پایگاه خبری وبدا

عضو هیأت علمی  دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر اینکه شیر خوردن مکرر نوزاد در هفته‌ها و ماه‌های نخست زندگی کاملاً طبیعی است، گفت: درخواست مکرر شیر از سوی نوزاد معمولاً نشانه کم بودن شیر مادر نیست و مادران نباید تنها بر اساس تعداد دفعات شیردهی، تصور کنند شیر کافی برای تغذیه نوزاد خود ندارند.

دکتر شکوفه حسینی، متخصص زنان و زایمان و مدیر گروه زنان و زایمان بیمارستان شهید هاشمی‌نژاد در گفتگو با وب دا اظهار کرد: در روزها و هفته‌های ابتدایی پس از تولد، معده نوزاد ظرفیت کمی دارد و از آنجا که شیر مادر به‌راحتی هضم می‌شود، نوزاد در فاصله زمانی کوتاه‌تری دوباره احساس گرسنگی می‌کند. از این رو، شیر خوردن مکرر در این دوران یک روند کاملاً طبیعی و متناسب با نیازهای رشد نوزاد است.

وی با اشاره به دوره‌های جهش رشدی نوزاد افزود: در مقاطع مختلف رشد از جمله حدود ۱۰ روزگی، ۲ تا ۳ هفتگی، ۶ هفتگی، ۳ ماهگی و تا حدود ۶ ماهگی، نیاز تغذیه‌ای نوزاد افزایش پیدا می‌کند و به همین دلیل دفعات شیردهی نیز بیشتر می‌شود. این افزایش تقاضا، مکانیسم طبیعی بدن برای تحریک تولید شیر بیشتر در مادر است.

مدیر گروه زنان و زایمان بیمارستان شهید هاشمی‌نژاد با بیان اینکه شیردهی تنها به معنای تغذیه نوزاد نیست، تصریح کرد: تماس پوستی و نزدیکی مادر و نوزاد هنگام شیردهی، علاوه بر تأمین نیاز غذایی، موجب ایجاد احساس امنیت، آرامش و تقویت پیوند عاطفی میان مادر و فرزند می‌شود. همچنین عواملی مانند گرمای هوا، بیماری نوزاد یا افزایش نیاز بدن به مایعات نیز می‌تواند باعث افزایش دفعات شیر خوردن شود.

تفاوت تولید شیر در دو سینه طبیعی است

دکتر حسینی درباره نگرانی برخی مادران نسبت به تفاوت میزان شیر در دو سینه گفت: تفاوت در تولید شیر بین دو سینه امری طبیعی است و حتی ممکن است اندازه دو سینه نیز با یکدیگر متفاوت باشد، زیرا میزان بافت غددی در هر سینه یکسان نیست. به مادرانی که احساس می‌کنند یکی از سینه‌هایشان شیر کمتری تولید می‌کند، توصیه می‌شود شیردهی را از همان سینه آغاز کنند تا با تحریک بیشتر، میزان تولید شیر افزایش یابد. در صورت نیاز نیز می‌توان از شیردوش برای تخلیه کامل سینه استفاده کرد.

وی همچنین خاطرنشان کرد: نرم شدن سینه‌ها پس از چند هفته شیردهی به هیچ عنوان به معنای کاهش شیر نیست، بلکه نشان می‌دهد تولید شیر با نیاز نوزاد هماهنگ شده و احتقان طبیعی روزهای ابتدایی شیردهی کاهش یافته است.

چگونه از کافی بودن شیر مادر مطمئن شویم؟

این متخصص زنان و زایمان بهترین معیار ارزیابی کافی بودن شیر مادر را وضعیت رشد نوزاد دانست و افزود: وزن‌گیری مناسب، رشد طبیعی، داشتن حداقل شش پوشک خیس در شبانه‌روز و آرامش نسبی نوزاد پس از شیر خوردن، مهم‌ترین نشانه‌های دریافت کافی شیر مادر هستند.

وی تأکید کرد: حذف وعده‌های شیردهی یا استفاده خودسرانه از شیر خشک بدون نظر پزشک، می‌تواند روند طبیعی تولید شیر را مختل کرده و احتمال موفقیت در تداوم شیردهی را کاهش دهد.

توصیه‌های مهم برای نگهداری صحیح شیر مادر

مدیر گروه زنان و زایمان بیمارستان شهید هاشمی‌نژاد با اشاره به اهمیت نگهداری صحیح شیر مادر، به‌ویژه برای مادران شاغل، اظهار کرد: پیش از دوشیدن شیر باید دست‌ها به‌خوبی شسته شود و از شیردوش کاملاً تمیز استفاده شود. همچنین بهتر است شیر در حجم‌های ۶۰ تا ۱۲۰ میلی‌لیتر در ظروف یا کیسه‌های مخصوص نگهداری و تاریخ و ساعت دوشیدن روی آن ثبت شود.

وی درباره شرایط نگهداری شیر مادر گفت: شیر دوشیده‌شده در دمای اتاق (حدود ۲۵ درجه سانتی‌گراد) تا چهار ساعت، در یخچال با دمای چهار درجه سانتی‌گراد یا کمتر تا چهار روز، در فریزر معمولی تا حدود دو هفته و در فریزرهای استاندارد تا شش ماه قابلیت نگهداری دارد.

دکتر حسینی با تأکید بر رعایت اصول صحیح گرم کردن شیر افزود: برای گرم کردن شیر ذخیره‌شده، بهترین روش قرار دادن ظرف شیر در آب ولرم است و نباید از مایکروویو استفاده شود، زیرا حرارت مستقیم می‌تواند بخشی از ترکیبات ارزشمند و عوامل ایمنی موجود در شیر مادر را از بین ببرد.

وی در پایان خاطرنشان کرد: شیر ذوب‌شده نباید دوباره منجمد شود و اگر نوزاد بخشی از شیر را مصرف کرد، باقی‌مانده آن حداکثر تا دو ساعت قابل استفاده است و پس از آن باید دور ریخته شود تا از بروز آلودگی و مشکلات احتمالی برای سلامت نوزاد جلوگیری شود.