.