پایگاه خبری وبدا

متخصص تغذیه بالینی و عضو هیأت علمی  دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر اینکه دستیابی به وزن سالم تنها به کاهش عدد وزن روی ترازو محدود نمی‌شود، گفت: توجه به شاخص توده بدنی، درصد چربی، حفظ توده عضلانی، خواب کافی، فعالیت بدنی و رعایت یک رژیم غذایی متعادل از مهم‌ترین عوامل حفظ وزن سالم است.

دکتر سارا موحد در گفت‌وگو با خبرنگار وب‌دا اظهار کرد: عوامل مختلفی در دستیابی و حفظ وزن سالم مؤثر هستند و سن یکی از این عوامل است؛ به‌طور معمول ممکن است افراد با افزایش سن، شاخص توده بدنی بالاتری داشته باشند و همچنان از وضعیت سلامت مناسبی برخوردار باشند.

وی افزود: در کنار شاخص توده بدنی، میزان چربی بدن نیز اهمیت زیادی دارد و با استفاده از روش‌هایی مانند آنالیز ترکیب بدن و دستگاه BIA می‌توان درصد چربی و سایر اجزای بدن را ارزیابی کرد.

حفظ توده عضلانی؛ اولویت در کاهش وزن

این متخصص تغذیه بالینی با تأکید بر اهمیت حفظ توده عضلانی در فرآیند کاهش وزن گفت: یکی از مهم‌ترین اصول در کاهش وزن و حفظ وزن سالم، جلوگیری از تحلیل توده عضلانی است و به همین دلیل انجام تمرین‌های مقاومتی در کنار برنامه غذایی مناسب اهمیت زیادی دارد.

دکتر موحد خواب کافی و باکیفیت را نیز از عوامل مؤثر در حفظ توده عضلانی دانست و افزود: خواب مناسب از نظر مدت و کیفیت، به‌ویژه با افزایش سن، اهمیت زیادی دارد و می‌تواند در تنظیم هورمون‌های مرتبط با متابولیسم، اشتها و حفظ توده عضلانی مؤثر باشد.

وی با تأکید بر اهمیت نظم خواب ادامه داد: داشتن برنامه منظم برای خواب و بیداری و هماهنگی بیشتر با ساعت بیولوژیک بدن می‌تواند به سلامت عمومی و تنظیم بهتر فرآیندهای فیزیولوژیک بدن کمک کند.

رژیم غذایی باید متعادل و متناسب با نیاز بدن باشد

عضو هیأت علمی  دانشگاه علوم پزشکی مشهد با بیان اینکه پایه اصلی برنامه‌های کاهش وزن، رژیم غذایی متعادل و کم‌کالری است، اظهار کرد: حتی در رژیم‌های کاهش وزن نیز باید حداقل نیازهای بدن از گروه‌های مختلف غذایی تأمین شود و حذف کامل یک گروه غذایی معمولاً توصیه نمی‌شود.

وی افزود: رژیم‌های خاصی مانند کتوژنیک و روزه‌داری متناوب ممکن است در برخی افراد و شرایط مورد استفاده قرار گیرند، اما این رژیم‌ها باید با ارزیابی شرایط فرد و زیر نظر پزشک یا متخصص تغذیه انجام شوند.

دکتر موحد خاطرنشان کرد: رژیم‌های غذایی از این منظر مانند یک مداخله درمانی هستند و می‌توانند در کنار فواید، محدودیت‌ها و عوارضی نیز داشته باشند؛ بنابراین رژیم کتوژنیک نباید به‌عنوان خط اول کاهش وزن در نظر گرفته شود و استفاده از آن باید برای افراد واجد شرایط و در مدت زمان مشخص انجام شود.

وی همچنین درباره داروهای کاهش وزن گفت: استفاده از داروهای کاهش وزن نیز باید تحت نظر پزشک و همراه با طراحی برنامه غذایی مناسب و متعادل باشد؛ در غیر این صورت، خطر تحلیل توده عضلانی و بروز سایر عوارض افزایش می‌یابد.

کربوهیدرات را از رژیم غذایی حذف نکنید

این متخصص تغذیه بالینی با تأکید بر ضرورت دریافت کربوهیدرات به میزان مورد نیاز بدن گفت: کربوهیدرات‌ها یکی از منابع اصلی انرژی بدن هستند و حذف کامل آنها از رژیم غذایی ضرورتی ندارد. در یک رژیم متعادل، میزان مصرف نان، غلات و برنج باید بر اساس نیاز فرد تعیین شود.

