بهداشت و پیشگیری

مدیر سلامت جمعیت ،خانواده و مدارس دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: با توجه به اینکه بارداری زیر 18 و بالای 35 سال جزو بارداری  های در معرض خطر بیشتر محسوب  می شود، لذا سن مناسب برای فرزند آوری در بازه  سنی 35-18 و مناسب ترین آن در  سنین 20 تا 30 سال  می باشد و بهتر است زوجینی که واجد شرایط فرزند آوری هستند،فرزند آوری خود را به تاخیر نیاندازند.

 دکتر حامد قضاوی افزود : برطبق سرشماری سال 1395 کشوری،  افزایش باروری  به ترتیب در گروه های سنی 39-35 و34-30 و 19-15 سال در زنان ساکن در مناطق شهری کشور قابل مشاهده است.  بيشترين افزايش در باروري ويژه سني 39-35ساله زنان شهري صورت گرفته است . اين تغيير الگوي سني سهم بسزايي در رسيدن ميزان باروري كشور به سطح جانشيني را داشته است . وی افزود: در سیاست های کلی جمعیت ابلاغ شده از سوی مقام معظم رهبری افزایش نرخ باروری به بیش از سطح جایگزینی مورد تاکید معظم له بوده است.

دکتر حامد قضاوی افزود: الگوي سني باروري در سالهاي اخير از الگوي زودرس فرزندآوري به سمت الگوي ديررس فرزندآوري در حال تغيير بوده است. میزان باروری کلی به زبان ساده به تعداد فرزندانی که یک زن می تواند در طول دوره باروری خود به دنیا آورد اطلاق می شود . میزان باروری کلی برابر با 2.1 به عنوان پایین ترین حد لازم برای جایگزینی در نظر گرفته می شود.که البته بر اساس دیدگاه برخی جمعیت شناسان میزان 2.5 مطمئن تر می باشد.

وی افزود :میزان باروری کلی کشور بر اساس نتایج سرشماری 1395 برابر با 2.01 بوده که نسبت به  سرشماری قبلی با میزان 1.8 افزایش داشته است. این میزان در رابطه با خراسان رضوی 2.41  می باشد،که علیرغم بالابودن نسبت به کشور در مقایسه با  سرشماری قبلی در کل استان کاهش اندک داشته است. 

وی افزود:حداقل ميزان باروري كلی مربوط به استان گيلان برابر با 1.38 و بیشترین مربوط به استان سیستان و بلوچستان برابر با 3.96 فرزند بوده است. متوسط نرخ رشد سالانه کشور در سال های 95-90 برابر با 1.24 و در خراسان رضوی برابر با 1.43 بوده که از میانگین کشوری بالاتر می باشد. 

دکتر قضاوی اضافه کرد ،بعد خانوار در این سرشماری در مناطق شهری 3.3 و در مناطق روستایی کشور 3.4 بوده است.

وی افزود: در رابطه با مباحث جمعیتی در روستا باید با احتیاط بیشتری برخورد کرد تا به عنوان مثال تبدیل شدن برخی مناطق روستایی به منطقه شهری به عنوان کاهش جمعیت  روستایی ناشی از کاهش زاد و ولد  در آن مناطق محسوب نشود.

مدیر سلامت جمعیت ،خانواده و مدارس دانشگاه علوم پزشکی مشهد  به لزوم  هنجار سازی  و فرهنگ آفرینی در مباحث جمعیتی پرداخت و اضافه نمود، باید به جوانان لزوم ازدواج موفق و آسان  گوشزد و تسهیلات لازم نیز فراهم شود. همچنین عواقب تاخیر در فرزند آوری نیز بازگو گردد و زوجین تشویق گردند که در همان سال های اولیه ازدواج فرزند آوری داشته و این امر را به سالهای بعد موکول نکنند.

