پایگاه خبری وبدا

رئیس دانشگاه علوم پزشکی اصفهان با تشریح تجربه این استان در جنگ ۱۲ روزه، از اجرای یک الگوی جامع و محله‌محور برای مدیریت سلامت در شرایط بحران خبر داد؛ الگویی که با ادغام سه دستورالعمل ملی و مشارکت مجموعه‌های اجرایی و مردمی، اکنون در ۱۹ منطقه شهرداری اصفهان و پنج ناحیه استان در حال اجراست.

به گزارش وب‌دا، رئیس دانشگاه علوم پزشکی اصفهان در ششمین اجلاس رؤسای دانشگاه‌های علوم پزشکی سراسر کشور که به میزبانی مشهد برگزار شد، با ارائه گزارشی از تجربه این دانشگاه در مدیریت پیامدهای جنگ ۱۲ روزه، اقدامات انجام‌شده برای ارتقای آمادگی نظام سلامت و افزایش مشارکت مردم در مدیریت بحران را تشریح کرد.

وی با اشاره به شرایط خاص استان اصفهان و استقرار مراکز صنعتی، شیمیایی، هسته‌ای و نظامی مهم در داخل و حاشیه شهر، اظهار کرد: تجربه جنگ ۱۲ روزه، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان را به سمت بازنگری و بازطراحی برنامه‌های مدیریت بحران و حرکت به سوی یک مدل جامع، منطقه‌محور و مردم‌پایه سوق داد.

تجربه اصفهان؛ تبدیل یک بحران به فرصت ارتقای تاب‌آوری

رئیس دانشگاه علوم پزشکی اصفهان با اشاره به آسیب واردشده به بخش‌هایی از بیمارستان حضرت زهرا(س) در جریان حملات، گفت: این تجربه نشان داد که مدیریت بحران سلامت باید فراتر از بیمارستان‌ها طراحی شود و محله‌ها و مراکز جامع سلامت نیز به‌عنوان بخش مهمی از زنجیره پاسخ نظام سلامت در نظر گرفته شوند.

وی افزود: بر همین اساس، طرح محله‌محور با ادغام سه دستورالعمل شامل دستورالعمل مؤلفه‌های اجتماعی سلامت وزارت بهداشت، طرح شهید سلامی سپاه و طرح مدیریت محله‌محور وزارت کشور طراحی و با همکاری استانداری اصفهان به اجرا درآمد.

این طرح ابتدا به‌صورت پایلوت در یکی از محلات شرق اصفهان اجرا شد و پس از ارزیابی، در ۱۹ منطقه شهرداری اصفهان و پنج ناحیه استان توسعه یافت.

از مراکز جامع سلامت تا نیروهای داوطلب محله‌ای

رئیس دانشگاه علوم پزشکی اصفهان با تشریح ساختار این طرح گفت: در مدل محله‌محور، برای هر منطقه مسیرهای جایگزین ارجاع در شرایط مسدود شدن راه‌ها پیش‌بینی شده، نقاط تجمع مردم مشخص و ظرفیت مراکز جامع سلامت تقویت شده است؛ همچنین سناریوهای مختلف برای شرایط روز و شب طراحی شده تا پاسخ نظام سلامت در شرایط اضطراری بدون وقفه ادامه یابد.

وی یکی از نقاط قوت این طرح را پیش‌بینی اختلال ارتباطات عنوان کرد و افزود: با توجه به احتمال قطع تلفن و ارتباطات در شرایط بحران، شماره تماس نیروهای داوطلب هر محله روی بنرهای آتش‌نشانی نصب شد؛ اقدامی که در جریان جنگ و پس از قطع ارتباطات تلفنی، به مردم کمک کرد مسیر دریافت خدمات و ارتباط با نیروهای محلی را بشناسند.

به گفته وی، نیروهای داوطلب محله‌ای از گروه‌های مختلف سنی و اجتماعی تشکیل شده‌اند و آموزش‌های لازم با مشارکت روحانیون، فرمانداران، جوانان و سایر افراد مورد اعتماد محلات ارائه شده است.

همچنین تجهیزاتی از جمله ژنراتور، آمبولانس سیار، خودروهای جایگزین آمبولانس، پتو و داروهای حیاتی در نقاط مختلف پیش‌بینی شده تا ظرفیت پاسخ محله‌ای در شرایط اضطراری افزایش یابد.