وی ادامه داد: مصرف میزان مناسب کربوهیدرات در کنار سایر گروه‌های غذایی به تأمین انرژی مورد نیاز بدن و استفاده مناسب از ذخایر چربی کمک می‌کند؛ بنابراین کاهش وزن به معنای حذف کامل نان و برنج نیست، بلکه باید مقدار مصرف این مواد متناسب با نیاز فرد تنظیم شود.

وعده‌های غذایی منظم؛ راهکاری برای کنترل گرسنگی

دکتر موحد بر اهمیت نظم در مصرف وعده‌های غذایی تأکید کرد و گفت: بهتر است وعده‌های غذایی در ساعات نسبتاً مشخص مصرف شوند؛ صبحانه در ساعات ابتدایی روز، ناهار تا حدود ساعت ۱۴ و شام نیز چند ساعت پیش از خواب مصرف شود.

وی افزود: یکی از مشکلات شایع این است که افراد وعده‌های غذایی را حذف کرده و بیشتر کالری مورد نیاز خود را در ساعات پایانی روز دریافت می‌کنند. این الگو می‌تواند زمینه‌ساز گرسنگی شدید و پرخوری در وعده‌های بعدی شود.

این متخصص تغذیه بالینی ادامه داد: میان‌وعده‌های سالم نیز می‌توانند در کنترل گرسنگی و جلوگیری از نوسانات شدید قند خون مؤثر باشند؛ برای مثال می‌توان از مقدار مناسبی آجیل، یک واحد میوه یا نوشیدنی‌های مناسب استفاده کرد.

مصرف متعادل چربی و قند؛ از سرخ‌کردن عمیق پرهیز کنید

دکتر موحد با اشاره به ضرورت کنترل مصرف چربی‌ها و مواد قندی اظهار کرد: گروه چربی‌ها و قندها باید در حد متعادل مصرف شوند و بهتر است غذاها با میزان چربی کمتر تهیه شوند.

وی افزود: پس از سن دو سالگی، بدن توانایی ساخت کلسترول مورد نیاز خود را دارد و ضرورتی برای مصرف غذاهای پرچرب وجود ندارد؛ بنابراین می‌توان میزان چربی دریافتی را به شکل منطقی کاهش داد.

این متخصص تغذیه بالینی توصیه کرد: به جای سرخ‌کردن عمیق مواد غذایی، می‌توان از روش‌های پخت سالم‌تر مانند تفت مختصر و سپس پخت با بخار استفاده کرد تا ضمن حفظ کیفیت غذا، میزان دریافت چربی نیز کاهش یابد.

اهمیت دریافت کافی میوه، سبزیجات، لبنیات و پروتئین

عضو هیأت علمی  دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر تنوع غذایی گفت: یک برنامه غذایی سالم باید شامل مقادیر مناسب میوه، سبزیجات، لبنیات، غلات و منابع پروتئینی باشد و میزان مصرف هر گروه بر اساس سن، جنس، سطح فعالیت بدنی و شرایط جسمی فرد تعیین شود.

وی افزود: دریافت پروتئین کافی از منابعی مانند گوشت‌های کم‌چرب، تخم‌مرغ، حبوبات و سایر منابع پروتئینی برای حفظ توده عضلانی اهمیت دارد. همچنین مصرف لبنیات کم‌چرب می‌تواند به تأمین کلسیم مورد نیاز بدن و حفظ سلامت استخوان‌ها کمک کند.

دکتر موحد در پایان تأکید کرد: رسیدن به وزن سالم نیازمند یک برنامه جامع و پایدار است و نمی‌توان آن را صرفاً با حذف یک ماده غذایی یا انتخاب یک رژیم محدودکننده دنبال کرد. تغذیه متعادل، فعالیت بدنی، تمرین‌های مقاومتی، خواب کافی، نظم در وعده‌های غذایی و دریافت متناسب همه گروه‌های غذایی، در کنار پرهیز از رژیم‌های خودسرانه، می‌تواند مسیر ایمن‌تر و پایدارتری برای دستیابی و حفظ وزن سالم فراهم کرد.