مشاور مدیر کل سلامت جمعیت خانواده و مدارس وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی در ادامه به گوشه ای از آمارهای جمعیتی  مناطق تحت پوشش دانشگاه نیز اشاره کرد و افزود: میزان باروری کلی در مناطق شرقی  بیشتر از میزان آن در مناطق مرکزی و غربی استان بوده است. که این امر باید در تصمیم گیری برای  ارایه خدمات مورد توجه سازمانهای مرتبط قرار گیرد. به عنوان مثال درصد جمعیت سالمند در برخی شهرستانها بالاتر بوده که با توجه به لزوم رسیدگی به این گروه سنی لازم است همزمان  در رابطه با مناطقی که در آنها جمعیت زیر 15 سال بسیار بالاتر بوده نیز تمهیدات لازم برای تهیه زیر ساخت های اصلی ارایه خدمات به سالمندان جهت  آینده تقویت شود.

 مدیر سلامت محیط و کار مرکز بهداشت استان خراسان رضوی گفت: در ماه مبارک رمضان  تمرکز عمده ناظران و بازرسان بهداشتی در ماه مبارک رمضان بر روی قنادی ها(مراکز تهیه و توزیع زولبیا و بامیه) و رستوران ها است.

مهندس حسنی در گفتگو با وب دا اظهار داشت: پیش از ماه مبارک رمضان نشست های آموزشی با اتحادیه قنادی ها برگزار شد و در خصوص نوع روغن مصرفی، عدم استفاده از رنگ، استفاده از مواد اولیه مرغوب برای زولبیا نکات آموزشی ارائه شد.همچنین در این جلسات مقرر گردید که قنادی ها ضوابط و شرایط کیفی زولبیا و بامیه را به شهروندان اطلاع رسانی نمایند.

مهندس حسنی با بیان اینکه کار نمونه برداری و بازدید مراکز تهیه و توزیع زولبیا و بامیه  آغاز شده است، اظهار داشت: در بحث نمونه برداری موارد خاص برای نتایج دقیق به آزمایشگاه ارسال می شود و اگر در بازدیدها و نتایج نمونه برداری به مشکلی خاص برخورد شود با صنف مورد نظر برخورد قانونی انجام خواهد شد.

وی در ادامه تصریح کرد: در مورد حلیم، شله و آش جلساتی نیز با اتحادیه صنف رستوران ها، کباب و حلیم برگزار شد و بر اساس هماهنگی های انجام شده شرایط بهداشت مراکز طبخ؛ با توجه به فضا و امکانات و تجهیزات خود مواد غذایی مورد نیاز را در ماه مبارک رمضان تهیه نمایند همچنین در این جلسات در خصوص مواد اولیه، عدم استفاده از چربی زیاد قید کردن نوع گوشت در غذای مورد نظر با توجه به نرخ که در حیطه اختیارات اتحادیه است، صحبت شد.

مدیر سلامت محیط و کار مرکز بهداشت استان خراسان رضوی بیان کرد: همچنین در این جلسات بحث استفاده از ظروف عرضه مواد غذایی مطرح شد که اگر قرار است از ظروف یکبارمصرف استفاده شود حتما این ظروف دارای پروانه ساخت و علامت استاندارد باشند و بر اساس نوع دمای مواد غذایی نوع ظروف را مشخص نمایند.

وی به یکی دیگر از اقدامات انجام شده اشاره و تصریح کرد: برای کنترل مراکز عرضه سالاد و سبزی که در ایام ماه مبارک مخاطبین زیادی دارد جلسات مشترکی با کارخانه ها  و با حضور کارشناسان غذا و دارو در راستای مواد ضدعفونی کننده و بسته بندی خوب برگزار شد که در این زمینه مشکلی رخ ندهد.

مهندس حسنی به فعالیت 185 تیم بازرسی اشاره کرد و اظهار داشت: 185 تیم بازرسی در ایام ماه مبارک رمضان در ساعات اداری، قبل و بعد از افطار و در روزهای تعطیل فعالیت خواهند داشت همچنین برنامه هایی برای بازدید از مساجد برای شرایط بهداشت به ویژه در مراسم خاص و شب های قدر انجام می شود.

