پایگاه خبری وبدا

رئیس مرکز آموزشی، پژوهشی و درمانی خاتم‌الانبیاء(ص) مشهد با اشاره به ارائه خدمات تشخیصی و درمانی به ۴ هزار و ۴۰۱ نوزاد نارس در کلینیک رتینوپاتی این مرکز، بر ضرورت غربالگری به‌موقع شبکیه و پیگیری منظم وضعیت بینایی این نوزادان تأکید کرد و هشدار داد که در موارد شدید بیماری، تأخیر در درمان می‌تواند به آسیب‌های جبران‌ناپذیر بینایی منجر شود.

دکتر علی‌اکبر درخشان در گفت‌وگو با وب‌دا اظهار کرد: رتینوپاتی نوزادان نارس (ROP) اختلالی در تکامل عروق شبکیه چشم است که در صورت تشخیص دیرهنگام و درمان‌نشدن به‌موقع، می‌تواند به عوارض جدی از جمله جداشدگی شبکیه و نابینایی منجر شود.

وی افزود: تاکنون به ۴ هزار و ۴۰۱ نوزاد نارس در کلینیک رتینوپاتی بیمارستان خاتم‌الانبیاء(ص) مشهد خدمات تشخیصی و درمانی ارائه شده است؛ خدماتی تخصصی که با هدف شناسایی به‌موقع ضایعات شبکیه، آغاز درمان در زمان مناسب و حفظ بینایی این نوزادان انجام می‌شود.

غربالگری شبکیه؛ ضرورتی حیاتی برای نوزادان نارس

رئیس مرکز آموزشی، پژوهشی و درمانی خاتم‌الانبیاء(ص) مشهد با اشاره به علت بروز این بیماری گفت: رتینوپاتی نوزادان نارس عمدتاً به دلیل تکامل‌نیافتن کامل عروق شبکیه در دوران جنینی رخ می‌دهد و به همین دلیل، ارزیابی به‌موقع وضعیت شبکیه پس از تولد در نوزادان واجد شرایط اهمیت ویژه‌ای دارد.

وی تصریح کرد: نوزادانی که زودتر از موعد متولد می‌شوند یا وزن تولد پایینی دارند، باید بر اساس معیارهای پزشکی و برنامه غربالگری تعیین‌شده، در زمان مناسب توسط چشم‌پزشک و متخصص شبکیه معاینه شوند تا در صورت شناسایی تغییرات غیرطبیعی، اقدامات لازم بدون تأخیر انجام شود.

از پایش مستمر تا لیزر و جراحی‌های تخصصی

دکتر درخشان با اشاره به مراحل مختلف رتینوپاتی نوزادان نارس بیان کرد: این بیماری بر اساس شدت درگیری شبکیه در پنج مرحله طبقه‌بندی می‌شود. در موارد خفیف‌تر، پایش منظم و معاینات پیگیری ممکن است کافی باشد؛ اما در موارد شدیدتر، با توجه به یافته‌های بالینی و نظر متخصص، درمان فوری ضرورت پیدا می‌کند.

وی افزود: روش‌های درمانی این بیماری شامل لیزرتراپی، تزریق داروهای مهارکننده فاکتور رشد عروقی و در مراحل پیشرفته، جراحی‌های فوق‌تخصصی شبکیه است.

رئیس مرکز آموزشی، پژوهشی و درمانی خاتم‌الانبیاء(ص) مشهد توضیح داد: در روش لیزرتراپی، بخش‌هایی از شبکیه که عروق آن‌ها به‌طور طبیعی تکامل نیافته‌اند، هدف درمان قرار می‌گیرند تا از پیشرفت تغییرات غیرطبیعی عروقی و بروز عوارض جدی جلوگیری شود. در موارد پیشرفته‌تر نیز ممکن است برای حفظ ساختار شبکیه و کمک به حفظ بینایی، مداخلات جراحی مورد نیاز باشد.

زمان در درمان موارد شدید، نقشی سرنوشت‌ساز دارد

دکتر درخشان با تأکید بر اهمیت تشخیص و درمان به‌موقع خاطرنشان کرد: در موارد شدید رتینوپاتی نوزادان نارس، زمان‌بندی درمان اهمیت بسیار زیادی دارد و تأخیر در انجام اقدامات ضروری می‌تواند احتمال آسیب دائمی به بینایی را افزایش دهد.

وی افزود: در موارد حاد که بر اساس ارزیابی تخصصی نیازمند لیزرتراپی هستند، ممکن است فرصت درمان به کمتر از ۷۲ ساعت محدود شود؛ ازاین‌رو، هماهنگی سریع میان کادر درمان بخش‌های مراقبت ویژه نوزادان (NICU)، چشم‌پزشکان و خانواده‌ها برای انجام معاینات و پیگیری درمان ضروری است.

پیگیری بینایی کودکان را به مشاهده علائم ظاهری محدود نکنید

رئیس مرکز آموزشی، پژوهشی و درمانی خاتم‌الانبیاء(ص) مشهد در ادامه با اشاره به اهمیت توجه والدین به وضعیت بینایی کودکان گفت: ضعف بینایی، انحراف چشم، افت ناگهانی بینایی، تنگ‌کردن چشم‌ها هنگام نگاه‌کردن و تمایل به نزدیک‌کردن بیش از حد اشیا به چشم می‌توانند از نشانه‌های هشداردهنده مشکلات بینایی باشند و در صورت مشاهده، بررسی پزشکی را ضروری می‌کنند.

وی تأکید کرد: در نوزادان نارس، نباید انجام غربالگری و معاینات تخصصی را به مشاهده علائم ظاهری موکول کرد؛ زیرا رتینوپاتی ممکن است در مراحل اولیه نشانه آشکاری نداشته باشد. بنابراین، رعایت زمان‌بندی معاینات و مراجعه در موعد تعیین‌شده، مهم‌ترین اقدام خانواده‌ها برای کمک به حفظ بینایی نوزاد است.

دکتر درخشان در پایان، با تأکید بر نقش همکاری خانواده‌ها و کادر درمان در پیشگیری از عوارض این بیماری، یادآور شد: تشخیص زودهنگام، پیگیری منظم و آغاز درمان در زمان مناسب می‌تواند از پیشرفت بسیاری از موارد شدید رتینوپاتی جلوگیری کند و فرصت بیشتری برای حفظ بینایی و آینده روشن این نوزادان فراهم آورد.