پنج ناحیه عملیاتی برای مدیریت هماهنگ بحران

رئیس دانشگاه علوم پزشکی اصفهان همچنین از تقسیم استان به پنج ناحیه شمال، جنوب، شرق، غرب و مرکز خبر داد و گفت: مسئولیت هر یک از این نواحی به یکی از معاونان دانشگاه سپرده شده است تا هماهنگی و فرماندهی عملیات سلامت در شرایط بحران با سرعت و انسجام بیشتری انجام شود.

وی با اشاره به طبقه‌بندی ۵۲ بیمارستان شهر اصفهان بر اساس سناریوهای مختلف، افزود: برای شرایط گوناگون بحران، سناریوهای عملیاتی طراحی شده و ظرفیت‌های بیمارستانی، محله‌ای و پشتیبانی در کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند.

او همچنین به برنامه‌ریزی برای تداوم خدمات ضروری در محلات اشاره کرد و گفت: حتی برای موضوعاتی مانند تأمین نان در صورت اختلال در گازرسانی نیز تدابیر لازم اندیشیده شده و شیفت‌بندی نیروهای محله‌ای در ساعات مختلف انجام شده است.

آموزش تخصصی برای مواجهه با تهدیدات شیمیایی و هسته‌ای

رئیس دانشگاه علوم پزشکی اصفهان در بخش دیگری از سخنان خود، آموزش تخصصی برای مواجهه با تهدیدات شیمیایی و هسته‌ای را از دیگر اقدامات انجام‌شده عنوان کرد و گفت: با توجه به نیاز موجود، دوره‌های آموزشی چندصدنفره و چندساعته برای پزشکان و متخصصان برگزار شده است.

وی افزود: با توجه به مجاورت دانشگاه علوم پزشکی کاشان با برخی تأسیسات حساس، آموزش‌های مرتبط با مدیریت حوادث شیمیایی و هسته‌ای در این منطقه نیز مورد توجه قرار گرفته است.

رئیس دانشگاه علوم پزشکی اصفهان همچنین توجه به سلامت روان بیماران پس از ترخیص را از دیگر اقدامات این حوزه دانست و بر ضرورت پیگیری وضعیت بیماران و جلوگیری از غافلگیری آنان در شرایط بحرانی تأکید کرد.

سه پیشنهاد برای تقویت تاب‌آوری ملی

وی در بخش پایانی سخنان خود، سه پیشنهاد مشخص برای تقویت آمادگی نظام سلامت در سطح کشور ارائه کرد.

نخستین پیشنهاد، اختصاص ردیف و اعتبار مستقل برای ایجاد ذخایر استراتژیک دارو و ملزومات پزشکی بود. وی با تأکید بر اهمیت ذخیره‌سازی پیشگیرانه در شرایط بحران، خواستار حمایت سازمان برنامه و بودجه از دانشگاه‌های علوم پزشکی در این زمینه شد.

تسهیل مجوزهای لازم برای آگاه‌سازی عمومی درباره خطرات و نحوه مواجهه با حوادث هسته‌ای، دومین پیشنهاد وی بود.

رئیس دانشگاه علوم پزشکی اصفهان همچنین پیشنهاد کرد آموزش‌های مرتبط با بحران‌های شیمیایی و هسته‌ای و مباحث دارویی مرتبط با شرایط اضطراری، در آزمون‌های بورد تخصصی نیز مورد توجه قرار گیرد تا آمادگی حرفه‌ای پزشکان برای مواجهه با شرایط ویژه بیش از پیش تقویت شود.

الگویی مردمی برای آینده تاب‌آوری سلامت

تجربه دانشگاه علوم پزشکی اصفهان در جنگ ۱۲ روزه نشان داد که حتی در شرایط دشوار و با وجود آسیب به بخشی از زیرساخت‌ها، اتکا به ظرفیت‌های محلی، مشارکت مردم، تقویت مراکز جامع سلامت و برنامه‌ریزی چندلایه می‌تواند مسیر استمرار خدمات سلامت را هموار کند.

الگوی محله‌محور اصفهان، با پیوند میان دانشگاه علوم پزشکی، استانداری، فرمانداری، نیروهای امدادی و گروه‌های مردمی، ظرفیت آن را دارد که به‌عنوان تجربه‌ای قابل استفاده برای سایر استان‌ها در مسیر ساختن نظام سلامت تاب‌آور، پیش‌نگر و مردم‌پایه مورد توجه قرار گیرد.