وی در ادامه خاطرنشان کرد: جلساتی تحت عنوان کمیته بهداشت مساجد با همکاری سازمان اوقاف و امور مساجد داشته ایم تا ساماندهی مناسبی انجام شود.

مهندس حسنی توصیه کرد: شهروندان از اماکن مجاز و بهداشتی زولبیا، حلیم، آش و ... خود را تهیه و در صورت مشاده هرگونه تخلف با  شماره 190 برای رسیدگی به شکایات تماس بگیرند.  

رییس گروه سلامت دهان و دندان مرکز بهداشت استان اذعان کرد: پشت سرهم و بدون فاصله خوردن مواد غذایی و مایعات سرد و گرم باعث ترک های میکروسکوپی در دندان می شود لذا برای پیشگیری از ترک دندان مواد غذایی و مایعات سرد و گرم را با فاصله مصرف کنید.

دکتر بهمن کلالی مقدم در گفتگو با خبرنگار وب دا گفت: برای پوسیدگی دندان باید پلاک میکروبی دندان از روی دندانها حذف شود، پلاک میکروبی لایه بی رنگ و چسبنده ای است که روی دندان ایجاد می شود و این لایه تولید اسید و ایجاد پوسیدگی دندان می کند و این پلاک میکروبی فقط با مسواک و نخ دندان از روی دندان از بین می رود.

وی افزود: بهتر است در طول ایام و در ماه مبارک رمضان از خوردن مواد بسیار شیرین مانند زولبیا، بامیه و خرما به مقدار کم استفاده شود زیرا مواد غذایی به ویژه مواد غذایی قندی تولید اسید می کنند و مواد قندی راحت تر در دسترس میکروبها قرار می گیرند و باعث پوسیدگی بیشتر دندان می شوند.

دکتر کلالی مقدم با بیان اینکه در طول روز مسواک و نخ دندان توصیه می شود، اظهار داشت: در ماه مبارک رمضان باید بعد از سحر و افطار مسواک و نخ دندان استفاده شود به ویژه مسواک در آخر شب هنگام خواب که بزاق دهان کمتر ترشح و دهان خشک و باعث تولید بیشتر پلاک دندان روی دندانها می شود، ضروری می باشد.

رییس گروه سلامت دهان و دندان مرکز بهداشت استان تصریح کرد: برخی افراد در طول روز هنگام غذا خوردن به ویژه در زمان افطار که روزه دار گرسنه و تشنه است مواد و مایعات سرد و گرم را بلافاصله پشت سر هم می خورند که این کار باعث ترک های میکروسکوپی می شود و به دنبال آن اگر ترمیم نشود ایجاد پوسیدگی در دندان می کند، لذا بهتر است مواد غذایی و مایعات سرد و گرم حداقل با فاصله سه الی چهار دقیقه مصرف شوند.

وی با بیان اینکه روزه دار در طول روز بوی بد در دهان خود احساس می کند که باعث ناخوشایندی خود و اطرافیان می شود، خاطرنشان کرد: این بوی بد به خاطر پلاک میکروبی و ترکیب میکروبها با مواد غذایی مانده در سطوح بین دندانی است بنابراین روزه دار می تواند در طول روز به طوریکه آب و خمیر دندان از گلوی او پایین نرود تا روزه اش باطل نشود برای رفع بوی دهان از مسواک و نخ دندان استفاده نماید.

دکتر کلالی مقدم با بیان اینکه پوسیدگی های جزیی و سطحی به مرور تبدیل به پوسیدگی های عمقی می شوند بنابراین باید در همان ابتدا ترمیم شوند، توصیه کرد: هر 6 ماه یکبار یا حداقل هر یکسال یکبار بررسی دندان توسط دندانپزشک برای سلامت بیشتر دندانها و پیشگیری از پوسیدگی دندان توصیه می شود.

رییس گروه بیماری های واگیر دانشگاه علوم پزشکی مشهد، گفت: مردم در ایام گرم سال با رعایت بهداشت فردی و اجتماعی مراقبت های لازم در عدم ابتلا به بیماری عفونی روده ای را انجام دهند.

