پایگاه خبری وبدا

متخصص جراحی مغز و اعصاب مرکز آموزشی، پژوهشی و درمانی شهید هاشمی‌نژاد با اشاره به اینکه سکته مغزی از مهم‌ترین علل مرگ و ناتوانی در جهان و ایران است، گفت: بیش از ۸۰ درصد سکته‌های مغزی با کنترل عوامل خطر و اصلاح سبک زندگی قابل پیشگیری است و شناخت افراد در معرض خطر و مراجعه سریع هنگام بروز علائم، نقش مهمی در کاهش عوارض این بیماری دارد.

دکتر عارف سلیمانی در گفت‌وگو با وب‌دا اظهار کرد: سکته مغزی زمانی رخ می‌دهد که جریان خون‌رسانی به بخشی از مغز در اثر انسداد یا پارگی یکی از عروق مغزی مختل شود و در این شرایط، سلول‌های مغزی در مدت کوتاهی آسیب می‌بینند و در صورت تأخیر در درمان، این آسیب‌ها می‌تواند دائمی و جبران‌ناپذیر باشد.

وی با تأکید بر اهمیت زمان در درمان سکته مغزی افزود: هر دقیقه تأخیر در درمان می‌تواند به از دست رفتن تعداد زیادی از سلول‌های مغزی منجر شود؛ بنابراین آگاهی مردم از عوامل خطر، شناخت علائم هشداردهنده و انتقال سریع بیمار به مراکز درمانی مجهز، نقش تعیین‌کننده‌ای در کاهش مرگ‌ومیر و ناتوانی ناشی از سکته مغزی دارد.

فشار خون بالا؛ مهم‌ترین عامل خطر سکته مغزی

این متخصص جراحی مغز و اعصاب، فشار خون بالا را یکی از مهم‌ترین عوامل خطر سکته مغزی دانست و گفت: فشار خون کنترل‌نشده به مرور زمان موجب آسیب به دیواره عروق مغزی می‌شود و احتمال بروز سکته را به میزان قابل توجهی افزایش می‌دهد.

وی ادامه داد: کنترل منظم فشار خون، مصرف صحیح داروهای تجویزشده و اصلاح سبک زندگی از مهم‌ترین اقدامات برای کاهش خطر سکته مغزی در افراد مبتلا به فشار خون بالا است.

دکتر سلیمانی افزود: بیماران مبتلا به دیابت نیز به دلیل آسیب عروقی، حدود دو تا چهار برابر بیشتر از سایر افراد در معرض سکته مغزی قرار دارند و کنترل مناسب قند خون می‌تواند خطر بروز این بیماری را کاهش دهد.

چربی خون بالا و بیماری‌های قلبی را جدی بگیرید

وی با اشاره به نقش افزایش چربی خون در بروز سکته مغزی اظهار کرد: افرادی که کلسترول و چربی خون بالایی دارند، در معرض خطر بیشتری قرار دارند؛ چراکه تجمع چربی در دیواره عروق می‌تواند موجب تنگی یا انسداد عروق مغزی شود.

این متخصص جراحی مغز و اعصاب، رعایت رژیم غذایی سالم، کاهش مصرف چربی‌های اشباع و مصرف منظم داروهای تجویزشده را از راهکارهای مؤثر برای کنترل چربی خون عنوان کرد.

وی همچنین بیماری‌های قلبی را از دیگر عوامل مهم خطر دانست و گفت: بیماران مبتلا به فیبریلاسیون دهلیزی، نارسایی قلبی، بیماری‌های دریچه‌ای قلب و افرادی که سابقه سکته قلبی دارند، به دلیل احتمال تشکیل لخته و انتقال آن به مغز، در معرض خطر بیشتری قرار دارند و باید تحت نظر پزشک باشند.

سیگار و کم‌تحرکی؛ عوامل قابل پیشگیری

دکتر سلیمانی مصرف دخانیات را یکی از مهم‌ترین عوامل خطر قابل پیشگیری دانست و تصریح کرد: سیگار و سایر محصولات دخانی با آسیب به دیواره عروق، افزایش غلظت خون و تسریع روند تصلب شرایین، خطر سکته مغزی را افزایش می‌دهند و ترک سیگار در هر سنی می‌تواند این خطر را به میزان قابل توجهی کاهش دهد.