 به گزارش وب دا؛ دکتر زهرا نهبندانی در خصوص چگونگی کنترل بیماری وبا در استان، گفت: سالانه در جهان سه تا پنج میلیون نفر به بیماری وبا آلوده می شوند؛ که از این تعداد بین 10  تا 120 هزار نفر جان خود را از دست می دهند.

 وی ادامه داد: در این میان 75 درصد از افراد مبتلا به وبا بی علامت هستند به نحوی که ممکن است فرد به بیماری وبا مبتلا بوده؛ اما اطلاعی از بیماری خود نداشته باشد.

دکتر نهبندانی ابراز داشت: در سال 2017 حدود 22 کشور در جهان  آلوده به وبا تشخیص داده شدند؛ که از این تعداد 9 کشور ( بحرین، عراق، افغانستان، پاکستان، یمن، سوریه، سودان، سومالی و جی بوتی) در همسایگی ایران قرار دارند.

رییس گروه بیماری های واگیر دانشگاه علوم پزشکی مشهد اضافه کرد: متاسفانه در یمن در این خصوص فاجعه انسانی در حال رخ دادن می باشد به نحوی که در سال 2018 در این کشور یک میلیون نفر به بیماری وبا مبتلا شدند و از این تعداد دو هزار و 200 نفر جان خود را از دست دادند.

وی تصریح کرد: مشهد نیز به دلیل زائر پذیر بودن دارای وضعیت خاصی است و فرودگاه مشهد مکانی برای تلاقی تمامی افرادی است که از حوزه خلیج فارس برای زیارت به شهر مشهد می آیند.

دکتر نهبندانی ضمن تاکید بر افزایش مراقبت مرزی در شهر مشهد، یادآور شد: از سال 44، نظام مراقبت وبا در کشور در حال انجام است و در قانون آمده که اگر فردی بیمار مبتلا به وبا را شناسایی؛ اما گزارش ندهند جریمه نقدی و حبس( دو تا هشت ماه) را به دنبال خواهد داشت.

وی تصریح کرد: سال گذشته در کشور ورودی وبا مشاهده شد؛ که به دلیل واردی بودن و نداشتن منشا داخلی طغیان شناخته نشد. موارد شناسایی شده از عراق، چزابه و غرب کشور به ایران وارد گشتند؛ که در نهایت منجر به شناسایی 630 نفر مبتلا در کشور شد.

دکتر نهبندانی بیان داشت: در سال 96 سهم استان خراسان رضوی از مجموع 630 مبتلا به وبا در کشور 83 نفر بود که تمامی این افراد درمان شدند. این برای دانشگاه مشهد موجب افتخار است که قبل از اعلام غرب کشور مبنی بر ورودی بیماری وبا این مهم را تشخیص و خواستار افزایش مراقبت مرزی در غرب کشور شد.

رییس گروه بیماری های واگیر دانشگاه علوم پزشکی مشهد، اظهار داشت: ما انتظار داریم دستگاه های ذی ربط برای آگاه سازی مردم و اطلاع رسانی در خصوص این بیماری به خصوص در نزدیکی به فصل گرما اقدامات لازم را انجام دهند و محتواهای آموزشی مناسب جهت حفظ بهداشت فردی و اجتماعی در اختیار مردم قرار داده شود.

وی در پایان گفت: بالا رفتن نظارت نیروی انتظامی در مرزها، آموزش پرسنل در مکان هایی مانند پادگان ها، زندان ها و غیره، تبلیغات اسلامی و آگاه سازی مردم توسط ائمه جمعه و جماعت خصوصا در ایام ماه مبارک رمضان، کلر سنجی آب، تشدید مراقبت ها در سازمان پایانه ها، حفظ بهداشت در اماکن بین راهی جهت انجام شستشوی دست و غیره نیز در پیشگیری از این بیماری تاثیر گذار است.