وی چاقی، کم‌تحرکی و تغذیه ناسالم را از دیگر عوامل خطر برشمرد و افزود: مصرف زیاد نمک، غذاهای فرآوری‌شده، فست‌فودها، نوشیدنی‌های شیرین و چربی‌های ناسالم در کنار فعالیت بدنی ناکافی، احتمال ابتلا به فشار خون، دیابت و بیماری‌های قلبی را افزایش می‌دهد و از این طریق زمینه بروز سکته مغزی را فراهم می‌کند.

سکته مغزی فقط بیماری سالمندان نیست

این متخصص جراحی مغز و اعصاب با اشاره به نقش افزایش سن در بروز سکته مغزی گفت: اگرچه احتمال سکته مغزی با افزایش سن بیشتر می‌شود، اما تغییر سبک زندگی در سال‌های اخیر موجب افزایش عوامل خطر در سنین پایین‌تر شده است و نباید تصور کرد که سکته مغزی تنها مختص سالمندان است.

وی افزود: سابقه خانوادگی سکته مغزی، مصرف الکل و مواد مخدر، استرس مزمن، اختلالات خواب، آپنه خواب، بیماری‌های کلیوی، برخی بیماری‌های خودایمنی و مصرف بعضی داروها نیز می‌تواند احتمال بروز سکته مغزی را افزایش دهد و افراد دارای این عوامل خطر باید تحت مراقبت و بررسی پزشکی قرار گیرند.

این علائم را بشناسید؛ هر دقیقه اهمیت دارد

دکتر سلیمانی درباره علائم هشداردهنده سکته مغزی اظهار کرد: ضعف یا بی‌حسی ناگهانی صورت، دست یا پا به‌ویژه در یک سمت بدن، اختلال ناگهانی در تکلم یا درک گفتار، کج شدن صورت، تاری یا کاهش ناگهانی بینایی، سرگیجه شدید، اختلال در تعادل و سردرد بسیار شدید و ناگهانی از مهم‌ترین علائم هشداردهنده هستند که نیاز به اقدام فوری دارند.

وی تأکید کرد: در صورت مشاهده هر یک از این علائم نباید منتظر بهبود بیمار ماند یا به‌صورت خودسرانه دارویی مانند آسپرین مصرف کرد. همچنین نباید به بیمار آب، غذا یا دارو خوراند، زیرا ممکن است دچار اختلال بلع باشد و این کار خطر خفگی و عوارض ریوی را افزایش می‌دهد.

این متخصص جراحی مغز و اعصاب خاطرنشان کرد: بهترین اقدام، تماس فوری با اورژانس ۱۱۵ و انتقال بیمار به نزدیک‌ترین مرکز مجهز به درمان سکته مغزی است؛ زیرا درمان‌های نوین از جمله داروهای حل‌کننده لخته و مداخلات تخصصی، در بازه زمانی محدودی پس از شروع علائم بیشترین اثربخشی را دارند و هرگونه تأخیر می‌تواند شانس بهبودی بیمار را کاهش دهد.

کنترل عوامل خطر؛ مهم‌ترین راه پیشگیری از سکته مغزی

دکتر سلیمانی در پایان گفت: سکته مغزی در بسیاری از موارد قابل پیشگیری است و کنترل فشار خون، قند و چربی خون، ترک دخانیات، فعالیت بدنی منظم، تغذیه سالم، کنترل وزن، خواب کافی، مدیریت استرس و انجام معاینات دوره‌ای، از مهم‌ترین راهکارهای پیشگیری از این بیماری به شمار می‌روند.

وی افزود: افزایش آگاهی عمومی درباره عوامل خطر و علائم هشداردهنده سکته مغزی و اقدام سریع هنگام بروز علائم می‌تواند به کاهش مرگ‌ومیر و پیشگیری از ناتوانی‌های دائمی ناشی از این بیماری کمک کند.